Đẩy nhanh phê duyệt quy hoạch sau sáp nhập địa giới hành chính

Tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng

Thảo luận tại Tổ, các đại biểu cơ bản thống nhất với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội năm 2025, tình hình triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030.

Qua nghiên cứu nội dung Báo cáo của Chính phủ có thể thấy rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới biến động rất khó lường, nhiều khó khăn, thách thức lớn nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, cụ thể như: hoàn thành 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, tốc độ tăng GDP 8,02%, lạm phát bình quân 3,31%, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt kỷ lục 930 tỷ USD,...

Trên cơ sở đó, các ý kiến cho rằng cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trong thời gian tới. Đại biểu Phan Duy Anh (TP. Đà Nẵng) đề nghị, Chính phủ sớm hỗ trợ các địa phương, đặc biệt là các địa phương sau sáp nhập, hoàn thành điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch chung trong năm 2026. Đây là nền tảng để triển khai quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các dự án đầu tư; nếu chậm trễ sẽ làm ách tắc nguồn lực phát triển.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành quan tâm hỗ trợ các địa phương, đặc biệt là các địa phương có sự sáp nhập địa giới hành chính, sớm hoàn thành việc điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch chung trong năm 2026. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các dự án đầu tư; nếu chậm trễ sẽ làm ách tắc nguồn lực phát triển của cả khu vực công và tư, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng.

Cùng với đó, đại biểu cũng đề nghị tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các dự án vướng mắc theo kết luận thanh tra, kiểm toán; xem xét miễn tiền chậm nộp đối với nghĩa vụ tài chính phát sinh do điều chỉnh lại, nhất là trong trường hợp không thuộc lỗi của doanh nghiệp, nhằm giảm áp lực cho nhà đầu tư và thúc đẩy triển khai dự án.

Liên quan đến cân đối nguồn lực, đại biểu cho rằng việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn với giả định tăng trưởng cao cần đi kèm các kịch bản cụ thể và đánh giá đầy đủ rủi ro, qua đó nâng cao tính chủ động trong điều hành.

Tạo cơ chế, chính sách đặc thù thu hút nhà đầu tư vào Trung tâm tài chính quốc tế

Đối với hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, đại biểu Phan Duy Anh cho rằng, đây là lĩnh vực mới, phức tạp đã được Trung ương quan tâm, ban hành nhiều cơ chế, chính sách. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai bước đầu vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ, hoàn thiện thể chế để Trung tâm hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam so với các trung tâm tài chính trên thế giới, từ đó xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù đủ sức hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư.

Theo đại biểu, thực tế hiện nay vẫn còn một số vấn đề cần được quan tâm giải quyết, như sự thiếu thống nhất trong quy định về ngôn ngữ sử dụng trong các giao dịch và thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực thuế, khi hạ tầng và quy định hiện hành vẫn chủ yếu sử dụng tiếng Việt, gây khó khăn cho doanh nghiệp nước ngoài; chế độ ưu tiên trong thủ tục thuế chưa được quy định cụ thể, khiến chính sách khó đi vào thực tiễn; một số quy định trong lĩnh vực ngân hàng chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, làm giảm sức hấp dẫn đối với các định chế tài chính nước ngoài. Đáng lưu ý, đến nay, cơ quan giám sát chuyên trách vẫn chưa được thành lập, trong khi đây là thiết chế then chốt để bảo đảm minh bạch, kiểm soát rủi ro và củng cố niềm tin thị trường.

Đại biểu nhấn mạnh cần sớm hoàn thiện các nội dung này để Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam có thể vận hành hiệu quả, qua đó thu hút nguồn lực quốc tế và thúc đẩy phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.

Nâng cao hiệu quả chi ngân sách, cải thiện giải ngân đầu tư công

Cơ bản nhất trí với các báo cáo về quyết toán ngân sách năm 2024, tuy nhiên, đại biểu Bùi Thành Nam (Phú Thọ) cũng lưu ý, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính trong năm 2025 sẽ tác động trực tiếp đến công tác quyết toán, có thể phát sinh vướng mắc khi chưa hoàn thành quyết toán đã thực hiện sáp nhập. Đại biểu đề nghị, bổ sung quy định giao Chính phủ phối hợp với Kiểm toán nhà nước xây dựng nguyên tắc xử lý các kiến nghị kiểm toán không thể thực hiện do yếu tố khách quan.

Đối với thu ngân sách, theo đại biểu, kết quả vượt dự toán năm 2025 vẫn tiềm ẩn rủi ro về tính bền vững, nhất là sự phụ thuộc vào nguồn thu từ đất; đồng thời, dự toán thu năm 2026 ở mức cao cần được đánh giá kỹ về khả thi, tránh gây áp lực lớn trong điều hành. Bên cạnh đó, cần cân nhắc các chính sách miễn, giảm thuế và đánh giá đầy đủ vai trò của các động lực tăng trưởng mới trong bảo đảm nguồn thu lâu dài.

Về chi ngân sách và đầu tư công, đại biểu đề nghị có cơ chế tài chính linh hoạt trước biến động chi phí đầu vào, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà thầu; đồng thời, rà soát cơ cấu chi, nhất là chi thường xuyên, nhằm bảo đảm nguồn lực cho cải cách tiền lương, an sinh xã hội và giữ vững an toàn tài chính quốc gia.

Đối với giai đoạn 2026 - 2030, đại biểu Nguyễn Thị Phú Hà (Phú Thọ) đề nghị, cần làm rõ tính khả thi và bền vững của các nguồn thu, tránh dự toán quá cao gây rủi ro cân đối ngân sách; đồng thời đổi mới cách tiếp cận trong lập và điều hành ngân sách theo hướng linh hoạt, sát thực tế. Ngoài ra, cần đánh giá đúng bản chất bội chi gắn với chuyển nguồn, nâng cao hiệu quả chi ngân sách, cải thiện giải ngân đầu tư công, hoàn thiện công tác chuẩn bị dự án và điều hành đầu tư công hợp lý, bảo đảm phát huy vai trò dẫn dắt nhưng không lấn át khu vực tư nhân.