Doanh nghiệp có cơ hội huy động vốn qua phát hành trái phiếu

- Doanh nghiệp và nhà đầu tư thường đề cập đến tính thời điểm khi ra quyết định đầu tư. Theo Tổng thư ký, nếu doanh nghiệp lựa chọn phương thức phát hành trái phiếu thời điểm này để huy động vốn thì có hợp lý không?

- Cơ hội phát hành trái phiếu phụ thuộc vào điều kiện của từng doanh nghiệp cụ thể. Hiện nay, lạm phát diễn biến bất lợi cho lãi suất trên thị trường ngân hàng, khiến doanh nghiệp cũng khó tiếp cận vốn. Và điều này đồng thời tác động đến lãi suất các kênh huy động khác, trong đó có trái phiếu. Nếu gửi tiết kiệm ngân hàng lãi suất cao như hiện nay, thì khi đầu tư kênh khác, nhà đầu tư cũng kỳ vọng mức lợi nhuận tương ứng. Và thông thường, với trái phiếu, người đầu tư cũng kỳ vọng lãi suất cao. Điều này sẽ tác động đến chi phí vốn của doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp phải tính toán xem sử dụng kênh phát hành trái phiếu hay sử dụng kênh khác.

- Vậy những nhóm doanh nghiệp như thế nào thì nên tiếp cận vốn từ trái phiếu, thưa Tổng thư ký?

- Chủ yếu vẫn phụ thuộc vào sự khôn khéo của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ có những khoản đầu tư dài hạn, ổn định, chi phí hợp lý, nhưng cũng cần vốn lưu động trong kỳ hạn ngắn. Trái phiếu là kênh huy động đặc thù, vốn có kỳ hạn dài và lãi suất ổn định. Do đó phương án huy động vốn qua trái phiếu phù hợp với những dự án kỳ hạn dài. Thêm nữa là những doanh nghiệp có uy tín mới nên tiếp cận kênh trái phiếu. Những doanh nghiệp chưa có uy tín, thì khó huy động vốn qua trái phiếu.

- Một chuyên gia ngân hàng đề xuất là nhiều doanh nghiệp nhỏ cùng ngành hàng có thể hợp tác lập một doanh nghiệp có tiềm lực lớn, sau đó phát hành trái phiếu để huy động vốn. Theo Tổng thư ký, đây có phải là một đề xuất hợp lý?

- Về mặt logic thì đây là một ý tưởng, nhưng thực tế khó thực hiện ngay lập tức. Vì thị trường trái phiếu là thị trường dành cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp, có những yêu cầu pháp lý, chuẩn mực phải tuân thủ. Thêm nữa, thị trường trái phiếu dành cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp, nên họ có những phân tích, đánh giá chuyên nghiệp. Các nhà đầu tư này chỉ đầu tư vào các doanh nghiệp có uy tín, bề dày hoạt động, có hình ảnh, thông tin công khai minh bạch, đã được thị trường kiểm chứng trong thời gian nhất định. Những doanh nghiệp không đáp ứng được những điều kiện này, sẽ rất khó phát hành trái phiếu thành công.

- Cho dù các doanh nghiệp có tên tuổi, uy tín phát hành trái phiếu, thì cũng gặp một khó khăn lớn là thị trường chứng khoán rất ảm đạm?

- Tôi cho rằng, lúc nào cũng có cơ hội dành cho nhà đầu tư dù thị trường ảm đạm. Về cơ bản, doanh nghiệp có phương án kinh doanh tốt, có uy tín, có chiến lược sử dụng vốn hiệu quả, thì huy động vốn qua thị trường trái phiếu không phải là khó khăn. Tất nhiên mặt bằng chung là lãi suất ngân hàng đang khá cao, thì lãi trái phiếu doanh nghiệp cũng sẽ cao. Đấy là điều doanh nghiệp phải lưu ý, bởi dù trái phiếu lợi thế so với các hình thức huy động vốn khác, thì cũng không đi quá xa điều kiện chung thị trường. Nếu lãi suất trái phiếu danh nghiệp có thấp, thì cũng chỉ thấp hơn tương đối so với phát hành qua cổ phiếu hoặc vay vốn ngân hàng mới hấp dẫn nhà đầu tư.

- Vậy là vẫn có những nhóm khách hàng chọn trái phiếu. Nếu doanh nghiệp phát hành trái phiếu, thì Tổng thư ký có lời khuyên nào đối với doanh nghiệp trong việc chọn nhóm khách hàng?

- Khách hàng của trái phiếu doanh nghiệp là các ngân hàng, các quỹ đầu tư, các nhà đầu tư có tổ chức trong hay ngoài nước. Các doanh nghiệp muốn phát hành, thì nên có tổ chức tư vấn chuyên nghiệp hỗ trợ khảo sát thị trường, tìm ra nhóm nhà đầu tư khả thi. Với nội lực hiện tại của doanh nghiệp thì cơ hội ở phân khúc nào là quan trọng và cần tập trung.

Trong điều kiện lãi suất ngân hàng cao như hiện nay, doanh nghiệp có thể phát hành trái phiếu lãi suất thấp hơn hẳn, nhưng kèm theo quyền chuyển đổi sang cổ phiếu sau này để hấp dẫn nhà đầu tư. Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn (SSI) đã từng phát hành trái phiếu chuyển đổi rất thành công. Họ phát hành mức lãi suất rất thấp, nhưng lại cho phép nhà đầu tư có quyền chuyển đổi sang cổ phiếu sau này. Song thực tế đến khi đáo hạn, giá cổ phiếu xuống thấp, hầu hết nhà đầu tư từ chối quyền chuyển đổi sang cổ phiếu, mà chấp nhận lấy lại tiền ở mức lãi suất thấp so với thị trường.

- Xin cám ơn Tổng thư ký.