Xã hội

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hải quan trong kỷ nguyên số

THẢO MỘC • 08/09/2026 10:21

Trải qua 81 năm xây dựng và phát triển, từ "người gác cửa" tin cậy, ngành hải quan đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy cải cách và chuyển đổi số làm động lực để đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trải qua 81 năm xây dựng và phát triển, Hải quan Việt Nam đã khẳng định vai trò "người gác cửa" tin cậy của nền kinh tế. Trước yêu cầu hội nhập và chuyển đổi số, ngành hải quan đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy cải cách, hiện đại hóa làm động lực, đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy thương mại và nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong hành trình 81 năm song hành cùng sự phát triển của đất nước, ngành hải quan luôn xác định, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế và cải cách bộ máy là "chìa khóa" then chốt để mở ra những không gian phát triển mới.

Bước vào kỷ nguyên số, khi dòng chảy thương mại toàn cầu biến chuyển không ngừng với những đòi hỏi ngày càng cao về tốc độ và tính minh bạch, ngành hải quan tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tổ chức bộ máy, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm một trong những thước đo quan trọng của hiệu quả cải cách.

Ngành hải quan triển khai mạnh mẽ việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Năm 2025 đánh dấu bước chuyển lớn khi mô hình Tổng cục được tổ chức lại thành Cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính. Qua sắp xếp, toàn ngành giảm khoảng 485/902 đầu mối, tương đương hơn 53%; 35 Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố được tổ chức lại thành 20 Chi cục Hải quan khu vực; mô hình tổ chức được vận hành theo 3 cấp gồm Cục Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực và Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu.

Tiếp tục củng cố mô hình này, đến ngày 07/8/2026, cơ quan Hải quan đã ban hành quyết định giải thể thêm đơn vị hải quan cửa khẩu không còn phù hợp là Hải quan cửa khẩu Pò Peo để tối ưu hóa nguồn lực. Ngành đồng thời hoàn thiện dự thảo Quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức mới của Cục Hải quan để trình Bộ Tài chính phê duyệt.

“

Ngành hải quan đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh nói chung và hoạt động giao thương hàng hóa nói riêng. Nổi bật như nỗ lực cải cách, đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết trong lĩnh vực hải quan, tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Cục trưởng Cục Hải quan

NGUYỄN VĂN THỌ

Việc tinh gọn bộ máy không chỉ thể hiện ở số lượng đầu mối mà còn hướng đến nâng cao chất lượng vận hành. Sự ra đời của các đơn vị chuyên trách và triển khai mô hình thông quan tập trung tại các Chi cục Hải quan khu vực trọng điểm cho thấy sự chuyển dịch từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung dựa trên dữ liệu.

Cùng với tinh gọn bộ máy, một trong những dấu ấn rõ nét của ngành hải quan là hoàn thiện thể chế chính sách. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hải quan từng bước được xây dựng, bổ sung và hoàn thiện theo hướng đơn giản hóa, hài hòa hóa với các chuẩn mực và cam kết quốc tế. Việc thực thi Công ước Kyoto sửa đổi (RKC), Khung tiêu chuẩn SAFE của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại (TFA) của WTO góp phần xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Dấu mốc quan trọng trong công tác lập pháp là tại kỳ họp bất thường tháng 8.2026, Quốc hội Khóa XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Lần sửa đổi này tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với hoạt động nghiệp vụ và những thay đổi đang diễn ra trong quản lý hải quan, trong đó đáng chú ý là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thực hiện hải quan số, quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro, quản lý hàng hóa qua thương mại điện tử và điều chỉnh các quy định về phân cấp, phân quyền.

Một trong những nội dung được sửa đổi theo hướng phù hợp hơn với quá trình số hóa là cách thức tiếp nhận và sử dụng thông tin trong thủ tục hải quan. Cơ chế Một cửa quốc gia được quy định theo hướng người khai gửi thông tin và chứng từ dưới dạng thông điệp dữ liệu thông qua Hệ thống thông tin một cửa quốc gia để thực hiện thủ tục hải quan và các thủ tục liên quan. Các quy định về hồ sơ, chứng từ điện tử được điều chỉnh theo hướng phù hợp với việc xử lý thông tin trên môi trường số.

