Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải nêu rõ, sau gần 15 năm thực thi, Luật Đo lường đã tạo khung pháp lý nền tảng trong hoạt động đo lường, bảo đảm công bằng trong các giao dịch thương mại và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trên toàn quốc.

Tuy nhiên, trước sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; yêu cầu đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng…, Luật Đo lường hiện hành đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế như: thiếu cơ sở pháp lý cho nền tảng số và cơ sở dữ liệu quốc gia về đo lường; chưa xác lập đầy đủ định hướng chiến lược và cơ chế chính sách để nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia trong bối cảnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng; chưa phân định rõ hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn bắt buộc và tự nguyện; thẩm quyền quản lý phép đo giữa các bộ, ngành chưa rõ ràng...

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải nhấn mạnh, trước những bất cập, tồn tại của Luật Đo lường hiện hành, việc sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường lần này được Đảng và Quốc hội xác định là một nhiệm vụ lập pháp quan trọng, nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Chỉ thị 38-CT/TW của Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia đến năm 2030 và những năm tiếp theo.

Từ những kết quả trong việc thực thi pháp luật về đo lường của Petrolimex trong ngành xăng dầu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải đề nghị, Petrolimex làm rõ những khó khăn, vướng mắc và đưa ra các kiến nghị, đề xuất cụ thể nhằm phục vụ công tác chuẩn bị, thẩm tra dự án Luật, góp phần hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn, tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

Báo cáo về việc thực hiện các quy định pháp luật về đo lường, đại diện Petrolimex cho biết, Tập đoàn đã chủ động, tiên phong trong áp dụng công nghệ hiện đại, hệ thống hóa đơn điện tử, quản lý tập trung và tự động hóa các công đoạn bán hàng tại cửa hàng xăng dầu; thường xuyên tổ chức theo dõi, đánh giá hoạt động của bộ máy quản lý đo lường của của toàn hệ thống để liên tục cải tiến hoạt động của hệ thống quản lý đo lường phù hợp với quy định của pháp luật, của nội bộ Petrolimex và đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.

Góp ý về Luật Đo lường, đại diện Petrolimex kiến nghị, cần sớm có các quy định chi tiết về chuyển đổi số trong hoạt động đo lường tại các Nghị định, Thông tư hướng dẫn có liên quan “Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng” để các doanh nghiệp nói chung tổ chức triển khai xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu kết nối chia sẻ dữ liệu, khai thác sử dụng thông tin đúng mục đích, phù hợp theo các quy định của pháp luật.

Về xã hội hóa và phát huy vai trò của doanh nghiệp trong hoạt động đo lường, Petrolimex kiến nghị, cần tiếp hoàn thiện khung pháp lý cho cơ chế hợp tác công - tư, cơ chế bảo hộ quyền khai thác và thu hồi vốn, phân định rõ trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm kỹ thuật cũng như các chính sách ưu đãi đặc thù cho hoạt động duy trì và tái liên kết chuẩn, đào tạo và công nhận chuyên gia đo lường.

Tại cuộc làm việc, các thành viên Đoàn công tác cũng đề nghị Petrolimex làm rõ một số nội dung: đánh giá tác động của quy định về tự công bố năng lực và cơ chế hậu kiểm; làm rõ những lĩnh vực/sản phẩm đặc thù không thể chuyển sang hậu kiểm; đánh giá tính khả thi của các quy định về chuyển đổi số trong hoạt động đo lường; cơ chế chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cần đưa ra đề xuất các cơ chế cụ thể để duy trì quản lý nhà nước và bảo đảm chất lượng đo lường khi thực hiện hậu kiểm; xác định rõ những lĩnh vực/sản phẩm đặc thù không thể chuyển sang hậu kiểm...

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải ghi nhận những khó khăn, vướng mắc Tập đoàn nêu ra trong quá trình thực thi Luật, đặc biệt liên quan đến thủ tục kiểm định, hiệu chuẩn phương tiện đo, các quy định còn nặng về tiền kiểm cũng như áp lực về thời gian và chi phí tuân thủ.

Về chuyển đổi số hoạt động đo lường, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải cho rằng, đây là vấn đề rất lớn cần có lộ trình triển khai, bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu và khả năng tương thích của hệ thống doanh nghiệp với nền tảng quốc gia.

Ghi nhận ý kiến của Petrolimex về cơ chế kiểm định, hiệu chuẩn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải cũng cho rằng, để bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và chất lượng dịch vụ, cơ quan soạn thảo Luật cần tiếp tục nghiên cứu quy định rõ tiêu chí năng lực kỹ thuật, nhân lực, trang thiết bị và trách nhiệm pháp lý của các tổ chức cung cấp dịch vụ theo cơ chế công bố năng lực.