EU lần đầu tiên nhất trí trừng phạt người định cư Israel ở Bờ Tây

Liên minh châu Âu (EU) vừa nhất trí áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào những người định cư Israel bị cáo buộc thực hiện các hành vi bạo lực đối với người Palestine tại Bờ Tây, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong lập trường của châu Âu đối với Tel Aviv sau nhiều tháng bế tắc chính trị.

Quyết định được thông qua tại cuộc họp các Bộ trưởng Ngoại giao của 27 quốc gia thành viên EU ở Brussels. Đây được xem là lần đầu tiên khối này đạt đồng thuận về một gói biện pháp trực tiếp nhắm vào các cá nhân và tổ chức Israel liên quan đến tình trạng bạo lực leo thang tại các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây.

Theo giới chức châu Âu, sự thay đổi trong lập trường của Hungary là yếu tố mang tính quyết định giúp EU phá vỡ thế bế tắc kéo dài nhiều tháng qua. Dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orbán, Budapest liên tục ngăn cản các biện pháp trừng phạt nhằm vào Israel. Tuy nhiên, sau khi ông Péter Magyar nhậm chức Thủ tướng Hungary cuối tuần trước, Chính phủ mới phát tín hiệu sẽ không tiếp tục phủ quyết những gói trừng phạt nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong EU.

Phát biểu sau cuộc họp, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách Đối ngoại và An ninh của EU Kaja Kallas cho biết, các Bộ trưởng Ngoại giao đã “bật đèn xanh” cho việc áp đặt trừng phạt đối với những người định cư Israel liên quan đến bạo lực nhằm vào người Palestine.

“Đã đến lúc chúng ta chuyển từ bế tắc sang hành động. Chủ nghĩa cực đoan và bạo lực phải trả giá”, bà Kallas nhấn mạnh.

Bà Kallas cũng cho biết, EU sẽ đồng thời áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với một số “nhân vật chủ chốt” của phong trào Hamas, dù chưa công bố danh tính cụ thể. Các lệnh trừng phạt cá nhân của EU thường bao gồm cấm nhập cảnh, đóng băng tài sản và hạn chế giao dịch tài chính.

Theo hai quan chức châu Âu giấu tên, dự kiến có bốn tổ chức Israel và ba cá nhân sẽ bị đưa vào danh sách trừng phạt liên quan đến các vụ bạo lực của người định cư. Bên cạnh đó, khoảng 10 thành viên Hamas cũng có thể bị áp đặt các biện pháp tương tự.

Phản ứng trước quyết định này, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar tuyên bố nước này “kiên quyết bác bỏ” việc EU áp đặt trừng phạt đối với công dân và tổ chức Israel.

“Theo đuổi các quan điểm chính trị thông qua biện pháp trừng phạt là điều không thể chấp nhận và sẽ không thành công”, ông Sa’ar viết trên mạng xã hội.

Trong những tháng gần đây, tình trạng bạo lực tại Bờ Tây gia tăng nghiêm trọng. Nhiều nhóm định cư cực đoan Israel bị cáo buộc tấn công các cộng đồng Palestine, đốt phá tài sản, cản trở hoạt động canh tác và khiến nhiều ngôi làng phải sơ tán. Các tổ chức nhân quyền cho biết người Palestine tại khu vực này đang sống trong nỗi lo thường trực về bạo lực, cướp bóc và cả các vụ nổ súng gây chết người.

Quyết định của EU được đánh giá là dấu hiệu cho thấy châu Âu đang dần cứng rắn hơn với Israel, đặc biệt trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Gaza tiếp tục kéo dài và làn sóng chỉ trích quốc tế đối với Tel Aviv ngày càng gia tăng.

Tuy vậy, EU hiện vẫn chưa đạt được đồng thuận đối với các biện pháp mạnh tay hơn nhằm vào Israel, trong đó có đề xuất đình chỉ thỏa thuận thương mại ưu đãi giữa Brussels và Tel Aviv. Theo bà Kallas, nhiều quốc gia thành viên muốn gia tăng sức ép, song cũng có không ít nước phản đối.

Dù phạm vi còn hạn chế, gói trừng phạt mới của EU vẫn tạo ra sự đối lập đáng chú ý với lập trường của Mỹ - quốc gia tiếp tục duy trì quan hệ đồng minh chặt chẽ với Israel. Tuy nhiên, các cuộc khảo sát gần đây cho thấy dư luận Mỹ cũng đang ngày càng lo ngại trước tình hình chiến sự tại Gaza và nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực Trung Đông.