Luật bổ sung quy định về quản lý tuân thủ, việc đánh giá mức độ chấp hành pháp luật của doanh nghiệp được sử dụng cùng với các thông tin về hàng hóa, giao dịch và lịch sử quản lý để xác định mức độ rủi ro, từ đó lựa chọn biện pháp kiểm tra phù hợp. Trong quá trình xây dựng Luật, việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa vào phân tích, đánh giá rủi ro cũng được đặt ra, phù hợp với hướng phát triển hệ thống quản lý dựa nhiều hơn vào dữ liệu.

Thương mại điện tử xuyên biên giới là một nội dung mới được quy định cụ thể hơn trong Luật. Với phương thức giao dịch này, thông tin về một giao dịch có thể được hình thành trên nhiều hệ thống và liên quan đến nhiều chủ thể, từ người bán, người mua, chủ quản nền tảng đến doanh nghiệp vận chuyển, đại lý vận chuyển. Luật bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đồng thời xác định trách nhiệm cung cấp thông tin của các chủ thể liên quan.

Luật đã làm rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu qua hệ thống thống nhất với thuật ngữ giao dịch điện tử và bổ sung nguyên tắc không yêu cầu nộp hoặc xuất trình bản giấy đối với dữ liệu đã chia sẻ. Đồng thời, mở rộng nhóm người khai hải quan, trong đó có doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế, chủ quản nền tảng thương mại điện tử và người thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa...

Xác định cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là nội dung cốt lõi của cải cách hành chính, ngành hải quan đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% thời gian xử lý TTHC, giảm 30% chi phí thực hiện và bãi bỏ những điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Tính đến tháng 8/2026, ngành đã thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 35/39 TTHC trong kế hoạch và thực thi thêm 13 TTHC khác, đạt 123,1% kế hoạch. Về điều kiện kinh doanh, đã thực hiện cắt giảm 16 điều kiện, đạt 100% chỉ tiêu.

Cùng với đó, chủ động rà soát, đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC trong quá trình xây dựng văn bản QPPL, cụ thể: bãi bỏ 6 TTHC, đơn giản hoá 10 TTHC tại Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 7/7/2026 của Chính phủ về kinh doanh hàng miễn thuế...

Hiệu quả của số hóa thủ tục được thể hiện rõ qua khối lượng hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử. Từ ngày 01/01 đến 13/8/2026, cơ quan Hải quan đã tiếp nhận 83.571.395 hồ sơ, trong đó 83.551.834 hồ sơ trực tuyến, chiếm 99,97%. Đáng chú ý, có 68.378.713 hồ sơ trị giá nhỏ được tiếp nhận qua hệ thống quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử. Hiện ngành cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với 182 TTHC, trong đó 96 thủ tục được cung cấp dưới hình thức toàn trình.

Trong kỷ nguyên số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành một trong những đột phá chiến lược. Ngày 12/8/2026, cơ quan Hải quan đã hoàn thiện và trình Bộ Tài chính phê duyệt Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa Hải quan giai đoạn 2026 - 2030. Trọng tâm của tiến trình này là Dự án xây dựng Hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số với quy mô đầu tư trên 4.000 tỷ đồng.

Ngày 5/8/2026, Bộ Tài chính đã phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Hệ thống được định hướng tái cấu trúc toàn bộ quy trình nghiệp vụ theo hướng thông minh, tự động hóa, hình thành môi trường làm việc số thống nhất, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", kết nối và chia sẻ với Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Cùng với hệ thống Hải quan số, quá trình số hóa hoạt động quản lý và điều hành cũng được đẩy mạnh thông qua các hệ thống công nghệ thông tin chuyên ngành, từng bước chuyển các hoạt động xử lý công việc lên môi trường điện tử, hướng tới phương thức quản trị hiện đại, giảm giấy tờ và tăng hiệu quả phối hợp.

