Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người (sửa đổi) là vấn đề “nóng” của lĩnh vực y tế trong tuần qua

Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người (sửa đổi): Bảo đảm an toàn, quyền lợi trẻ em và mở rộng cơ hội cứu chữa người bệnh

Thảo luận tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang nhận được sự quan tâm rộng rãi của các Đại biểu Quốc hội, chuyên gia và người dân. Sau gần 20 năm thi hành Luật năm 2006, thực tế nguồn hiến tạng hiện chưa đáp ứng nhu cầu điều trị, khiến nhiều bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo, phải chờ đợi kéo dài.

Trước những băn khoăn của dư luận liên quan đến quy định dành cho người dưới 18 tuổi, Ban soạn thảo và các chuyên gia nhi khoa khẳng định dự thảo Luật được xây dựng trên nguyên tắc xuyên suốt là lấy lợi ích tốt nhất và sự an toàn của trẻ em làm trung tâm; Phân biệt rõ ràng và siết chặt quy định: Dự thảo phân định minh bạch hai trường hợp hiến mô tái sinh khi còn sống và hiến tạng sau khi qua đời (chết não, chết tuần hoàn).

Trong đó, nghiêm cấm tuyệt đối việc lấy các cơ quan lành (như thận, gan, tim, phổi) của người dưới 18 tuổi đang sống. Việc hiến khi còn sống chỉ giới hạn ở mô tái sinh (như tế bào gốc tạo máu) trong trường hợp đặc biệt để cứu sống người thân (anh, chị, em ruột hoặc cha, mẹ) khi không có người hiến trưởng thành phù hợp, và phải trải qua đánh giá sức khỏe, tâm lý, tư vấn độc lập cùng sự đồng ý của cả trẻ và người đại diện.

Quy trình xác định tử vong và hiến tạng sau khi qua đời nghiêm ngặt: Việc lấy mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn chỉ thực hiện khi có nguyện vọng hiến hợp pháp, sự đồng ý của người đại diện và phải do Hội đồng chuyên môn độc lập xác nhận, bảo đảm tách biệt hoàn toàn với kíp điều trị và kíp ghép tạng.

Ngăn chặn triệt để hành vi thương mại hóa: Dự thảo Luật nghiêm cấm các hành vi mua bán, ép buộc, môi giới hoặc lợi dụng quan hệ giám hộ, nuôi con nuôi để lấy mô, bộ phận cơ thể của người chưa thành niên, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hình sự.

Chính sách sửa đổi nhằm tạo hành lang pháp lý minh bạch, nhân văn, mở ra cơ hội sống cho hàng nghìn bệnh nhân hiểm nghèo, đồng thời bảo vệ tuyệt đối sức khỏe, phẩm giá và quyền lợi của trẻ em.

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Đặt sức khỏe Nhân dân lên trên hết, hài hòa lợi ích và siết chặt hậu kiểm

Thảo luận tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định quan điểm xuyên suốt của cơ quan chủ trì soạn thảo là đặt sức khỏe, tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết; đồng thời thiết kế hành lang pháp lý thông thoáng, không gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Dự thảo Luật tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm: quản lý theo chuỗi từ sản xuất đến tiêu dùng; cắt giảm thủ tục hành chính; số hóa dữ liệu; quản lý chặt chẽ thực phẩm kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử; và thực hiện một cơ quan đầu mối quản lý nhà nước thống nhất. Đáng chú ý, quy định yêu cầu đăng ký lại công bố sản phẩm sau mỗi 5 năm nhằm mục đích ghi nhận lịch sử tuân thủ, phục vụ công tác hậu kiểm tự động, qua đó kịp thời thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn và bảo vệ tối đa quyền lợi người tiêu dùng.

Hợp tác quốc tế: Việt Nam tích cực đóng góp sáng kiến y tế tại Kỳ họp WHO khu vực Tây Thái Bình Dương

Tham dự Kỳ họp lần thứ 77 của Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đoàn đại biểu Bộ Y tế Việt Nam đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp các ưu tiên y tế quan trọng của khu vực.

Việt Nam đã trình bày các giải pháp trọng tâm trong công tác kiểm soát bệnh không lây nhiễm (như quản lý tăng huyết áp qua mạng lưới y tế cơ sở), đẩy mạnh Chương trình Tiêm chủng mở rộng hướng tới các mục tiêu năm 2030, cũng như chia sẻ kinh nghiệm thực thi hiệu quả khung pháp lý phòng, chống tác hại thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá mới. Đặc biệt, tại kỳ họp lần này, các quốc gia thành viên đã thống nhất bầu Việt Nam vào Ủy ban Chính sách và Điều phối (PCC) của Chương trình đặc biệt về Nghiên cứu, Phát triển và Đào tạo nghiên cứu về Sinh sản (HRP) nhiệm kỳ 2027 - 2029, tiếp tục khẳng định uy tín và vai trò chủ động của Việt Nam trong các cơ chế quản trị y tế toàn cầu.

