Gần 10.000 giáo viên tham gia tập huấn môn Giáo dục Tài chính tại Ninh Bình

Đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện cho học sinh

Hội nghị được tổ chức tại điểm cầu chính là Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình, kết nối với hơn 900 điểm cầu trên toàn tỉnh, thu hút sự tham dự của gần 10.000 người là lãnh đạo, chuyên viên phụ trách bậc trung học cùng ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm tại các trường phổ thông.

Đáng chú ý, nhiều giáo viên dành sự quan tâm lớn cho bộ sách Giáo dục tài chính từ lớp 1 đến lớp 12 do ThS. Lê Thị Thúy Sen chủ biên. Bộ sách được biên soạn công phu, phù hợp từng lứa tuổi, giúp học sinh nắm kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, sử dụng đồng tiền thông minh, có trách nhiệm – những năng lực thiết yếu trong thời đại số, khi rủi ro tài chính và lừa đảo công nghệ ngày càng gia tăng.

Đối tượng mà chúng nhắm đến không còn chỉ là người già hay phụ nữ trung niên, mà đang dần mở rộng sang giới trẻ, đặc biệt là học sinh – nhóm dễ bị tổn thương do chưa có nhiều kinh nghiệm sống. Chính vì vậy, giáo dục tài chính ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường là việc làm cấp thiết, giúp hình thành khả năng tư duy độc lập, cảnh giác với cám dỗ và chủ động bảo vệ bản thân trước các nguy cơ trong thế giới số.

Trong bối cảnh đó, giáo dục tài chính trong nhà trường được xem là giải pháp cấp thiết. Theo ông Tạ Văn Hạ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, việc trang bị kiến thức tài chính từ sớm giúp học sinh nhận biết giá trị đồng tiền, chi tiêu hợp lý, tiết kiệm khoa học, vay mượn đúng cách, hình thành hành vi tài chính lành mạnh và tự chủ. Điều này không chỉ phòng tránh rủi ro như tín dụng đen mà còn góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao.

Xuất phát từ thực tiễn trên, bộ sách Giáo dục tài chính từ lớp 1 - 12 đã được ra đời, do ThS. Lê Thị Thúy Sen, Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng – chủ biên. Bộ sách được xây dựng công phu, dựa trên khảo sát thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, kết hợp giữa kiến thức tài chính – ngân hàng với văn hóa truyền thống và giáo dục đạo đức – kỹ năng sống.

Lọ tài chính và lối sống nhân ái

Chia sẻ về cơ duyên hoàn thành bộ sách tại buổi tập huấn, ThS. Lê Thị Thúy Sen – Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng – cho biết, ở nhiều quốc gia như Mỹ, Australia, Singapore, Philippines, Thái Lan, Đức, Hàn Quốc… học sinh được học giáo dục tài chính ngay từ tiểu học. Qua quá trình khảo sát, bà nhận thấy đây là nhu cầu cấp thiết, bởi khi trẻ hiểu cách kiếm tiền, tiêu tiền và bảo vệ tiền, các em sẽ giảm thiểu rủi ro trong tương lai. Thực tế cho thấy nhiều tội phạm và rủi ro trên thế giới đều liên quan đến tài chính như trộm cắp, lừa đảo “việc nhẹ lương cao”, mất tiền trong tài khoản, rủi ro trái phiếu, cổ phiếu… Những rủi ro này không chỉ tác động đến cá nhân mà còn lan rộng tới gia đình và xã hội. Vì vậy, giáo dục tài chính được xem như một “lá chắn” bảo vệ quan trọng.

Từ những kinh nghiệm thực tiễn, bộ sách Giáo dục tài chính từ lớp 1 đến lớp 12 được xây dựng với mục tiêu hình thành tư duy tài chính liên thông cho học sinh. Theo chia sẻ của bà Lê Thị Thúy Sen, tinh thần chủ đạo của bộ sách không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức tài chính, mà còn hướng học sinh đến một lối sống nhân ái. Trong mô hình 6 lọ quản lý tài chính, luôn có một “lọ yêu thương” – phần ngân sách nhỏ được dành riêng cho hoạt động thiện nguyện và chia sẻ với cộng đồng. Khi biết cách lập kế hoạch chi tiêu, cân đối thu nhập và tiết kiệm khoa học, mỗi cá nhân đều có khả năng trích một phần nhỏ trong nguồn lực của mình để giúp đỡ người khó khăn.

Đơn cử, ngay trong thời điểm này, cả nước đang hướng “trái tim” về các vùng bị thiệt hại bởi bão lũ và thiên tai, việc giáo dục học sinh biết dành một phần nhỏ thu nhập để sẻ chia càng có ý nghĩa hơn bao giờ hết. Những đóng góp tuy không lớn về vật chất, nhưng chứa đựng tình người sâu sắc, thể hiện sự đồng cảm và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Điều này cho thấy, quản trị tài chính vì thế không chỉ là kỹ năng sống quan trọng, mà còn là nền tảng để nuôi dưỡng lòng nhân ái, tinh thần “lá lành đùm lá rách” và những giá trị đẹp trong mỗi con người.