Một trong những thành tựu nổi bật trong cải cách thủ tục hải quan là việc vận hành và mở rộng Cơ chế Một cửa quốc gia và Cơ chế Một cửa ASEAN.

Đến tháng 8/2026, dự án mở rộng Cơ chế Một cửa quốc gia giai đoạn 3 đã hoàn thành kết nối 1 TTHC của Bộ Nội vụ và đang kiểm thử hàng loạt TTHC của các Bộ, ngành, gồm: Bộ Khoa học và Công nghệ với 9 thủ tục; Ngân hàng Nhà nước với 2 thủ tục; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là 2 thủ tục; Bộ Quốc phòng là 7 thủ tục; 21 thủ tục với Bộ Công Thương; Bộ Y tế là 11 thủ tục; Bộ Nông nghiệp và Môi trường với 38 thủ tục và Bộ Xây dựng là 34 thủ tục.

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử xuyên biên giới đặt ra yêu cầu quản lý khối lượng hàng hóa và dữ liệu ngày càng lớn. Hệ thống xử lý dữ liệu tự động đối với hàng hóa trị giá thấp đã góp phần đáp ứng yêu cầu này. Để tăng cường tính bảo mật và minh bạch, ngành hải quan đang triển khai thí điểm xác thực người khai hải quan thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID. Đến tháng 8/2026, đã kết nối thành công 5/11 đầu dịch vụ với hệ thống định danh VNeID của Bộ Công an.

Quá trình số hóa cũng được mở rộng tới các công cụ phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp. Ứng dụng Vietnam Customs Data được đưa vào sử dụng từ ngày 27/6/2025, hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu thông tin tờ khai, nộp thuế điện tử và theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ trên thiết bị di động.

Cùng với đó, công nghệ đang trực tiếp thay đổi phương thức giám sát hàng hóa. Với gần 54 nghìn lượt seal định vị điện tử được sử dụng, cho phép cơ quan Hải quan theo dõi hành trình hàng hóa chịu sự giám sát mà giảm sự can thiệp trực tiếp của con người. Trí tuệ nhân tạo cũng được định hướng ứng dụng trong phân loại hàng hóa theo mã HS và phân tích hình ảnh soi chiếu, qua đó hỗ trợ nhận diện rủi ro và giảm sai sót do yếu tố chủ quan.

Công tác kiểm tra bằng máy soi container cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt. Trong tháng 8/2026, toàn ngành thực hiện soi chiếu 5.549 container, trung bình 252 container/ngày, tăng từ 44% - 46% so với giai đoạn trước.

Cùng với số hóa thủ tục, ngành hải quan từng bước dịch chuyển trọng tâm từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", lấy quản lý rủi ro làm nền tảng và kiểm tra sau thông quan làm công cụ kiểm soát quan trọng. Đây là phương thức vừa tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại, vừa giúp cơ quan Hải quan tập trung nguồn lực vào những đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ cao.

Từ ngày 15/7 đến 14/8/2026, toàn ngành đã phân luồng thông suốt 2.165.676 tờ khai, tăng 238.740 tờ khai so với tháng trước. Trong đó, luồng Xanh đạt 71,51%, tăng 0,77%; luồng Vàng chiếm 26,39% và luồng Đỏ chỉ chiếm 2,10%. Tỷ lệ luồng Xanh ở mức cao giúp giảm kiểm tra trực tiếp đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt, qua đó rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí logistics.

Kiểm tra sau thông quan tiếp tục phát huy vai trò "lá chắn mềm" ở tuyến sau. Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, toàn ngành đã ban hành 1.109 quyết định kiểm tra sau thông quan, hoàn thành 875 cuộc kiểm tra. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt trên 4.781 tỷ đồng, bằng 120% chỉ tiêu được giao của cả năm 2026; số tiền thực thu vào ngân sách nhà nước đạt trên 3.470 tỷ đồng.

