Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Đại học Hàng Hải Việt Nam

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cho biết, dự thảo Luật đã đề xuất 4 nhóm chính sách lớn, có tính đột phá, xoay quanh các trụ cột: hoàn thiện quản lý không gian biển; xác lập quyền và nghĩa vụ của các chủ thể sử dụng biển; kiểm soát ô nhiễm và nội luật hóa các điều ước quốc tế; xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ vượt trội. Đây là bước chuyển tư duy từ quản lý đơn ngành sang quản trị tổng hợp, hiện đại và hội nhập quốc tế.

Để bảo đảm các quy định của dự thảo Luật khả thi, hiệu quả, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Đình Thi đề nghị, Trường Đại học Hàng hải trao đổi, đề xuất, kiến nghị các vấn đề trọng tâm để tháo gỡ, vướng mắc trong việc thực hiện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và đề xuất các nội dung sửa đổi trong dự thảo Luật.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam Nguyễn Minh Đức cho biết, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo năm 2015 hoàn toàn thiếu vắng các quy định về cơ chế kiểm soát xả nước dằn tàu của tàu thuyền nước ngoài trong vùng nước cảng biển, tạo nguy cơ lớn về việc xâm nhập của các loài sinh vật ngoại lai nguy hại, gây ô nhiễm sinh học vùng nước cảng biển.

Trong khi đó, Việt Nam đã là thành viên của Công ước BWM 2004 về kiểm soát và quản lý nước dằn tàu từ ngày 24/4/2024. Do đó, cần sớm hoàn thiện quy định về kiểm soát nước dằn tàu và an toàn sinh học cảng biển.

Đại diện Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cũng nhận thấy, Luật hiện hành còn có khoảng trống pháp lý đối với ngành công nghiệp đóng tàu và công nghiệp phụ trợ đóng tàu.

Cụ thể, các hồ sơ chính sách sửa đổi luật tính đến tháng 6/2026 chưa đưa ngành công nghiệp đóng tàu, sửa chữa tàu và công nghiệp phụ trợ đóng tàu vào diện hưởng ưu đãi “chính sách 4” về kinh tế biển xanh.

Thực tế cho thấy, có đến 57,7% doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ đóng tàu chưa tiếp cận được bất kỳ chính sách hỗ trợ nào; chuỗi cung ứng linh kiện cốt lõi (như điện, tự động hóa, van điều khiển) phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu, trình độ tự động hóa dây chuyền rất thấp.

Cơ bản đồng tình với 4 nhóm chính sách lớn, có tính đột phá được đề xuất trong sửa đổi Luật lần này, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Hàng hải Việt Nam cũng kiến nghị cần luật hóa rào cản kỹ thuật Sức chịu tải môi trường vùng bờ và Hội đồng chuyên gia thẩm định và phê chuẩn.

Cùng với đó, cần tối ưu hóa thời hạn giấy phép nhận chìm nạo vét duy tu công cộng; hoàn thiện chế định quyền chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển tại Chương quy định về “quản lý, sử dụng không gian biển”; giới hạn ranh giới phân cấp thẩm quyền giao khu vực biển cho cấp xã.

Đoàn công tác ghi nhận những đánh giá của Trường Đại học Hàng hải về thực trạng thi hành Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo hiện hành và các ý kiến, đề xuất sửa đổi trong dự thảo Luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ động nghiên cứu, tiếp thu, bảo đảm thiết kế các điều khoản khung có tính nguyên tắc tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trước sự biến động của thực tiễn hàng hải.