ĐBQH Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh): Phải có tiếng nói chung của các bộ, ngành khi xây dựng quy hoạch đất đai

Hiện nay, có ít nhất 3 bộ quản lý nhà nước thực hiện 3 loại quy hoạch trên cùng một mặt bằng đất đai. Quy hoạch KT-XH do Bộ kế hoạch và Đầu tư; quy hoạch sử dụng đất do Bộ Tài nguyên và Môi trường; quy định về xây dựng do Bộ Xây dựng. Trong khi đó, quy hoạch sử dụng đất của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong quá trình xây dựng, việc tham vấn các ngành KT-XH còn hạn chế nên quy hoạch sử dụng đất chưa bảo đảm sự thống nhất cũng như chưa bao đảm sự tương thích với quy hoạch phát triển các ngành trong quy hoạch phát triển  KT-XH tổng thể. Ví dụ, Quy hoạch định hướng phát triển không gian của Bộ Xây dựng và quy hoạch sử dụng đất của Bộ Tài nguyên và Môi trường hiện nay không khớp nhau. Quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng cùng được tiến hành trên một mặt bằng đất đai và đều phải sắp xếp mặt bằng này sao cho thực hiện được mục tiêu cuối cùng là phát triển KT-XH, bảo vệ môi trường. Hai quy hoạch này có mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ, nhịp nhàng, đồng thời phải được điều hành quản lý đồng bộ từ việc thiết lập đến việc thực thi. Tuy nhiên, do cơ chế quản lý các cấp thuộc hai bộ quản lý nhà nước khác nhau với hệ thống ngành dọc khác nhau nên hai loại quy hoạch này chưa gắn kết được với nhau. Thực tế, đã có sự trùng lắp về nội dung quy hoạch, không rõ quy hoạch nào phát triển trước và là căn cứ để quy hoạch kia phối hợp. Mặt khác, quy hoạch chi tiết sử dụng đất do ngành tài nguyên và môi trường giúp UBND các cấp thiết lập, nếu là đất phi nông nghiệp ở trung tâm đô thị sẽ trùng lắp với nhiệm vụ quy hoạch xây dựng, nếu là đất nông nghiệp sẽ trùng với nhiệm vụ quy hoạch của ngành nông nghiệp. Cơ chế quản lý này đã tạo ra sự mâu thuẫn chồng chéo và đôi khi dẫn đến bế tắc trong vận hành các công cụ quản lý. Việc các cơ quan khác nhau cùng lập quy hoạch cho một mặt bằng trong cùng thời điểm không những gây lãng phí, tốn kém ngân sách nhà nước, lãng phí nguồn lực  mà còn tạo ra sự thiếu đồng bộ, chưa kể đến bản thân các số liệu, cơ sở, tiêu chí cũng không trùng khớp.

Tôi đề nghị QH yêu cầu Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương rà soát chấn chỉnh lại các quy hoạch sao cho đồng bộ; giữa các Bộ, ngành phải có tiếng nói chung trong quy hoạch, nghiên cứu áp dụng quy hoạch chiến lược để từng bước dần thay thế phương pháp quy hoạch tổng thể mang tính truyền thống và đang thịnh hành trên toàn quốc hiện nay. Trước mắt, có thể cho phép UBND các địa phương có cơ chế thành lập cơ quan chuyên trách về quy hoạch, cơ quan này có chức năng quản lý và rà soát các quy hoạch sao cho thống nhất và xuyên suốt, đồng thời có quyền quyết định những vấn đề liên quan đến quy hoạch, ban hành những quy định mới cho phép khắc phục những tồn tại và tạo được cơ chế tương thích để tổ chức chuyên trách về quy hoạch có cơ sở để thực thi. Luật hóa sự tham gia của cộng đồng vào các quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch KT-XH. Thay đổi cơ chế nhằm giải bài toán hài hòa về đất giữa các bên trong việc giải phóng mặt bằng, tái định cư cũng như hiệu quả sử dụng đất. Mặt khác, đề nghị QH nhanh chóng sửa đổi Luật Đất đai năm 2003, sửa đổi bổ sung các Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và một số luật có liên quan đến đất đai nhằm giải quyết đồng bộ và hiệu quả những vướng mắc hiện nay trong công tác quy hoạch sử dụng đất.