Du lịch phải tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế

Không làm biến dạng, mai một bản sắc văn hóa

Qua thảo luận, các ĐBQH cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn; tin tưởng Nghị quyết sau khi được ban hành sẽ là động lực để du lịch Việt Nam phát triển.

Cho rằng, phát triển du lịch không chỉ là khai thác tài nguyên để thu hút khách, tăng doanh thu, ĐBQH Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) nhấn mạnh, quan trọng hơn phải tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, đồng thời nâng cao đời sống của cộng đồng dân cư tại điểm đến.

Khoản 1 Điều 2 dự thảo Nghị quyết đã xác định nguyên tắc: phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản, giữ gìn bản sắc văn hóa.

Theo đại biểu Nguyễn Văn Huy, khai thác du lịch gắn với văn hóa không đồng nghĩa với việc văn hóa đương nhiên được bảo tồn. Thực tế ở một số nơi, lễ hội bị sân khấu hóa, phong tục tập quán bị biến đổi để phục vụ nhu cầu của khách, không gian văn hóa truyền thống bị thu hẹp, thậm chí có những nơi có những giá trị vốn làm nên bản sắc của cộng đồng lại bị thương mại hóa trong quá trình khai thác du lịch.

Vì vậy, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị, cần bổ sung tại khoản 1 Điều 2 dự thảo Nghị quyết nguyên tắc bảo đảm việc khai thác các giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch không làm biến dạng, mai một bản sắc văn hóa, phong tục, tập quán và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống của cộng đồng dân cư.

Đồng thời, tại khoản 6 Điều 5 dự thảo Nghị quyết, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị, bổ sung yêu cầu các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề phải có phương án bảo tồn những giá trị văn hóa đặc trưng và đánh giá tác động của hoạt động du lịch đối với đời sống văn hóa của cộng đồng. Bởi, theo đại biểu, nếu chỉ chú trọng khai thác mà không có cơ chế bảo vệ thì chính những giá trị tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến có nguy cơ bị mất đi.

Đào tạo nhân lực theo nhu cầu phát triển sản phẩm du lịch đặc thù

Nhấn mạnh trong các yếu tố quyết định sự cạnh tranh, ngoài hạ tầng và tài nguyên, nguồn nhân lực cũng là một yếu tố hết sức quan trọng, góp phần đem lại hiệu quả cho du lịch, ĐBQH Nguyễn Hoàng Giang (Đắk Lắk) khẳng định, nguồn nhân lực chính là yếu tố quyết định khả năng biến tiềm năng thành sản phẩm, biến sản phẩm thành thị trường và biến du lịch thành động lực phát triển kinh tế.

Tại khoản 1 Điều 10 dự thảo Nghị quyết quy định ngân sách nhà nước hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị du lịch, chuyển đổi số và nhân lực tại chỗ.

Thống nhất với chính sách này nhưng đại biểu Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, quy định chưa làm rõ mối quan hệ giữa đào tạo nhân lực với việc hình thành sản phẩm và phát triển thị trường du lịch

Do đó, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang đề nghị bổ sung tại khoản 1 Điều 10 dự thảo Nghị quyết nguyên tắc: hỗ trợ đào tạo theo nhu cầu phát triển sản phẩm du lịch đặc thù, tạo thị trường lao động chất lượng cao đối với các vùng chưa có điều kiện phát triển về du lịch.

“Đặc biệt, cần ưu tiên đào tạo đội ngũ quản trị điểm đến, chuyên gia phát triển sản phẩm, marketing du lịch quốc tế và hướng dẫn viên chuyên sâu. Việc đánh giá hiệu quả chính sách không chỉ căn cứ vào số lượng người được đào tạo mà phải gắn với năng lực nghề nghiệp và khả năng tạo việc làm cao”, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang nêu quan điểm.

Về nguồn lực thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, ĐBQH Vừ A Bằng (Điện Biên) bày tỏ đồng tình với khoản 1 Điều 6 dự thảo Nghị quyết quy định các nội dung hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, đồng thời khoản 2 Điều 12 quy định cơ chế ngân sách Trung ương ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 10 và khoản 3 Điều 12 lại giao cho địa phương quyết định một số các chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cộng đồng trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách địa phương.

Đối với các tỉnh miền núi có nguồn thu thấp, chưa tự cân đối được ngân sách, nếu chỉ trông vào nguồn lực địa phương thì khả năng triển khai các chính sách này là khó khả thi. Với phân tích như vậy, đại biểu Vừ A Bằng đề nghị, cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung tại Điều 12 dự thảo Nghị quyết nguyên tắc: ưu tiên ngân sách Trung ương hỗ trợ các tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách để thực hiện các chính sách này; đồng thời, giao Chính phủ quy định về tiêu chí phân bổ, tỷ lệ hỗ trợ, danh mục công trình hạ tầng thiết yếu và cơ chế lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm không chồng chéo, không trùng lặp nhiệm vụ chi.