Để người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển

Thu nhập và cơ hội an cư phải theo kịp đà phát triển

Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027 cho thấy những nỗ lực lớn trong điều hành, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm an sinh xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại. Báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận tăng trưởng chưa lan tỏa đồng đều, đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn; một số vấn đề về y tế, giáo dục, môi trường, an ninh và an toàn xã hội chưa được giải quyết triệt để.

Những đánh giá ấy đặt ra yêu cầu phải làm rõ hơn mối liên hệ giữa kết quả tăng trưởng với chất lượng cuộc sống. Với mỗi gia đình, sự phát triển được cảm nhận qua công việc ổn định, thu nhập đủ trang trải cuộc sống, điều kiện học hành của con cái, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và một nơi ở phù hợp. Từ góc nhìn đó, ba vấn đề cần được quan tâm trong tổ chức thực hiện kế hoạch năm 2027 là nâng cao đời sống, bảo vệ sự an toàn và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Tăng trưởng cao tạo nguồn lực để đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất, nâng cao năng lực quốc gia và thực hiện các chính sách xã hội. Để nguồn lực ấy thực sự chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống, chính sách cần quan tâm sâu hơn đến khả năng thụ hưởng của từng nhóm dân cư, nhất là người thu nhập thấp, người hưởng lương cố định và đồng bào ở địa bàn khó khăn.

Khi xây dựng và điều hành kế hoạch, cần theo dõi sát thu nhập thực tế, tình trạng thiếu việc làm và gánh nặng chi tiêu thiết yếu của các hộ gia đình. Đây là căn cứ để nhận diện những trường hợp thu nhập danh nghĩa tăng nhưng khả năng chi trả chưa được cải thiện tương ứng, từ đó có giải pháp phù hợp.

Việc điều hành giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cần đánh giá tác động cộng dồn đến ngân sách gia đình. Mỗi điều chỉnh có thể hợp lý nếu xét riêng từng lĩnh vực, nhưng khi nhiều khoản chi cùng tăng, áp lực đối với người dân sẽ lớn hơn. Chính sách giá vì vậy phải gắn với lộ trình, khả năng chi trả và biện pháp hỗ trợ đúng đối tượng.

Việc làm ổn định bắt nguồn từ năng lực hoạt động của doanh nghiệp. Giảm chi phí tuân thủ, cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi phù hợp cũng chính là góp phần bảo vệ sinh kế của người dân. Hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá qua khả năng duy trì sản xuất, tạo việc làm và nâng cao năng suất lao động.

Trong các khoản chi của người dân, nhà ở có ý nghĩa lâu dài. Báo cáo của Chính phủ đặt mục tiêu năm 2027 hoàn thành khoảng 176 nghìn căn nhà ở xã hội. Cùng với tiến độ và số lượng, cần đánh giá khả năng tiếp cận thực tế: người thuộc diện thụ hưởng có đủ điều kiện mua, thuê hoặc thuê mua hay không; mức thanh toán hằng tháng có phù hợp với thu nhập; nơi ở có kết nối thuận tiện với việc làm, trường học và cơ sở y tế hay không.

Cần dành sự quan tâm thích đáng cho phát triển nhà ở cho thuê, thuê mua, phù hợp với những người chưa đủ khả năng tích lũy. Quy trình xét duyệt phải công khai, dễ thực hiện, đồng thời ngăn chặn trục lợi chính sách.

Công nhân, người lao động trẻ, giáo viên, nhân viên y tế và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang công tác xa gia đình, ở địa bàn khó khăn cần được quan tâm phù hợp với điều kiện và tính chất công việc. Một chính sách an cư hiệu quả sẽ giúp người lao động yên tâm gắn bó, giảm áp lực chi tiêu và có thêm khả năng đầu tư cho tương lai.

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn nguồn lực, thời hạn và trách nhiệm thực hiện

Sức khỏe, tính mạng và tài sản là những lợi ích thiết thân cần được bảo vệ trong suốt quá trình phát triển. Bữa ăn an toàn, thuốc bảo đảm chất lượng, môi trường sống trong lành và các giao dịch được bảo vệ là những điều kiện để người dân yên tâm lao động, học tập và sinh sống.

An toàn thực phẩm cần được quản lý xuyên suốt từ nguồn cung đến tiêu dùng, đặc biệt tại trường học, khu công nghiệp và các bếp ăn tập thể. Việc kiểm tra phải hướng vào nguy cơ thực tế, gắn truy xuất nguồn gốc với kiểm nghiệm chất lượng và trách nhiệm của nhà cung cấp. Công khai cơ sở vi phạm, kết quả xử lý và biện pháp khắc phục sẽ giúp người dân chủ động phòng tránh, đồng thời tăng tính răn đe.