“Vì bộ sách do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành và được sử dụng trong hệ thống nhà trường, nên quá trình biên soạn, nhóm tác giả tuân thủ những yêu cầu nghiêm ngặt để bảo đảm tính khoa học, tính liên môn, tính giáo dục, tính ứng dụng và tính sư phạm; đồng thời hình thành cho học sinh kỹ năng tài chính, tư duy tài chính và tư duy sáng tạo.

Về cách thức triển khai và tài liệu hỗ trợ, bà Lê Thị Thúy Sen khẳng định, bộ sách được biên soạn với mục tiêu "làm cho vấn đề khó hiểu nhất trở nên dễ hiểu nhất" và có thể áp dụng linh hoạt. Các thầy cô có thể ghép các bài học có chủ đề tương tự để rút ngắn thời gian giảng dạy, tùy theo điều kiện của trường học. Hiện đã hoàn thiện sách hướng dẫn giáo viên và đang cung cấp các tài liệu như giáo án điện tử và slide bài giảng.

Đặc biệt, sách không chỉ dành cho học sinh mà còn hữu ích cho giáo viên và phụ huynh, giúp dễ dàng trao đổi và hướng dẫn con cái. Diễn giả nhấn mạnh rằng nếu mỗi cá nhân hành động và truyền đạt kiến thức này, thế hệ trẻ Việt Nam sẽ có tương lai tài chính tốt hơn.

Bên cạnh đó, cô Trương Thị Mây, Trường THCS Quang Thiện cho rằng, nội dung rất hay, nhưng chương trình lớp 12 hiện đã có quá nhiều kiến thức nên cần có gợi ý cách lồng ghép sao cho hài hòa để học sinh vẫn được tiếp cận nội dung mới. Bà Lê Thị Thúy Sen chia sẻ, tùy điều kiện từng trường, giáo viên có thể tổ chức dạy học theo cụm bài hoặc xây dựng kế hoạch tập trung trong khoảng 1–2 tháng, với khoảng 12–15 tiết là học sinh đã nắm được các kiến thức cơ bản và có thể tự thực hành tại nhà. Phụ huynh cũng dễ dàng đồng hành cùng con trong quá trình này. Vì vậy, việc lồng ghép là hoàn toàn khả thi, miễn là có sự linh hoạt trong thiết kế tiến độ giảng dạy.

Sau buổi tập huấn, nhiều giáo viên bày tỏ sự đồng tình và đánh giá cao giá trị của bộ sách. Cô Nguyễn Thu Thoa, trường THPT Nguyễn Huệ chia sẻ, buổi tập huấn rất hay và hữu ích, gắn liền với cuộc sống hằng ngày của các em học sinh về bài học tư duy tài chính. Từ đó giúp các em hiểu làm ra đồng tiền đã khó và giữ tiền càng khó hơn.

Do đó, cô Nguyễn Thu Thoa rất mong muốn, môn học Giáo dục tài chính sẽ nhanh chóng được đưa vào chương trình dạy buổi 2 để các em học sinh có thể tiếp cận ngay với những kiến thức về tài chính ngay từ trên ghế nhà trường, từ đó tránh xa các cạm bẫy lừa đảo, bẫy tín dụng đen.

Đặc biệt, cô Tạ Thị Ngát (phường Tam Điệp) chia sẻ, từ khi biết đến bộ sách Giáo dục tài chính mua về cho con đọc, không khí trong gia đình trở nên cởi mở và gắn kết hơn. Những khái niệm tưởng chừng khô khan như tiết kiệm, chi tiêu, giá trị lao động hay cách sử dụng đồng tiền bỗng trở thành chủ đề để bố mẹ và con cái cùng trao đổi mỗi tối.

Nhờ đó, những khúc mắc âm thầm về tiền bạc, vốn dễ tạo khoảng cách giữa các thế hệ được giải thích thấu đáo, giúp cha mẹ hiểu con hơn và con cũng hiểu nỗ lực của bố mẹ nhiều hơn. Chính vì những thay đổi tích cực ấy, các phụ huynh bày tỏ mong muốn bộ sách sớm được đưa vào chương trình học chính khóa, để mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận kiến thức tài chính một cách bài bản và thiết thực ngay từ nhà trường.

Không chỉ vậy, một học sinh chia sẻ, nhờ có cuốn sách, lần đầu tiên các em biết cách quản lý tiền lì xì, tự lập kế hoạch chi tiêu, thậm chí còn hướng dẫn lại cho bố mẹ về những nguyên tắc tài chính cơ bản.

Một số em còn nói rằng nhờ bộ sách, các em hiểu hơn giá trị của đồng tiền và công sức lao động của cha mẹ, từ đó biết trân trọng và chủ động hơn trong cuộc sống. Chính sự hứng thú và thay đổi tích cực ấy khiến nhiều học sinh mong muốn bộ sách sớm trở thành tài liệu chính khóa, để tất cả bạn bè đồng trang lứa đều được tiếp cận những kiến thức hữu ích này.