Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với UBND tỉnh Lào Cai

Thiết bị dạy học tối thiểu đáp ứng dưới 50%

Báo cáo Đoàn khảo sát, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Giàng Quốc Hưng cho biết, ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 10-KH/TU để tổ chức thực hiện; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 182/KH-UBND ngày 4/12/2025; HĐND đã ban hành 4 nghị quyết về các chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục và đào tạo.

UBND tỉnh đã phê duyệt 3 Đề án trọng điểm, gồm: Đề án Phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030; Đề án tổ chức lại 6 trường phổ thông dân tộc nội trú; và Đề án sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên.

Đồng thời, tỉnh đã ban hành 5 kế hoạch chuyên đề về đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; tăng cường dạy và học ngoại ngữ; chuyển đổi số ngành giáo dục; phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 - 5 tuổi; đổi mới, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và trường trọng điểm chất lượng.

Sau khi hợp nhất tỉnh, hiện Lào Cai có 956 cơ sở giáo dục, 1.372 điểm trường lẻ. Trong đó có 326 trường mầm non, 190 trường tiểu học, 189 trường Tiểu học và Trung học cơ sở, 158 trường THCS, 68 trường THPT; 18 Trung tâm GDNN, GDTX, 3 trường trung cấp; 3 trường cao đẳng, 1 phân hiệu đại học.

Tỷ lệ phòng học kiên cố toàn tỉnh đạt 86,6%. Hiện có 3.934 phòng học bộ môn, với tỷ lệ kiên cố 93,4%; phòng bán kiên cố chiếm 5,4%, phòng tạm 1,2%, bình quân đạt 3,85 phòng/trường (quy định bình quân 7 phòng/trường). Phòng ở học sinh nội trú, bán trú có 4.447 phòng, tỷ lệ kiên cố đạt 70,32%. Thiết bị dạy học tối thiểu theo từng cấp học đáp ứng dưới 50%.

Tỉnh Lào Cai được tài trợ 3 phòng thực hành giáo dục STEM tại: Trường THPT Cam Đường, Trường THPT Nguyễn Huệ, Trường THCS Mường Khương. Các phòng STEM này đóng vai trò mô hình điểm, tạo môi trường học tập trải nghiệm cho học sinh, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và có khả năng lan tỏa, nhân rộng hiệu quả nếu được quản lý, khai thác và vận hành đồng bộ, hiệu quả.

Tỉnh đang triển khai thực hiện đầu tư xây dựng 9 Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở các xã, phường biên giới trên địa bàn tỉnh Lào Cai (trong đó Dự án Trường PTNT Tiểu học và THCS Bản Phiệt đang tạm dừng triển khai).

Thiếu giáo viên, đặc biệt là giáo viên tiếng Anh, tin học

Số lượng giáo viên hiện có của toàn tỉnh đạt 94,9% so với biên chế giáo viên được giao và đạt 90,9% so với định mức. Số giáo viên còn thiếu so với số biên chế giao là 1.386 người (mầm non: 111; tiểu học: 323; THCS: 677; các đơn vị trực thuộc Sở: 275). Trong đó, các môn tiếng Anh, tin học, công nghệ, nghệ thuật, khoa học tự nhiên, giáo dục thể chất thiếu nhiều ở các cơ sở giáo dục vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn, vùng biên giới.

Thực trạng thiếu giáo viên nhưng biên chế được giao chưa tuyển hết chủ yếu do thiếu nguồn tuyển (đặc biệt là các môn nghệ thuật, tiếng Anh, tin học); do biến động về đội ngũ và do chính sách ưu đãi, thu hút chưa đủ mạnh.

Về việc chuyển đổi số và giảng dạy tiếng Anh, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Kế hoạch số 204/KH-UBND ngày 6/5/2026 về việc triển khai thực hiện Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Toàn tỉnh hiện có 1.227 giáo viên tiếng Anh, trong đó chỉ có 50,7% giáo viên tiếng Anh phổ thông đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ (Tiểu học: 51,6%, THCS: 59,1%, THPT: 31%).

Hiện tỉnh gặp khó khăn trong triển khai dạy học các môn học khác bằng tiếng Anh. Nguyên nhân chủ yếu là năng lực ngoại ngữ của giáo viên các môn học khác còn rất hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa có hướng dẫn cụ thể về chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá đối với các môn học giảng dạy bằng tiếng Anh. Đồng thời, thiếu học liệu, tài liệu và tài nguyên số phục vụ hoạt động dạy học bằng tiếng Anh.

Ưu tiên bố trí nguồn lực cho các dự án trường phổ thông nội trú vùng biên giới

Trước khó khăn và yêu cầu thực tiễn, tỉnh Lào Cai kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách, bố trí đầy đủ nguồn vốn ngân sách Trung ương cho các dự án trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới của tỉnh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm ban hành hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành quy định về chế độ làm việc, định mức tiết dạy, cơ chế quy đổi giờ dạy và chính sách khuyến khích đối với giáo viên giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh hoặc giảng dạy song ngữ nhằm tạo điều kiện triển khai hiệu quả chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Đồng thời, xem xét ban hành bộ tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá, công nhận cơ sở giáo dục đạt chuẩn đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai; hướng dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá các môn học khác bằng tiếng Anh trong trường phổ thông.

Thay mặt Đoàn khảo sát, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng ghi nhận những kết quả tỉnh Lào Cai đã triển khai trong thực hiện các Nghị quyết về phát triển giáo dục và đào tạo. Đặc biệt, đánh giá cao sự chủ động của địa phương trong việc khắc phục khó khăn, có giải pháp và hành động thực tiễn, tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu đột phá phát triển giáo dục của địa phương trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, ngành giáo dục Lào Cai cũng đã tích cực triển khai chuyển đổi số và xây dựng lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Phó Chủ nhiệm Triệu Thế Hùng đề nghị thời gian tới, tỉnh tiếp tục quan tâm, đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở giáo dục, nhất là trường dân tộc nội trú, trường vùng biên giới...; lưu ý, làm đến đâu chắc đến đấy, khai thác lợi thế riêng có của địa phương để phát triển.

Các ý kiến, kiến nghị của địa phương sẽ được Đoàn khảo sát tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu để tham mưu Quốc hội, đồng thời kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát triển giáo dục và đào tạo.

+ Trước đó, Đoàn đã đến khảo sát thực tế tại Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành, tỉnh Lào Cai.