EVN đặt yêu cầu cao hơn với hoạt động tư vấn dự án điện

Chú trọng nâng cao chất lượng khảo sát, thiết kế

Phát biểu tại hội nghị, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam Nguyễn Tài Anh cho biết tổng giá trị tài sản của Tập đoàn hiện khoảng 750 nghìn tỷ đồng, tương đương hơn 32 tỷ USD, phần lớn được hình thành từ quá trình đầu tư xây dựng. Hiệu quả khai thác, vận hành của các công trình điện phụ thuộc lớn vào chất lượng khảo sát, thiết kế và công tác quản lý xây dựng.

Để các dự án điện đạt hiệu quả cao, công tác khảo sát cần bảo đảm tính chính xác, khách quan; phương án thiết kế phải được nghiên cứu, so sánh kỹ lưỡng để lựa chọn giải pháp tối ưu, đáp ứng yêu cầu cả về kỹ thuật và kinh tế trong suốt vòng đời dự án.

Nhiều ý kiến tại hội nghị cho rằng, khảo sát và thiết kế là hai khâu mang tính nền tảng trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án. Chất lượng của các khâu này không chỉ quyết định tính khả thi của dự án mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ thi công, chi phí đầu tư và hiệu quả vận hành sau này.

Đại diện Công ty Tư vấn Xây dựng Điện 2 cho biết, trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam phát triển mạnh các loại hình nguồn năng lượng mới như điện gió, điện mặt trời, điện khí và các hệ thống lưu trữ năng lượng, yêu cầu đối với công tác thiết kế ngày càng cao. Điều này đòi hỏi các đơn vị tư vấn phải nâng cao năng lực chuyên môn, đồng thời áp dụng các công nghệ thiết kế hiện đại. Theo đơn vị này, chất lượng dữ liệu khảo sát địa hình, địa chất và điều kiện thủy văn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng phương án thiết kế tối ưu. Tuy nhiên, tại một số dự án, dữ liệu khảo sát chưa đầy đủ hoặc chưa được cập nhật kịp thời, dẫn tới việc phải điều chỉnh phương án thiết kế trong quá trình triển khai.

Để nâng cao chất lượng thiết kế, các đơn vị tư vấn kiến nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong khảo sát và thiết kế, đặc biệt là mô hình thông tin công trình (BIM) và các phần mềm mô phỏng kỹ thuật. Việc ứng dụng các công cụ này giúp nâng cao độ chính xác của dữ liệu đầu vào và tăng cường khả năng phối hợp giữa các bộ môn trong quá trình thiết kế.

Theo Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia Hoàng Văn Tuyên, những năm gần đây công tác khảo sát phục vụ thiết kế các dự án đường dây và trạm biến áp truyền tải đã từng bước được chuẩn hóa với hệ thống quy trình tương đối đầy đủ. Nhiều đơn vị đã ứng dụng các công nghệ hiện đại như thiết bị bay không người lái (UAV), flycam, quét laser và hệ thống thông tin địa lý (GIS) nhằm nâng cao độ chính xác của số liệu khảo sát.

Tuy vậy, thực tế triển khai tại một số dự án cho thấy, sự phối hợp giữa khảo sát và thiết kế chưa thật sự đồng bộ, dẫn tới phát sinh khối lượng trong quá trình thực hiện. Một số trường hợp sau khi lựa chọn tuyến phải điều chỉnh do điều kiện địa hình hoặc địa chất không phù hợp với phương án ban đầu.

Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng Lê Thành Chung cho biết, công tác khảo sát và thiết kế các công trình điện vẫn còn một số tồn tại, trong đó mối liên kết giữa các khâu khảo sát và thiết kế chưa thật sự chặt chẽ. Trong thực tế, có trường hợp sau khi lựa chọn tuyến hoặc vị trí móng cột mới phát hiện yếu tố địa chất bất lợi khi khảo sát chi tiết, buộc phải điều chỉnh phương án thiết kế.

Tăng cường kiểm soát công tác thẩm tra và chi phí tư vấn

Đại diện Công ty Tư vấn Xây dựng Điện 3 cho biết, thẩm tra là khâu quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng hồ sơ thiết kế và bảo đảm hiệu quả đầu tư của công trình. Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, khối lượng hồ sơ thiết kế ngày càng lớn trong khi tiến độ thực hiện dự án thường gấp, tạo áp lực đáng kể đối với đội ngũ kỹ sư thẩm tra. Do đó, cần tăng cường phối hợp giữa đơn vị thiết kế, đơn vị thẩm tra và chủ đầu tư, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng bên trong quá trình kiểm soát chất lượng hồ sơ.

Công tác quản lý chi phí tư vấn và lựa chọn nhà thầu tư vấn cũng được nhiều đại biểu quan tâm. Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Điện 1 Đỗ Quang Khải, cho biết, việc xác định và quản lý chi phí tư vấn đầu tư xây dựng hiện vẫn gặp một số khó khăn, nhất là đối với các loại hình dự án điện mới khi hệ thống định mức chưa được cập nhật đầy đủ.

Theo Phó Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng Lê Minh Tuấn, công tác quản lý tổng mức đầu tư các dự án điện đang chịu tác động từ biến động giá vật tư, thiết bị và chi phí xây dựng trong thời gian gần đây. Vì vậy, cần tăng cường kiểm soát chi phí ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Trao đổi tại hội nghị, Phó Tổng giám đốc Phạm Hồng Phương cho biết, công tác tư vấn, giám sát trong các dự án điện hiện được thực hiện theo hai hình thức: các đơn vị trong ngành trực tiếp thực hiện hoặc thuê các đơn vị tư vấn độc lập từ bên ngoài. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm riêng và cần được áp dụng linh hoạt tùy theo đặc thù của từng dự án. Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ tư vấn tại một số dự án chưa thật sự đáp ứng yêu cầu, đặc biệt đối với các công trình quy mô lớn và kỹ thuật phức tạp...

Nhấn mạnh vai trò của lực lượng tư vấn giám sát, ông cho rằng, đội ngũ này phải thực sự là "tai mắt" của chủ đầu tư tại công trường, không chỉ kiểm tra và nghiệm thu các hạng mục thi công mà còn chủ động phát hiện những bất hợp lý trong thiết kế hoặc biện pháp thi công để kịp thời đề xuất điều chỉnh phù hợp với thực tế.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Tổng giám đốc Nguyễn Tài Anh nhấn mạnh, chất lượng công tác tư vấn đầu tư xây dựng, đặc biệt là khâu khảo sát và thiết kế, có vai trò quyết định đối với hiệu quả của các dự án điện. Vì vậy, các đơn vị cần tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ tư vấn, rà soát và hoàn thiện hệ thống quy trình, quy định, đồng thời tổng kết bài học kinh nghiệm từ các dự án trước nhằm hạn chế lặp lại sai sót trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong công tác tư vấn đầu tư xây dựng, từ khảo sát, thiết kế đến quản lý và giám sát thi công, được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao độ chính xác của dữ liệu, rút ngắn thời gian thực hiện và nâng cao hiệu quả quản lý dự án.