Davos 2014: Hướng tới mục tiêu phục hồi bền vững

Công tác chuẩn bị cho Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2014	Nguồn:NYT

Diễn ra trong ba ngày từ 22-25.1, một trong các nội dung lớn của WEF 2014 là duy trì đà phục hồi tích cực của nền kinh tế thế giới trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính. Tại diễn đàn, các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về khó khăn của các nước đang phát triển vấp phải khi Ngân hàng Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thu hẹp quy mô gói cứu trợ thứ ba (QE-3), tình trạng giảm phát tại các nền kinh tế phát triển, đà phục hồi khá mong manh của các mắt xích yếu trong Khu vực Đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Ngoài ra, những tác động tiêu cực trên phương diện kinh tế khi quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới là Trung Quốc và Nhật Bản căng thẳng liên quan tới những tranh chấp lãnh hải – lãnh thổ trên biển Hoa Nam cũng là vấn đề được quan tâm.

Trước thềm hội nghị, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2014, song cảnh báo nhu cầu tiêu dùng nội địa yếu ở một số nền kinh tế đang phát triển sẽ làm giảm đà phục hồi kinh tế toàn cầu. Trong báo cáo đánh giá về tình hình kinh tế thế giới vừa công bố, IMF dự báo kinh tế toàn cầu năm nay sẽ đạt tốc độ tăng trưởng 3,7% - cao hơn so với mức dự báo tăng 3% đưa ra năm ngoái. Đây cũng là lần đầu tiên trong gần hai năm qua, IMF điều chỉnh mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu theo hướng tăng. Thể chế này nhận định kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi mạnh mẽ, trong bối cảnh chính phủ các nước đang dần chấm dứt các chính sách “thắt lưng buộc bụng” và hệ thống ngân hàng đã vững chắc hơn.

Theo báo cáo, góp phần đáng kể vào đà phục hồi ấn tượng của kinh tế toàn cầu là các nước phát triển, trong khi các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi - được coi là đòn bẩy tăng trưởng trong những năm suy thoái kinh tế thế giới giai đoạn 2008 - 2011, buộc phải tái cơ cấu để giải quyết tình trạng dòng vốn chảy mạnh ra bên ngoài và năng lực cạnh tranh suy giảm.

Tuy nhiên, đến với Davos, các chuyên gia kinh tế không quá lạc quan vì những dự báo kinh tế trước đó cũng cảnh báo về các rủi ro tài chính. 5 năm sau khủng hoảng tài chính lớn trên thế giới (2008), các rủi ro vẫn đè nặng lên kinh tế toàn cầu. Các nước phương Tây đang vực dậy, nhưng tất cả sẽ lệ thuộc vào “đầu tàu” là FED, trong khi các nước mới nổi trong năm qua đã bị thất thoát vốn nghiêm trọng và đang tìm một mô hình phát triển mới. Điều đáng ngại nữa đối với các quốc gia này là nợ công tăng lên một cách nguy hiểm, như tại Trung Quốc, nợ công ở địa phương lên đến mức 1/3 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Riêng Eurozone, dù thoát khỏi suy thoái, nhưng tăng trưởng chậm và nợ vẫn tiếp tục tăng ở nhiều nước trong khu vực này.

Thêm vào đó, thất nghiệp cũng là một vấn nạn không thể bỏ qua tại Davos. Theo báo cáo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), năm qua, số người thất nghiệp trên toàn cầu đã tăng từ 5 triệu người lên 202 triệu người và dự báo con số này sẽ tiếp tục gia tăng, tới năm 2018 có thể lên tới 215 triệu người. Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên (từ 15-24 tuổi) vẫn là mối lo ngại lớn nhất khi lên tới 13% trong năm 2013, cao hơn nhiều so với tỷ lệ thất nghiệp trung bình toàn cầu là 6%.

ILO nhấn mạnh sự phục hồi thị trường lao động toàn cầu bị chậm lại do nhu cầu việc làm giảm mạnh. Tại nhiều nước phát triển, việc cắt giảm chi tiêu công trong khi tăng thu nhập và thuế tiêu thụ đang là gánh nặng đối với nhiều doanh nghiệp và hộ gia đình. Ngoài ra, hệ thống tài chính gặp nhiều khó khăn, các nguồn tín dụng khó có thể đến được các doanh nghiệp nhỏ tại nhiều nước.

Trong một bức tranh toàn cảnh như vậy, giới phân tích nhận định tại Davos năm nay, các nhà lãnh đạo sẽ phải tiếp tục tìm lời giải cho vấn đề việc làm, thúc đẩy đà phục hồi và tăng trưởng bền vững trong giai đoạn hậu suy thoái và phối hợp chính sách giữa các nước và khu vực để có sự phát triển đồng đều hơn.