Đề án 3934: Bồi đắp tình yêu biển, đảo cho thế hệ trẻ

Từ sáng kiến thực tiễn đến đề án quy mô toàn quốc

Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là sáng kiến của Cảnh sát biển Việt Nam, lần đầu được tổ chức năm 2013 tại một trường trung học cơ sở trên địa bàn Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đứng chân. Từ những cuộc thi ban đầu còn giới hạn về quy mô, phạm vi và đối tượng, bằng sự kiên trì, sáng tạo của đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, giáo dục, Cuộc thi từng bước khẳng định hiệu quả, trở thành mô hình được triển khai trong toàn lực lượng và chương trình phối hợp giữa Cảnh sát biển Việt Nam với các địa phương ven biển.

Trong hơn 10 năm, từ năm 2013 đến năm 2024, Cảnh sát biển Việt Nam đã chủ trì, phối hợp tổ chức 111 cuộc thi tại 313 trường trung học cơ sở thuộc 34 tỉnh, thành phố; thu hút hơn 24.000 học sinh trực tiếp dự thi và hơn 130.000 lượt giáo viên, học sinh tham gia cổ vũ.

Thông qua hình thức sân khấu hóa sinh động, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, những kiến thức về lịch sử, địa lý, pháp luật, tài nguyên, môi trường và chủ quyền biển, đảo được chuyển tải gần gũi, dễ nhớ. Qua đó, học sinh không chỉ được trang bị kiến thức mà còn từng bước hình thành tình cảm, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với biển, đảo quê hương.

Hiệu quả thực tiễn được kiểm nghiệm qua nhiều năm và trên nhiều địa bàn là cơ sở để Cảnh sát biển Việt Nam nghiên cứu, đề xuất mở rộng quy mô Cuộc thi. Ngày 3/9/2024, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 3934/QĐ-BQP phê duyệt Đề án tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024 – 2030 và những năm tiếp theo; giao Cảnh sát biển Việt Nam làm cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong Quân đội, ban, bộ, ngành Trung ương, các tổ chức chính trị – xã hội và cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện.

Huy động sức mạnh tổng hợp, mở rộng sức lan tỏa

Để một đề án có phạm vi toàn quốc đi vào cuộc sống, yêu cầu đặt ra không chỉ là có nội dung phù hợp mà còn phải xây dựng được cơ chế tổ chức đồng bộ, phân công rõ trách nhiệm và huy động sự tham gia của các cấp, các ngành.

Bám sát yêu cầu đó, Cảnh sát biển Việt Nam đã huy động sự vào cuộc của toàn lực lượng. Từ cơ quan Bộ Tư lệnh đến các Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển và đơn vị trực thuộc, cấp ủy, chỉ huy các cấp chủ động xây dựng kế hoạch, xác định nhiệm vụ, lựa chọn cách thức triển khai phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Các hội nghị quán triệt, tập huấn, kiểm tra và rút kinh nghiệm được tổ chức nhằm thống nhất nhận thức, nội dung và phương pháp tiến hành. Ban Chỉ đạo Đề án 3934, Cơ quan Thường trực là Cục Chính trị Cảnh sát biển, các Bộ Tư lệnh Vùng và cơ quan chức năng thường xuyên theo dõi tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong từng vòng thi, cấp thi và tại mỗi địa phương.

Hệ thống ngân hàng câu hỏi, phần mềm tổ chức thi, phương pháp sân khấu hóa, hình thức tuyên truyền trực quan và các điều kiện bảo đảm cũng được nghiên cứu, bổ sung qua thực tiễn. Những cách làm hiệu quả được chuẩn hóa và nhân rộng; những hạn chế được điều chỉnh, khắc phục. Kinh nghiệm của từng cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục được chia sẻ, vận dụng phù hợp với điều kiện của các địa bàn khác.

Đặc biệt, Đề án không chỉ được triển khai bằng nguồn lực của Cảnh sát biển Việt Nam. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã chủ động tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; đồng thời tăng cường phối hợp với cơ quan tuyên giáo và dân vận, ngành giáo dục, các tổ chức chính trị – xã hội cùng cấp ủy, chính quyền địa phương.

Riêng năm học 2025 – 2026, các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển đã phối hợp với 21 Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Thành ủy và 21 Sở Giáo dục và Đào tạo để thống nhất kế hoạch, nội dung, thời gian, thành phần và điều kiện tổ chức. Sự phối hợp này giúp Cuộc thi từng bước vượt khỏi khuôn khổ một hoạt động riêng của Cảnh sát biển, trở thành hoạt động giáo dục có khả năng kết nối nhiều lực lượng và lan tỏa sâu rộng trong xã hội.

Kết quả năm học 2025 – 2026 cho thấy bước phát triển rõ nét của Đề án: 78 cuộc thi được tổ chức ở các cấp, thu hút hơn 470.000 học sinh của 1.730 trường trung học cơ sở trên phạm vi toàn quốc tham gia.

Những con số này không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô, địa bàn và số lượng học sinh mà còn cho thấy một mô hình được hình thành từ thực tiễn đã từng bước hoàn thiện cơ chế phối hợp và phương pháp tổ chức, tạo nền tảng để triển khai thường xuyên, lâu dài.

Biến tình yêu biển, đảo thành trách nhiệm và hành động

Chung kết toàn quốc và Gala tổng kết, trao giải năm học 2025 – 2026 là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Đề án 3934. Sự kiện tiếp tục khẳng định ý nghĩa của Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”; góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, con người, biển, đảo Việt Nam và làm rõ vai trò của Cảnh sát biển Việt Nam trong bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn trên biển.

Xác định đây là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác chuẩn bị theo hướng chặt chẽ, khoa học, với yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Trên cơ sở đó, nhiệm vụ được phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, bộ phận và cá nhân. Các thành viên Ban Tổ chức, các tiểu ban và lực lượng tham gia chịu trách nhiệm đối với từng phần việc, từ xây dựng nội dung, tổ chức thi, công tác tuyên truyền đến bảo đảm cơ sở vật chất, kỹ thuật. Việc thường xuyên kiểm tra tiến độ, rà soát nội dung và kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh đã góp phần bảo đảm chất lượng Chung kết toàn quốc và Chương trình Gala.

Chung kết và Gala tổng kết, trao giải đã khép lại một năm học, nhưng giá trị của Cuộc thi không dừng ở những giải thưởng. Sau mỗi vòng thi, học sinh trở về địa phương với những hiểu biết sâu sắc hơn về biển, đảo; niềm tự hào về Tổ quốc; tình cảm đối với cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng, ngọn gió và ý thức rõ hơn về trách nhiệm của thế hệ mình.

Đối với Đề án 3934, kết quả năm học 2025 – 2026 là một dấu mốc để tiếp tục đánh giá, hoàn thiện nội dung, phương pháp tổ chức và mở rộng sức lan tỏa trong những năm tiếp theo. Mục tiêu lâu dài không chỉ là cung cấp kiến thức mà còn góp phần chuyển hóa tình yêu biển, đảo thành nhận thức, niềm tin, trách nhiệm và hành động thiết thực.

Từ những sân chơi như “Em yêu biển, đảo quê hương”, ý thức về chủ quyền quốc gia được vun đắp từ sớm, trở thành một phần trong hành trang công dân của thế hệ trẻ, góp phần xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.