Đoàn Khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với UBND TP. Hồ Chí Minh

Nhiều lợi thế phát triển công nghiệp văn hóa

Báo cáo với Đoàn khảo sát, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh Võ Trọng Nam cho biết, thành phố có nhiều lợi thế phát triển công nghiệp văn hóa nhờ thị trường tiêu dùng lớn, nguồn nhân lực trẻ, tài nguyên di sản phong phú, cùng hạ tầng công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Việc hợp nhất không gian phát triển theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 và được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Điện ảnh đã tạo thêm dư địa phát triển cho lĩnh vực này.

Giai đoạn 2020-2025, tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa vào GRDP thành phố tăng từ 3,54% lên khoảng 5,7%, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 14%/năm. Thành phố hiện có khoảng 17.670 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, tạo việc làm trực tiếp cho 97.000 lao động. Trong đó, điện ảnh đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD, chiếm 40% thị phần cả nước; quảng cáo đạt khoảng 32.000 tỷ đồng, với quảng cáo số chiếm 70%.

Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, nguồn lực tài chính hạn chế, khó tiếp cận tín dụng do chưa có cơ chế chuẩn hóa việc định giá, chấp nhận tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm. Việc ứng dụng công nghệ, phát triển sản phẩm số cũng còn chênh lệch giữa các lĩnh vực và nhóm doanh nghiệp.

UBND TP. Hồ Chí Minh kiến nghị sớm thông qua Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, bảo vệ tài sản trí tuệ và khơi thông nguồn lực sáng tạo. Đồng thời, cần cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng bằng các chỉ tiêu, nguồn lực và trách nhiệm rõ ràng; ban hành hướng dẫn về mô hình, cơ chế quản lý các trung tâm, cụm, khu công nghiệp văn hóa và không gian sáng tạo, làm cơ sở để các địa phương quy hoạch, đầu tư, phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa phù hợp thực tiễn.

Đổi mới cách tiếp cận trong giai đoạn mới

Tại cuộc làm việc, thành viên Đoàn khảo sát đề nghị TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu cơ chế khai thác giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan; đồng thời, làm rõ phương án phát triển hạ tầng, không gian công nghiệp văn hóa, nhất là khả năng chuyển đổi công năng các công trình, khu vực hiện hữu phục vụ hoạt động sáng tạo, sản xuất và kinh doanh văn hóa.

Đoàn khảo sát cũng lưu ý thành phố chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp, thiết kế chính sách ưu đãi gắn với hiệu quả thực chất, tránh dàn trải nguồn lực. Việc xác định, thẩm định sản phẩm công nghiệp văn hóa cần tính đến giá trị văn hóa, nghệ thuật và bản sắc Việt Nam, góp phần nâng cao sức cạnh tranh và thúc đẩy ngành phát triển bền vững.

Nhấn mạnh phát triển công nghiệp văn hóa phải xuất phát từ thực tiễn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường cho biết, cần rà soát hệ thống thiết chế văn hóa, nghiên cứu phương án khai thác phù hợp, tạo điều kiện để các đơn vị sự nghiệp liên kết với doanh nghiệp, mở rộng hoạt động, phát huy công năng. Thành phố cũng cần hài hòa giữa bảo tồn và phát huy di sản, gắn giá trị truyền thống với nhu cầu hưởng thụ văn hóa hiện đại; đồng thời, xây dựng cơ chế huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư và thống nhất phương pháp thống kê, đánh giá đóng góp của công nghiệp văn hóa, làm cơ sở xây dựng chính sách phù hợp.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương ghi nhận, đánh giá cao những kết quả TP. Hồ Chí Minh đạt được trong phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong giai đoạn mới. Với vai trò là đô thị lớn, đầu tàu của cả nước, TP. Hồ Chí Minh cùng Hà Nội cần có cách làm cụ thể, sáng tạo để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương cũng ghi nhận các đề xuất của thành phố nhằm tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn, tạo điều kiện để công nghiệp văn hóa phát triển tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng.

Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương đề nghị TP. Hồ Chí Minh sớm hoàn thiện báo cáo, làm rõ các đề xuất, kiến nghị xuất phát từ thực tiễn phát triển công nghiệp văn hóa. Đây sẽ là cơ sở để Đoàn tổng hợp, phục vụ thẩm tra dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.