Kiểm soát tốt các ổ dịch não mô cầu, ngành y tế khuyến cáo chủ động phòng bệnh từ sớm

Ngày 19/10/2026, Sở Y tế TP.HCM khẳng định chùm 4 ca bệnh não mô cầu nhóm B (gồm 1 ca tử vong ngày 14/10 và 3 ca đang điều trị ổn định) phát hiện tại Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước) đã được kiểm soát tốt, không phát hiện ca nhiễm mới.

Ngành y tế đã tổng vệ sinh khử khuẩn, cho 177 người tiếp xúc gần uống kháng sinh dự phòng và theo dõi sức khỏe đến hết ngày 25/10, đồng thời mở rộng cấp kháng sinh dự phòng cho toàn bộ 2.031 học sinh, giáo viên nhà trường.

Trên cơ sở môi trường học đường đã an toàn, Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo thống nhất không chuyển sang học trực tuyến, phụ huynh có thể yên tâm cho con đến trường.

Tại Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Thành phố cho biết, từ đầu năm đến nay, Thủ đô ghi nhận 2 ca bệnh do não mô cầu rải rác, không có trường hợp tử vong và không để phát sinh ca bệnh thứ phát.

Trước đặc tính của bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis (não mô cầu) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, lây qua đường hô hấp và có thể tiến triển nặng trong thời gian ngắn, Bộ Y tế và các cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân:

Chủ động tiêm chủng: Đây là biện pháp phòng bệnh quan trọng và hiệu quả nhất đối với các nhóm huyết thanh có trong vaccine.

Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang, giữ không gian sinh sống, học tập thông thoáng và không dùng chung đồ dùng sinh hoạt cá nhân.

Phát hiện và xử lý sớm: Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, mệt mỏi hay ban xuất huyết trên da, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.

Đề xuất 8 địa phương phát triển các điểm du lịch y tế

Ngày 22/10/2026, Bộ Y tế xin ý kiến về dự thảo Đề án "Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026 - 2030", ưu tiên phát triển 8 địa phương trọng điểm gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa và An Giang (Phú Quốc).

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 tối thiểu 20 bệnh viện đạt tiêu chuẩn quốc tế (ít nhất 5 bệnh viện công lập), tập trung các dịch vụ cốt lõi như tầm soát sức khỏe, nha khoa, hỗ trợ sinh sản, điều trị chuyên sâu, y học cổ truyền và nghỉ dưỡng.

Để thực hiện, Bộ Y tế đề xuất đơn giản hóa thị thực cho bệnh nhân quốc tế, hoàn thiện cơ chế giá, thanh toán bảo hiểm và nâng cao nguồn nhân lực, đồng thời nhấn mạnh phát triển du lịch y tế phải bảo đảm an toàn người bệnh và không ảnh hưởng đến quyền lợi khám chữa bệnh của người dân trong nước.

Lần đầu phẫu thuật chỉnh vẹo cột sống không ghép xương

Ngày 22/10/2026, Bệnh viện TWQĐ 108 thông tin đã thực hiện thành công ca phẫu thuật nắn chỉnh vẹo cột sống bằng kỹ thuật VBT (Vertebral Body Tethering) không ghép xương hàn khớp đầu tiên tại Việt Nam cho một bé gái 12 tuổi (quê Bắc Ninh). Bệnh nhi bị vẹo cột sống ngực - thắt lưng với góc Cobb 48 độ. Sau phẫu thuật, góc vẹo giảm xuống còn khoảng 10 độ (hiệu quả chỉnh vẹo gần 80%), cân đối trục thân mình.

Khác với phương pháp truyền thống phải ghép xương hàn khớp gây mất khả năng vận động giữa các đốt sống, kỹ thuật VBT sử dụng hệ thống vít và dây nhân tạo điều chỉnh lực căng ở phía lồi đường cong, kết hợp tận dụng đà phát triển xương tự nhiên của trẻ để tự điều chỉnh. Kỹ thuật mới giúp bảo tồn sự linh hoạt, khả năng vận động của cột sống và mở ra thêm lựa chọn điều trị hiện đại cho bệnh nhân trẻ tuổi.