Điều kiện nhận con nuôi không được thấp hơn điều kiện nhận chăm sóc thay thế

Cấm nhận con nuôi đối với người đang trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Tờ trình dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày cho biết, dự thảo luật gồm 4 chương, 31 điều, sửa đổi 23 điều, bổ sung 08 điều, lược bỏ 29 điều, giảm 21 điều so với luật hiện hành.

Về điều kiện của người được nhận làm con nuôi, dự thảo luật quy định điều kiện của người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em mồ côi cả cha và mẹ, trẻ em không nơi nương tựa theo quy định của pháp luật về trẻ em (trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình) để bảo đảm chỉ những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, không có cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi nhằm tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha, mẹ đẻ, không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết.

Về điều kiện của người nhận con nuôi, dự thảo luật bổ sung quy định cấm nhận con nuôi đối với người đang trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ, đang trong thời gian được tha tù trước thời hạn có điều kiện; bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo.

Dự thảo luật sửa đổi quy định cấm nhận con nuôi đối với người chưa được xóa án tích thành người đã từng bị kết án về một trong các tội được quy định tại Chương các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật; tội loạn luân; tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình; tội dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi phạm pháp; các tội được quy định tại Chương các tội phạm về ma túy; các tội được quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh; các tội được quy định tại Chương các tội xâm phạm an ninh quốc gia của Bộ luật Hình sự.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, việc sửa đổi, bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm con nuôi được sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.

Người bị xử lý vi phạm hành chính về bạo lực gia đình không được nhận nuôi con nuôi

Theo Báo cáo thẩm tra dự án luật do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về việc lưu trữ hồ sơ nuôi con nuôi và điều kiện, trình tự tiếp cận thông tin về nguồn gốc để bảo đảm thực hiện quyền này trên thực tế, đáp ứng yêu cầu bảo quản thông tin về nguồn gốc trẻ em tại Điều 30 của Công ước La Hay năm 1993.

Về điều kiện của người nhận nuôi con, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chỉnh lý theo hướng bổ sung cụm từ “đang trong thời gian thử thách” vào sau cụm từ “bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo” tại điểm d khoản 3 Điều 14 của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất với các trường hợp không được nhận con nuôi khác được liệt kê tại điểm này, cũng như phù hợp với lý do được nêu tại Tờ trình là phòng ngừa rủi ro người nhận con nuôi là người bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo phải quay lại chấp hành hình phạt tù trong thời gian thử thách.

Ngoài ra, đề nghị nghiên cứu, cân nhắc quy định trường hợp người bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình, người bị xử lý vi phạm hành chính về các hành vi xâm hại trẻ em không được nhận con nuôi do đây là yếu tố tác động trực tiếp đến sự an toàn của trẻ em trong môi trường gia đình và bảo đảm điều kiện nhận con nuôi không thấp hơn điều kiện nhận chăm sóc thay thế khác theo quy định của Luật Trẻ em.