Gần 95.000 người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Hàng nghìn tác phẩm dự thi

Cuộc thi được tổ chức trực tuyến trên Trang thông tin điện tử Cục Dân số từ ngày 20/8 đến 20/9/2026, nhằm cung cấp kiến thức về thực trạng, nguyên nhân, hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh; đồng thời góp phần xóa bỏ định kiến giới, nâng cao vị thế, vai trò của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, xã hội.

Sau 30 ngày phát động, cuộc thi thu hút 94.752 người tham gia, trong đó có 86.715 bài dự thi hợp lệ và 8.037 bài không hợp lệ, đến từ 34/34 tỉnh, thành phố. Một số địa phương có số lượng bài dự thi nổi bật như Hưng Yên với 7.702 bài, Hải Phòng 6.432 bài, Thái Nguyên 6.346 bài và Lào Cai 5.953 bài. Khối lực lượng vũ trang nhân dân cũng tham gia tích cực.

Kết quả phần thi trắc nghiệm cho thấy, điểm trung bình đạt 80,59 điểm. Có 20.745 thí sinh trả lời đúng 10/10 câu hỏi, chiếm 23,9%; 23.914 thí sinh trả lời đúng 9/10 câu, chiếm 27,6%.

Hàng chục nghìn bài viết tự luận gửi về cuộc thi phản ánh nhiều góc nhìn về áp lực sinh con trai trong một số gia đình, dòng họ, đồng thời khẳng định giá trị của trẻ em gái. Nhiều bài viết đề xuất các mô hình, sáng kiến có thể triển khai tại cơ sở như đưa quy ước bình đẳng giới vào hương ước thôn, xóm; phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng; thành lập câu lạc bộ các gia đình sinh con một bề là gái thành đạt và lan tỏa những câu chuyện thành công của phụ nữ, trẻ em gái.

Hơn 2.600 bài viết được đăng tải trên Fanpage Truyền thông dân số Việt Nam, thu hút trên 15,8 triệu lượt xem và 839.000 lượt tương tác. Trong đó, có hơn 224.000 lượt thích, 59.000 lượt bình luận và trên 105.300 lượt chia sẻ. Fanpage tăng thêm 9.210 lượt theo dõi.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục Dân số tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông, đẩy mạnh chuyển đổi số; đồng thời khai thác kho dữ liệu bài viết tự luận của cuộc thi để chọn lọc, biên tập các mô hình, giải pháp tiêu biểu, phục vụ nhân rộng tại địa phương.

Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở y tế, phòng khám siêu âm và các cơ sở liên quan; xử lý nghiêm hành vi siêu âm xác định giới tính thai nhi, phổ biến tài liệu hướng dẫn lựa chọn giới tính hoặc can thiệp phá thai vì lý do giới tính theo quy định pháp luật.

Tại lễ tổng kết, Ban Tổ chức đã trao 1 giải tập thể, 9 giải cá nhân, 1 giải "Bài viết truyền cảm hứng" và 11 giải chuyên đề cho các tập thể, cá nhân đạt thành tích trong cuộc thi.

Tầm nhìn chiến lược cho cân bằng mức sinh

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá cao sự chuyển dịch mang tính lịch sử này. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận cuộc chiến giành lại sự cân bằng tự nhiên cho dân số là một chặng đường dài, đòi hỏi sự kiên trì và cam kết mạnh mẽ từ mọi cấp, mọi ngành.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chỉ đạo Cục Dân số không được tự mãn với kết quả ban đầu. Cơ quan này cần tiếp tục đúc rút kinh nghiệm từ phong trào chuyển đổi số, khai thác triệt để kho dữ liệu bài viết phong phú từ cuộc thi để xây dựng thành những cẩm nang truyền thông mẫu mực, phục vụ công tác nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Song song với đó, hệ thống chính sách và pháp luật liên quan cần được rà soát liên tục nhằm hoàn thiện hành lang pháp lí, tạo ra cơ chế chặt chẽ để kiểm soát triệt để hành vi lựa chọn giới tính thai nhi ngay từ gốc rễ.

Lãnh đạo Bộ Y tế cũng giao trọng trách cho các Sở Y tế và Chi cục Dân số địa phương trong việc tham mưu, chủ động đưa chỉ tiêu tỉ số giới tính khi sinh vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm. Các đơn vị chức năng phải tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với các cơ sở y tế, phòng khám siêu âm tư nhân; đồng thời xử lý nghiêm khắc, "không có vùng cấm" đối với bất kì hành vi vi phạm nào liên quan đến chẩn đoán và lựa chọn giới tính thai nhi.

Bên cạnh các giải pháp vĩ mô, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên gửi lời tri ân sâu sắc đến đội ngũ cộng tác viên dân số và nhân viên y tế thôn bản. Họ chính là những người thầm lặng thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", bền bỉ vượt qua định kiến để đưa những chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước thấm sâu vào từng nếp nhà, từng tâm thức của người dân.

Hành trình đưa tỉ số giới tính khi sinh của Việt Nam quay trở về quỹ đạo cân bằng tự nhiên chắc chắn còn nhiều lực cản. Dù vậy, những quả ngọt đầu tiên từ chiến dịch truyền thông trên nền tảng số đã thắp lên niềm tin vững chắc về một sự thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động.

Khi thế hệ trẻ tiếp thu tri thức pháp luật và mang tinh thần bình đẳng giới lan tỏa vào mỗi gia đình, bài toán khủng hoảng thừa nam giới sẽ tìm thấy lời giải. Việc tôn trọng, bảo vệ và tạo điều kiện cho trẻ em gái phát triển toàn diện chính là chìa khóa vàng để kiến tạo một xã hội công bằng. Nói không với lựa chọn giới tính thai nhi không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà chính là cách chúng ta lựa chọn sự văn minh, hạnh phúc và thịnh vượng bền vững cho thế hệ mai sau.