Định hướng thông tin mạng xã hội ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” Bài cuối: Tăng cường vai trò định hướng của truyền thông chính thống

Đặc biệt, chú trọng phân tích, lý giải các vấn đề phức tạp, giúp người dân hiểu đúng bản chất sự việc, từ đó củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Vô vàn thủ đoạn kích động trên không gian mạng

Một trong những thủ đoạn phổ biến nhất là tung tin giả, thông tin sai sự thật nhằm gây hoang mang dư luận và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, khi xuất hiện những vấn đề nhạy cảm liên quan đến kinh tế, tham nhũng, đất đai, chủ quyền biển đảo hay đời sống dân sinh… các đối tượng lập tức khai thác theo hướng quy chụp, bóp méo bản chất sự việc, cố tình đánh đồng sai phạm của một cá nhân hoặc một tổ chức với bản chất của chế độ, kích động tâm lý bi quan, mất niềm tin trong quần chúng nhân dân.

Một thủ đoạn khác cũng được sử dụng thường xuyên là tấn công trực diện vào nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng. Chúng tìm cách phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lê nin, xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh, bóp méo lịch sử cách mạng Việt Nam, hạ thấp vai trò và những đóng góp của các thế hệ đi trước. Trên nhiều diễn đàn mạng xã hội, các đối tượng cố tình đưa ra những quan điểm sai trái như “chủ nghĩa xã hội không còn phù hợp”, “Việt Nam cần đi theo con đường phương Tây”, hay “phi chính trị hóa lực lượng vũ trang”.

Những luận điệu này không mới nhưng được lặp đi lặp lại với tần suất cao, kết hợp với nhiều hình thức truyền tải hiện đại như: video ngắn, livestream, podcast, infographic… nhằm gia tăng sức ảnh hưởng. Nếu thiếu tỉnh táo và bản lĩnh chính trị, người tiếp nhận rất dễ bị tác động, dẫn đến suy giảm niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Một thủ đoạn nguy hiểm khác là việc sử dụng các tài khoản ẩn danh, hội nhóm kín và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội để dẫn dắt dư luận…

Trách nhiệm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng

Có thể thấy, âm mưu thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thông qua mạng xã hội đang được các thế lực thù địch triển khai bằng nhiều phương thức tinh vi, thâm độc.

Một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu là cần tăng cường vai trò định hướng của báo chí và truyền thông chính thống, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Trong môi trường mạng xã hội, thông tin lan truyền rất nhanh, nếu báo chí chính thống chậm phản hồi sẽ tạo khoảng trống để tin giả, tin xấu độc phát tán, lan rộng. Do đó, các cơ quan báo chí, truyền thông chính thống cần phát huy vai trò là nguồn cung cấp thông tin đáng tin cậy, nhanh chóng đưa ra những thông tin chính xác, đầy đủ và có định hướng. Không dừng lại ở việc đưa tin, cần chú trọng phân tích, lý giải các vấn đề phức tạp, giúp người dân hiểu đúng bản chất sự việc, từ đó củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Việc xây dựng lực lượng chuyên trách đấu tranh trên không gian mạng cũng là một yêu cầu cấp thiết. Lực lượng này không chỉ có nhiệm vụ phát hiện, ngăn chặn các thông tin xấu, độc mà còn chủ động tham gia định hướng dư luận, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ, cần có sự đầu tư nguồn nhân lực, trang bị kiến thức chuyên môn về công nghệ, truyền thông cũng như kỹ năng xử lý thông tin. Phát huy vai trò của các nền tảng số chính thống như fanpage, kênh YouTube, TikTok, podcast… để truyền tải thông tin tích cực, lan tỏa giá trị tốt đẹp, kịp thời định hướng dư luận xã hội.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên mạng xã hội. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, việc trang bị cho mỗi cá nhân khả năng nhận diện, phân tích và đánh giá thông tin là vô cùng cần thiết. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ - những người tiếp cận mạng xã hội nhiều nhất - việc hình thành tư duy phản biện, kỹ năng kiểm chứng thông tin và bản lĩnh chính trị vững vàng sẽ là “lá chắn” hữu hiệu giúp họ không bị lôi kéo, tác động bởi những thông tin sai lệch.

Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong sử dụng mạng xã hội; nâng cao bản lĩnh chính trị, chấp hành nghiêm kỷ luật phát ngôn, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, không để các thế lực xấu lợi dụng. Đồng thời, cần tích cực lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ quan điểm đúng đắn, góp phần định hướng dư luận xã hội. Việc nêu gương trong nhận thức và hành động sẽ củng cố niềm tin của quần chúng đối với Đảng và Nhà nước.

Cùng với triển khai các giải pháp trên, cần hoàn thiện cơ chế quản lý và xử lý vi phạm trên không gian mạng. Nhà nước tiếp tục xây dựng và cập nhật các quy định pháp lý liên quan đến an ninh mạng, quản lý thông tin số theo hướng chặt chẽ, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn phát triển công nghệ. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc, gây ảnh hưởng xấu. Phối hợp với các nền tảng mạng xã hội ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung độc hại, tài khoản giả mạo, hội nhóm có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Các công nghệ hiện đại như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) cần được ứng dụng trong việc phát hiện sớm các xu hướng thông tin tiêu cực, nhận diện tin giả và cảnh báo người dùng. Việc kết hợp giữa yếu tố con người và công nghệ sẽ tạo nên hiệu quả cao hơn trong quản lý và định hướng thông tin trên không gian mạng.