Đề xuất 7 nhóm chính sách đặc thù tạo động lực mới cho du lịch Việt Nam

Hỗ trợ doanh nghiệp phát triển các mô hình du lịch mới

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu tại Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Trọng tâm của dự thảo Nghị quyết là xây dựng những chính sách then chốt thuộc thẩm quyền của Quốc hội để tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển du lịch; tạo cơ chế đột phá nhằm khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, đưa du lịch phát triển mạnh mẽ, khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn và trở thành một động lực tăng trưởng mới của đất nước.

Dự thảo Nghị quyết gồm 14 Điều với 7 nhóm chính sách lớn.

Trong đó, nhóm chính sách đầu tiên tập trung vào ưu đãi, hỗ trợ đầu tư các dự án du lịch, trong đó xác định ba cực tăng trưởng du lịch được ưu tiên là Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW.

Các dự án được phân thành ba nhóm với điều kiện và mức ưu đãi, hỗ trợ tương ứng, gồm: dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược.

Đáng chú ý, các chính sách ưu đãi chỉ áp dụng đối với hạng mục, hoạt động du lịch, không áp dụng cho các hạng mục, hợp phần kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản.

Đối với nhóm chính sách thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình, hoạt động kinh doanh du lịch, dự thảo Nghị quyết đề xuất cho phép các tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội, khu giải trí tích hợp quy mô lớn và mô hình kinh tế đêm hoạt động 24/7, được áp dụng thủ tục rút gọn và cấp phép một lần.

Việc thí điểm thực hiện theo đề án do UBND cấp tỉnh xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, với thời hạn tối đa 5 năm.

Các nhóm chính sách khác tập trung hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, tăng cường liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; ưu đãi các mô hình kinh doanh du lịch mới; phát triển nguồn nhân lực; áp dụng chính sách thị thực đặc biệt nhằm tạo thuận lợi cho khách quốc tế nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú tại Việt Nam và hỗ trợ phát triển du lịch từ ngân sách nhà nước.

Dự thảo Nghị quyết cũng quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phải công khai, minh bạch, có thời hạn và không trùng lặp. Trường hợp đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách, đối tượng thụ hưởng được lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất nhưng không được cộng dồn. Các ưu đãi sẽ bị chấm dứt và phải hoàn trả nếu không đáp ứng điều kiện.

Chính phủ đề xuất Nghị quyết có hiệu lực trong 10 năm, từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2036.

Bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, cộng đồng dân cư được thụ hưởng thực chất

Trình bày Báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành việc ban hành một số cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội mà chưa được luật quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh để tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch; tập trung vào các dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa, thúc đẩy du lịch phát triển đột phá tại các địa bàn theo định hướng phát triển.

Đồng thời, đề nghị nhấn mạnh các nguyên tắc: ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển du lịch bền vững; bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, nhất là người dân vùng khó khăn, được tham gia và thụ hưởng thực chất; quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong lựa chọn dự án, áp dụng chính sách; trách nhiệm kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả; cơ chế xử lý vi phạm, trục lợi.

Cơ quan thẩm tra nhận thấy, dự thảo Nghị quyết quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án du lịch động lực mang tính chiến lược ở mức rất cao, nhưng chưa đánh giá được hiệu quả mang lại. Vì vậy, đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng đối với quy định này.

Đối với dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ, đề nghị quy định rõ tiêu chí, điều kiện và cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm cộng đồng dân cư thực sự là chủ thể tham gia, quản lý, cung ứng dịch vụ và thụ hưởng lợi ích, gắn với bảo tồn văn hóa, tri thức bản địa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.

Liên quan đến chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị, cần hoàn thiện theo hướng quy định rõ nguyên tắc, điều kiện, mức, thời hạn, thẩm quyền quyết định và thu hồi ưu đãi; bảo đảm thống nhất với tiêu chí dự án, địa bàn ưu tiên, yêu cầu phát triển bền vững và đánh giá đầy đủ tác động chính sách.

Có ý kiến cho rằng quy định về miễn, giảm tiền thuê đất đối với dự án du lịch động lực đã được pháp luật hiện hành quy định, đề nghị xem xét đưa ra khỏi Nghị quyết.