Đề nghị tách riêng tiền thu hộ khỏi tài sản doanh nghiệp bưu chính

Tránh phát sinh “giấy phép con” trong hoạt động bưu chính

Các ĐBQH cho rằng, việc sửa đổi Luật Bưu chính là cần thiết nhằm cụ thể hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Nhà nước; hoàn thiện hành lang pháp lý, phù hợp với thực tiễn thị trường và yêu cầu hội nhập; đồng thời tạo cơ sở để phát triển bưu chính thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và nền kinh tế số.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đánh giá cao việc dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) chuyển từ quản lý doanh nghiệp sang quản lý dựa trên mạng lưới và dữ liệu, đồng thời chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trong hoạt động bưu chính.

Theo đại biểu, Điều 14 của dự thảo đã thể hiện hướng chuyển sang đăng ký và hậu kiểm. Tuy nhiên, khoản 4 Điều 13 vẫn giao Chính phủ quy định chi tiết một số điều kiện quan trọng như biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh và quản lý chất lượng.

Cho rằng việc giao Chính phủ quy định chi tiết là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt, song đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị không ủy quyền hoàn toàn mà cần quy định ngay trong Luật những nguyên tắc, tiêu chí cơ bản làm khung pháp lý. Như vậy sẽ góp phần bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư, hạn chế việc văn bản dưới luật đặt thêm “giấy phép con” hoặc rào cản kỹ thuật, ảnh hưởng đến quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp.

Quan tâm đến quy định về bồi thường thiệt hại, ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) cho biết, khoản 3 Điều 47 dự thảo Luật quy định doanh nghiệp bưu chính không phải bồi thường thiệt hại gián tiếp hoặc nguồn lợi không thu được.

Theo đại biểu, quy định này có thể tạo lợi thế riêng cho doanh nghiệp bưu chính, làm mất cân bằng quyền lợi giữa doanh nghiệp và khách hàng, đồng thời chưa phù hợp với nguyên tắc bồi thường thiệt hại của pháp luật dân sự và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đại biểu đề nghị sửa theo hướng việc bồi thường thiệt hại gián tiếp hoặc nguồn lợi không thu được được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật dân sự và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tách dòng tiền COD để bảo vệ khách hàng

Về quản lý tiền thu hộ (COD), ĐBQH Dương Khắc Mai đánh giá cao việc dự thảo bổ sung tại Điều 31 nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính phải quản lý, đối soát và hoàn trả tiền thu hộ cho khách hàng đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn theo thỏa thuận. Tuy nhiên, theo đại biểu, quy định này vẫn mang tính nguyên tắc, chưa đủ để bảo vệ khách hàng trước các rủi ro tài chính.

“Tiền COD về bản chất là tài sản của bên thứ ba mà doanh nghiệp bưu chính chỉ đang giữ hộ. Với quy mô thương mại điện tử hiện nay, dòng tiền này vô cùng lớn. Nếu doanh nghiệp gặp rủi ro tài chính, phá sản hoặc cố tình chiếm dụng vốn, quy định "hoàn trả theo thỏa thuận" sẽ trở nên vô nghĩa”, đại biểu phân tích.

Từ đó, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị quy định doanh nghiệp bưu chính phải mở tài khoản chuyên dụng hoặc ký quỹ đối với tiền COD, nhằm tách dòng tiền này khỏi tài sản của doanh nghiệp, hạn chế rủi ro và bảo vệ tiền của khách hàng.

Cùng quan điểm, ĐBQH Lê Thanh Hoàn cho rằng cơ chế quản lý tiền thu hộ COD trong dự thảo chưa bảo đảm an toàn dòng tiền. Theo đại biểu, với lượng tiền lớn được doanh nghiệp bưu chính thu hộ mỗi ngày, nếu không có cơ chế tách biệt, người bán có thể chịu rủi ro khi doanh nghiệp chiếm dụng vốn hoặc mất khả năng thanh toán.

Đại biểu đề nghị doanh nghiệp bưu chính cung cấp dịch vụ COD phải mở tài khoản thanh toán riêng tại ngân hàng thương mại để quản lý tiền thu hộ; không được hòa lẫn hoặc sử dụng khoản tiền này cho hoạt động của doanh nghiệp.