Chính trị

ĐBQH Nguyễn Hải Nam (TP. Huế): Cần hoàn thiện cơ chế bảo vệ tài sản khách hàng và an toàn hệ thống

PV ghi • 21/11/2026 09:04

Dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh cần hoàn thiện cơ chế bảo vệ tài sản khách hàng và an toàn hệ thống. Mục tiêu của Luật phải hướng đến giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tránh phát sinh thêm chi phí trung gian không cần thiết.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh cần làm rõ cơ chế quản lý rủi ro, bảo đảm thị trường thực sự phục vụ nhu cầu phòng ngừa biến động giá của doanh nghiệp, thay vì chủ yếu tạo thêm hoạt động cho các tổ chức trung gian tài chính.

Tôi đề nghị 4 vấn đề cần được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, hoàn thiện.

Trước hết, cần xác định rõ vai trò của Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam. Nếu sở chủ yếu tiếp nhận, chuyển lệnh sang các sở giao dịch nước ngoài, trong khi giá vẫn do thị trường quốc tế quyết định, cần đánh giá doanh nghiệp trong nước được hưởng lợi gì khi phải giao dịch qua thêm một cấp trung gian. Đồng thời, cần phân biệt chức năng của sở giao dịch với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ môi giới, chuyển lệnh.

Thứ hai, cần tăng cường kiểm soát dòng ngoại tệ chuyển ra nước ngoài thông qua giao dịch hàng hóa phái sinh. Theo số liệu được nêu tại nghị trường, lượng ngoại tệ chuyển qua một ngân hàng đã lên đến 97,25 triệu USD. Đề nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 8 và Điều 15 của dự thảo Luật nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn dòng vốn, bảo đảm hoạt động giao dịch tuân thủ pháp luật.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh
Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Ảnh: Khánh Duy

Thứ ba, cần làm rõ đối tượng và mục đích tham gia thị trường. Theo thống kê, hiện có khoảng 50.000 tài khoản giao dịch, trong đó 99,5% là tài khoản cá nhân. Đề nghị đánh giá cụ thể số doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu sử dụng công cụ này để phòng ngừa rủi ro giá và số tài khoản cá nhân tham gia với mục đích đầu tư, đầu cơ. Tỷ lệ tài khoản cá nhân lớn cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro, nhất là khi giao dịch có sử dụng ký quỹ và đòn bẩy tài chính.

Thứ tư, cần hoàn thiện cơ chế bảo vệ tài sản khách hàng và an toàn hệ thống. Dự thảo Luật cho phép phát triển thị trường có sử dụng ký quỹ, đòn bẩy tài chính, do đó phải quy định rõ trách nhiệm, phương án xử lý khi thành viên thị trường hoặc trung tâm thanh toán bù trừ mất khả năng thanh toán; đồng thời xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố công nghệ thông tin, phần mềm, phần cứng.

ĐBQH Nguyễn Hải Nam (TP. Huế)
ĐBQH Nguyễn Hải Nam (TP. Huế) thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Ảnh: Khánh Duy

Với quy mô giao dịch khoảng 7.500 tỷ đồng/ngày là hoạt động có giá trị lớn, cần được kiểm soát chặt chẽ. Dù dự thảo Luật đã bổ sung nguyên tắc tách biệt tài sản, quỹ tại Điều 4, nhưng quy định này chưa thể thay thế cơ chế xử lý khi thành viên mất khả năng thanh toán. Đây là vấn đề an toàn hệ thống cần được luật hóa rõ ràng.

Mục tiêu của luật phải hướng đến giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tránh phát sinh thêm chi phí trung gian không cần thiết.

    ĐBQH Nguyễn Hải Nam (TP. Huế): Cần hoàn thiện cơ chế bảo vệ tài sản khách hàng và an toàn hệ thống
    • Mặc định