Khi xảy ra vụ việc, cần làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm và trách nhiệm quản lý có liên quan. Yêu cầu đặt ra là khắc phục những sơ hở đã được phát hiện, tránh để cùng một dạng vi phạm tái diễn.

Trong khám, chữa bệnh, chất lượng phục vụ phải được nhìn từ hành trình của người bệnh. Những vướng mắc khiến người bệnh phải đi lại nhiều lần, chờ đợi kéo dài hoặc tự mua thuốc, vật tư thuộc phạm vi được hưởng cần được xác định nguyên nhân và xử lý cụ thể.

Đầu tư cho y tế cơ sở phải đồng bộ giữa nhân lực, thuốc, thiết bị và năng lực chuyên môn, bảo đảm cơ sở được đầu tư có thể cung cấp các dịch vụ thiết yếu. Điều này càng có ý nghĩa đối với người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Bảo vệ tài sản của người dân trong môi trường số cũng cần được coi trọng. Đối với các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, hiệu quả phòng ngừa và xử lý phụ thuộc nhiều vào tốc độ phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

Cơ quan công an, ngân hàng và doanh nghiệp viễn thông cần có cơ chế tiếp nhận, trao đổi thông tin kịp thời để xác minh, ngăn chặn giao dịch có dấu hiệu lừa đảo và bảo toàn chứng cứ theo quy định.

Người dân cần được hướng dẫn rõ phải liên hệ ở đâu, cung cấp thông tin gì và thực hiện những bước nào ngay khi phát hiện bị chiếm đoạt tài sản. Công tác tuyên truyền cũng cần phù hợp với từng nhóm, nhất là người cao tuổi và người ít kinh nghiệm sử dụng dịch vụ số.

Từ góc độ quốc phòng, an ninh, bảo vệ người dân trước những nguy cơ trong đời sống hằng ngày góp phần củng cố niềm tin và xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Mỗi địa phương cần lựa chọn những vấn đề an toàn bức xúc nhất, giao rõ trách nhiệm xử lý và công khai kết quả để người dân giám sát.

Bên cạnh bảo đảm an toàn, cải cách thủ tục hành chính và vận hành hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp có ý nghĩa trực tiếp đối với môi trường phát triển và chất lượng phục vụ người dân. Kết quả cải cách cần được thể hiện qua hồ sơ giải quyết đúng hạn, hướng dẫn rõ ràng, giảm số lần đi lại, thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Cần tập trung rà soát các thủ tục tác động đến đông đảo người dân như đất đai, nhà ở, hộ tịch, bảo hiểm, chính sách người có công và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Với từng nhóm hồ sơ chậm giải quyết, phải xác định nguyên nhân thuộc quy định, dữ liệu, thẩm quyền hay trách nhiệm thực hiện; đồng thời giao cơ quan chủ trì và thời hạn xử lý.

Chuyển đổi số phải thực sự giúp người dân thuận tiện hơn. Dữ liệu đã có và đủ điều kiện khai thác cần được cơ quan nhà nước chủ động sử dụng, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại. Các hệ thống phải kết nối hiệu quả để việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục trực tuyến thực sự giảm thao tác, thời gian và giấy tờ.

Cùng với đó, cần duy trì hỗ trợ trực tiếp cho người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào ở địa bàn khó khăn và người chưa thành thạo công nghệ. Khả năng tiếp cận dịch vụ công của những nhóm này cần được tính đến ngay khi thiết kế quy trình.

Phân cấp phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực, nhân lực, hướng dẫn nghiệp vụ và cơ chế phối hợp. Chính quyền cấp xã cần có đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ được giao. Đồng thời, cần bảo vệ cán bộ làm đúng, chủ động vì lợi ích chung; xử lý nghiêm hành vi gây phiền hà, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Việc công khai định kỳ kết quả xử lý hồ sơ quá hạn, kiến nghị của cử tri và các vụ việc tồn đọng sẽ tạo thêm cơ sở để người dân giám sát. Mỗi câu trả lời cần thể hiện rõ việc đã giải quyết, phần còn vướng mắc và thời hạn hoàn thành. Hoạt động giám sát của Quốc hội và các cơ quan dân cử cần theo sát kết quả thực hiện, nhất là những nội dung đã được kiến nghị nhiều lần.

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 cần cụ thể hóa các yêu cầu dân sinh thành những nhiệm vụ có nguồn lực, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng.

Khi việc làm và thu nhập được cải thiện, sự an toàn được bảo đảm, công việc được giải quyết công bằng, thuận tiện, người dân sẽ cảm nhận rõ hơn thành quả phát triển. Niềm tin và sự đồng thuận được bồi đắp từ những kết quả cụ thể ấy sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An)