Công tác kiểm tra sau thông quan được triển khai theo hướng có trọng tâm, tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như hàng hóa hưởng ưu đãi thuế theo các hiệp định thương mại tự do, thức ăn chăn nuôi nhập khẩu, linh kiện ô tô và những mặt hàng có rủi ro cao về trị giá.

Trong bức tranh cải cách, Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên tiếp tục là điểm sáng. Hiện có 72 doanh nghiệp áp dụng chế độ ưu tiên, nhóm doanh nghiệp này đóng góp khoảng 25% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Song song đó, tính đến ngày 14/8/2026, cơ quan hải quan đã ký biên bản ghi nhớ với 418 doanh nghiệp tham gia Chương trình hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, trong đó 397 doanh nghiệp đang tham gia tích cực. Việc triển khai Danh mục hàng hóa rủi ro đã giúp phát hiện 527 vụ với 619 tờ khai vi phạm sau 3 tháng triển khai, xử phạt gần 2,19 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hiệu quả của phương thức quản lý tập trung dựa trên dữ liệu đã được thể hiện qua thí điểm mô hình Thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III. Kết quả cho thấy, thời gian thông quan trung bình giảm 16%, tương đương tiết kiệm hơn 5 giờ chờ đợi cho mỗi lô hàng.

Chỉ trong một tháng vận hành, mô hình xử lý trên 47.000 tờ khai, số thu ngân sách đạt 6.262 tỷ đồng. Dữ liệu tập trung đồng thời giúp phát hiện 425 dòng hàng có dấu hiệu rủi ro, trong đó có cả các tờ khai được phân luồng Xanh. Những kết quả này cho thấy, thông quan tập trung là bước chuyển từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung trên nền tảng dữ liệu, vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa nâng cao năng lực kiểm soát.

Những nỗ lực cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số của ngành hải quan, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và thúc đẩy dòng chảy thương mại.

Tính từ đầu năm đến hết ngày 15/8/2026, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt khoảng 713 tỷ USD, tăng khoảng 28% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 345 tỷ USD, tăng hơn 22%; nhập khẩu đạt khoảng 367 tỷ USD, tăng gần 35%. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đóng góp khoảng 545 tỷ USD, tăng gần 39% so với cùng kỳ.

Cùng với sự gia tăng của kim ngạch xuất nhập khẩu, thu ngân sách nhà nước tiếp tục đạt kết quả tích cực. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/8/2026, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 331 nghìn tỷ đồng, tương đương hơn 73% dự toán được giao và tăng trên 18,5% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này gắn với sự gia tăng kim ngạch nhập khẩu có thuế ở các nhóm hàng nguyên liệu, máy móc phục vụ sản xuất và ô tô nguyên chiếc.

Song hành với tạo thuận lợi thương mại là yêu cầu kiểm soát chặt chẽ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng hóa vi phạm. Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 15.273 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính trên 15.300 tỷ đồng; số thu ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt khoảng 900 tỷ đồng.

Riêng trong tháng 8/2026, số thu từ xử phạt đạt trên 174 tỷ đồng, tăng hơn 458% so với cùng kỳ năm 2025. Trên mặt trận phòng, chống ma túy, từ đầu kỳ đến ngày 14/8/2026, ngành hải quan đã chủ trì và phối hợp bắt giữ 129 vụ với 274 đối tượng, thu giữ 785,25 kg ma túy các loại.

Hợp tác và hội nhập quốc tế ngày càng trở thành động lực quan trọng để Hải quan Việt Nam nâng cao năng lực quản lý và vị thế trong cộng đồng hải quan quốc tế.

Bám sát Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 06-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết 59 và Kế hoạch hợp tác, hội nhập quốc tế giai đoạn 2026 - 2030, xác định hội nhập tại các diễn đàn đa phương là một trong những trụ cột quan trọng.

