Đóng tàu cần đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế

- Xin ông cho biết các doanh nghiệp đóng tàu Việt Nam có đạt những tiêu chuẩn của quốc tế ?

- Hiện tại, các doanh nghiệp đóng tàu Việt Nam hầu hết đã đáp ứng được nhiều tiêu chuẩn của quốc tế, điển hình như quy định về an toàn hàng hải, quy định bảo vệ môi trường. Những công ước mà chúng ta đạt được gồm có Công ước Solas (Công ước bảo đảm sinh mạng trên biển), Công ước Marpol (Công ước bảo vệ môi trường do tàu gây ra), Công ước Maritime Labour Conven (Công ước Lao động hàng hải), Công ước đào tạo và chứng nhận trực ca cho thuyền viên. Khi không đáp ứng được những công ước trên, thì tàu sẽ không được cấp giấy chứng nhận hoạt động, từ đó các chủ tàu sẽ phải thực hiện tốt các công ước trên.

Các doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm với nhau tại Viet Ship 2016 (Ảnh: Thanh Bình)

- Trong thời kỳ hội nhập mới, nhiều công ước quốc tế mới sẽ tạo tác động gì đến với ngành đóng tàu của Việt Nam, thưa ông?

- Các công ước quốc tế về môi trường liên quan đến hàng hải đã đặt ra nhiều thách thức rất lớn đến ngành đóng tàu của Việt Nam. Công ước sẽ đưa ra nhiều quy định về môi trường vì thế làm tăng chi phí ban đầu của các doanh nghiệp tăng lên rất lớn, chưa kể các chi phí hoạt động ban đầu. Cụ thể, khi thực hiện công ước MARPOL, các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về kiểm soát phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, quy định liên quan phác thải về khí Nitơ (NOX), quy định liên quan tới khí lưu huỳnh (SOx). Vì thế, các đơn vị là chủ tàu phải chi ra một khoản chi phí đầu tư các thiết bị đạt những tiêu chuẩn công ước MARPOL cho phép.

Đối với cơ sở nhà máy đầu tàu cũng phải đầu tư nhiều thiết bị đóng tàu mới để đáp ứng được những yêu cầu đặt ra của các chủ tàu, những yêu cầu về môi trường. Hiện nay, các cơ sở không đầu tư sẽ giảm cạnh tranh, các chủ tàu nước ngoài tìm các đơn vị đóng tàu tại một số quốc gia khác như Hàn Quốc, Trung Quốc.

- Ông cho biết những hạn chế lớn nhất của đóng tàu Việt Nam hiện nay là gì?

- Hiện nay, chúng ta đang có 120 cơ sở đóng tàu, sửa chữa tàu biển. Trong đó những nhà máy đóng tàu thuộc Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy SBIC đầu tư rất cơ bản, trang thiết bị và công nghệ. Ngoài những công ty này, nhưng cơ sở đóng tàu tư nhân chỉ đầu tư những trang thiết bị hạn chế. Những thiết bị này khó lòng đáp ứng được những yêu cầu mới của Việt Nam và quốc tế.

Khó khăn tiếp theo là công tác quản lý, tổ chức sản xuất các nhà máy đóng tàu chưa được hiện đại, chưa được chuyên môn hóa. Năng lực nghiên cứu và phát triển còn yếu, đội ngũ nhân lực chưa tăng cường theo kịp yêu cầu phát triển. Nhiều nhà máy đóng tàu được phân tán ở nhiều địa phương trong cả nước dẫn đến khó khăn quản lý đồng bộ hoạt động chung. Đặc biệt, chưa có sự đầu tư hoàn thiện, xuất hiện đầu tư chắp vá và dẫn đến các nhà máy khó đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Năng lực thiết kế tàu biển còn hạn chế, hầu hết những tàu đóng mới để xuất khẩu sang nước ngoài vẫn phải mua thiết kế từ nước ngoài dẫn đến chi phí cho công tác thiết kế tăng cao. Công nghiệp phụ trợ trong nước phát triển tự phát và phụ thuộc lớn vào các nhà máy sản xuất vật tư thiết bị tại Trung Quốc đẫn đến không thể làm giảm giá thành sản xuất tàu mới. Những nguyên nhân trên dẫn đến sự đội giá chi phí sản xuất đóng tàu mới.

- Ông có thể nêu giải pháp trước mắt để giúp đỡ doanh nghiệp ?

- Thủ tướng đã phê duyệt Quyết định 1901, trong đó đã đặt ra những giải pháp lâu dài cho ngành hàng hải và đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan ban ngành thực hiện. Những giải pháp khả thi như xây dựng bộ tiêu chuẩn phục vụ ngành đóng tàu, tiêu chuẩn hóa các quá trình đóng tàu trong nước và ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ cho đóng tàu. Tạo ra cơ chế cho các thành phần kinh tế có thể trực tiếp tham gia các hoạt động đóng tàu tại Việt Nam. 

Hợp tác quốc tế là vấn đề quan trọng trong ngành đóng tàu, từ đó chúng ta có thể học hỏi trao đổi công nghệ kinh nghiệm từ những doanh nghiệp nước ngoài có hoạt động lâu năm trong lĩnh vực đóng tàu. Ngoài ra, chúng ta cũng phải chú ý công việc hợp tác quốc tế để nắm bắt các quy định mới của quốc tế đưa ra, để chuẩn bị ngành công nghiệp hàng hải và ngành đóng tàu Việt Nam có thể đáp ứng được những quy định mới của quốc tế.

Trong thời gian gần đây, Cục đăng kiểm đang tích cực tham gia các diễn đàn của quốc tế và khu vực, tham gia các cuộc họp của tổ chức hàng hải quốc tế IMO, hiệp hội đăng kiểm châu Á. Và trong những hoạt động này, Cục đăng kiểm đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm đóng tàu của các nước. Từ đó, tìm ra những giải pháp, biện pháp và nắm bắt những công nghệ đáp ứng được những yêu cầu mới.

- Xin cảm ơn ông!