Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với UBND TP. Hồ Chí Minh

Cùng dự có: Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà.

Gỡ nút thắt pháp lý để phát triển điện lực và kinh tế biển

Báo cáo với Đoàn khảo sát, Phó Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Kim Ngọc cho biết, thành phố đã tích cực triển khai các chủ trương bảo đảm an ninh năng lượng; hạ tầng lưới điện cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện tại. Công tác chuyển đổi số, ngầm hóa lưới điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đạt nhiều kết quả tích cực.

Tuy nhiên, nhu cầu điện dự báo tiếp tục tăng mạnh, với công suất cực đại khoảng 16.100MW vào năm 2030, đòi hỏi hạ tầng phải được đầu tư đi trước một bước. Trong khi đó, một số đường dây 110kV, 220kV đã đầy tải; quy hoạch điện lực chưa đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất và đô thị, làm chậm tiến độ nhiều dự án. Các dự án điện khí LNG, điện rác và một số mô hình năng lượng mới vẫn gặp vướng mắc về thủ tục và khung pháp lý.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, TP. Hồ Chí Minh đề nghị rà soát, bảo đảm tính thống nhất với các luật liên quan, nhất là về đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch và bảo vệ môi trường. Thành phố cũng kiến nghị xây dựng cơ chế một đầu mối hoặc thủ tục liên thông đối với các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm. Đồng thời, Luật cần quy định rõ nguyên tắc để hạn chế phát sinh thủ tục chồng chéo trong quá trình triển khai.

Về tình hình thực hiện quy định pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Đa cho biết, thành phố đã triển khai Nghị quyết 36-NQ/TW, thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển và ban hành quy định về tiền sử dụng khu vực biển. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển; an ninh, quốc phòng trên biển được giữ vững, các lĩnh vực du lịch, hàng hải, thủy sản và năng lượng tái tạo tiếp tục phát triển.

Địa phương cũng ban hành nhiều văn bản, kế hoạch và chương trình hành động về quản lý chất thải, xử lý nước thải, bảo vệ môi trường không khí và ứng phó với biến đổi khí hậu; thường xuyên rà soát các quy định không còn phù hợp và lồng ghép mục tiêu bảo vệ môi trường vào Quy hoạch TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2050.

Tuy nhiên, kinh tế biển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; hệ sinh thái vùng bờ suy giảm, sạt lở và ô nhiễm môi trường gia tăng. Công tác quản lý còn thiếu đồng bộ; quy định về giao khu vực biển chưa thống nhất với Luật Đầu tư và Luật Đất đai, thủ tục còn kéo dài, chưa có cơ chế xử lý xung đột trong sử dụng không gian biển. Nguồn lực tài chính, nhân lực, dữ liệu biển và hạ tầng khoa học - công nghệ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

TP. Hồ Chí Minh kiến nghị bổ sung quy định giao khu vực biển cho tổ chức cộng đồng thực hiện đồng quản lý; lồng ghép thủ tục giao, cho thuê khu vực biển vào quy trình thẩm định đầu tư; tăng cường phân cấp gắn với bảo đảm nguồn lực, cơ chế tài chính phù hợp và rà soát tính thống nhất với các luật liên quan nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên biển.

Rà soát các điểm nghẽn để hoàn thiện cơ chế, chính sách

Tại buổi làm việc, thành viên Đoàn khảo sát đề nghị TP. Hồ Chí Minh tiếp tục cung cấp thông tin, làm rõ những khó khăn, vướng mắc và đề xuất cơ chế, chính sách để hoàn thiện các dự án Luật. Đối với lĩnh vực điện lực, Đoàn khảo sát đề nghị thành phố rà soát các quy định về quy hoạch phát triển điện lực, quy hoạch lưới điện bảo đảm đồng bộ với quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất; nhận diện các điểm nghẽn về cơ chế, thủ tục, từ đó đề xuất giải pháp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Đồng thời, đề nghị đánh giá khả năng phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, sản xuất thiết bị điện và hệ sinh thái công nghiệp điện; làm rõ những vướng mắc trong phát triển thị trường điện cạnh tranh, cơ chế mua bán điện trực tiếp, lưới truyền tải tư nhân, đơn vị kinh doanh điện trung gian, hoạt động bán lẻ điện và hạ tầng lưới điện thông minh.

Bên cạnh đó, kiến nghị các cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và chuyển giao công nghệ, góp phần phát huy vai trò đầu tàu của TP. Hồ Chí Minh trong phát triển ngành điện.

Đối với lĩnh vực tài nguyên, môi trường biển, Đoàn khảo sát đề nghị thành phố rà soát các quy định còn chồng chéo, xung đột giữa Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo với các luật liên quan đến bảo tồn, nuôi trồng thủy sản, năng lượng, du lịch, logistics và phát triển đô thị biển; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm khai thác hiệu quả không gian biển.

Đoàn khảo sát cũng đề nghị thành phố tiếp tục nghiên cứu, kiến nghị cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học - công nghệ, các trung tâm nghiên cứu biển và hệ thống cơ sở đào tạo, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế biển bền vững.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của TP. Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị báo cáo, nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn phục vụ công tác thẩm tra các dự án Luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị hai cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với địa phương, khẩn trương rà soát, xem xét các vấn đề còn vướng mắc; kịp thời tiếp thu những nội dung phù hợp để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật. Đồng thời, đề nghị UBND TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và cơ quan soạn thảo trong suốt quá trình hoàn thiện các dự án Luật.

Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi khẳng định, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị; nghiêm túc tổng hợp, nghiên cứu, xử lý thỏa đáng các ý kiến, tiếp thu tối đa những góp ý xác đáng nhằm góp phần hoàn thiện các dự thảo Luật, bảo đảm chất lượng trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.