Trong khuôn khổ Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO), Hải quan Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ trì Ủy ban Kỹ thuật thường trực trong hai nhiệm kỳ 2024 - 2026; tham gia xây dựng Kế hoạch Chiến lược khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 - 2028, điều phối một nội dung ưu tiên của Kế hoạch chiến lược khu vực; tham gia các nhóm làm việc kỹ thuật, xây dựng chuẩn mực, thông lệ và các chương trình, chiến dịch kiểm soát, trong đó có đồng sáng kiến Chiến dịch Con Rồng Mê Kông với Hải quan Trung Quốc.

Trong khuôn khổ WTO, Việt Nam đã thực thi 100% cam kết của Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại (TFA). Các quy định mới về hải quan cùng việc số hóa thủ tục, quản lý rủi ro, xử lý dữ liệu trước khi hàng đến và triển khai cơ chế xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đang góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp...

Tại ASEAN, Hải quan Việt Nam triển khai đầy đủ Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về Doanh nghiệp ưu tiên (AAMRA); tham gia thúc đẩy Danh mục hài hòa thuế quan ASEAN (AHTN) hướng tới danh mục mới năm 2028; nghiên cứu Cơ chế một cửa ASEAN thế hệ mới và tham gia các hoạt động phối hợp kiểm soát, trong đó có Chiến dịch "Lá chắn Thái Bình Dương III" hợp tác với Hàn Quốc nhằm đấu tranh với tội phạm ma túy và tiền chất xuyên quốc gia.

Hợp tác Một cửa ASEAN (ASW) cũng đang được mở rộng cả trong và ngoài khu vực. Hiện 10 nước ASEAN đã trao đổi dữ liệu tờ khai hải quan điện tử ASEAN (ACDD) và C/O điện tử Form D; chứng nhận kiểm dịch điện tử e-Phyto đang được thí điểm giữa Indonesia, Philippines và Thái Lan. Giai đoạn 2026 - 2030, ASEAN hướng tới mở rộng trao đổi và công nhận chứng từ điện tử nội khối, đồng thời kết nối với các đối tác ngoài khu vực, trước mắt là Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc.

Trong khuôn khổ APEC, Hải quan Việt Nam tham gia các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, cơ chế một cửa, thương mại điện tử, quản lý rủi ro, trao đổi dữ liệu cảng biển, tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng; chia sẻ kinh nghiệm hợp tác kiểm soát xuyên biên giới và tham gia các sáng kiến nâng cao mức độ sẵn sàng dữ liệu phục vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Cùng với hợp tác đa phương, Hải quan Việt Nam là đầu mối chủ trì tham gia đàm phán, thực thi các cam kết về thủ tục hải quan và tạo thuận lợi thương mại trong TFA và 17 hiệp định thương mại tự do, hiệp định thương mại, khuôn khổ kinh tế song phương và đa phương mà Việt Nam là thành viên. Hiện, Hải quan Việt Nam tham gia đàm phán FTA với Mercosur, Hiệp định Thương mại Việt Nam - Pakistan và nâng cấp CPTPP, AKFTA; đồng thời đảm nhiệm vai trò chủ tọa điều hành các phiên đàm phán giữa ASEAN với Canada và Hàn Quốc trong các khuôn khổ liên quan.

Giai đoạn 2026 - 2030, Hải quan Việt Nam tiếp tục hướng tới nâng cao vai trò tại WCO và các cơ chế đa phương; nghiên cứu đảm nhiệm các vị trí quan trọng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương; mở rộng kết nối, trao đổi và công nhận chứng từ điện tử; tham gia sâu hơn vào đàm phán, thực thi các FTA và chuẩn bị cho vai trò tại APEC 2027.

Nhìn lại hành trình 81 năm, diện mạo và phương thức hoạt động của Hải quan Việt Nam đã có những đổi thay sâu sắc. Cải cách thủ tục hải quan không còn dừng ở việc đơn giản hóa hồ sơ, giảm giấy tờ mà đang hướng tới chuyển đổi toàn diện phương thức quản lý. Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu và công nghệ làm nền tảng, Hải quan Việt Nam từng bước xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh; qua đó tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại, nâng cao hiệu quả kiểm soát, bảo vệ lợi ích quốc gia và đóng góp vào sự phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới.