Đau lưng dưới ở người trẻ, đừng vội nghĩ đến thoái hóa cột sống

Căng cơ và đau cơ mạc là hai nguyên nhân thường gặp

Bác sĩ Phạm Trần Anh - Khoa Nội Thận khớp, Bệnh viện 19 -8 cho biết, hơn 80% số người sẽ trải qua đau lưng dưới ít nhất một lần trong đời. Tình trạng này không chỉ xuất hiện ở người cao tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên mà còn phổ biến ở người trẻ, đặc biệt là những người làm việc văn phòng, thường xuyên ngồi lâu hoặc duy trì tư thế làm việc không phù hợp.

Thực tế, không ít người trẻ lo lắng khi xuất hiện những cơn đau vùng thắt lưng, cho rằng đây có thể là dấu hiệu sớm của thoái hóa cột sống hoặc thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, đau lưng dưới có nguyên nhân lành tính, chủ yếu liên quan đến căng cơ và đau cơ mạc.

Đau lưng do căng cơ xảy ra khi cơ bắp bị kéo giãn quá mức hoặc co thắt quá mạnh, chẳng hạn khi cúi người, uốn cong cột sống hoặc nâng vật nặng sai cách. Tùy thuộc vào lực tác động, tổn thương có thể gây rách các sợi cơ ở mức độ vi mô hoặc vĩ mô.

Đặc điểm của tình trạng này là cơn đau cấp tính thường xuất hiện ngay sau một cử động mạnh. Căng cơ được ghi nhận phổ biến ở nhóm tuổi từ 20–50 và là nguyên nhân của khoảng 70% các trường hợp đau lưng dưới không phức tạp.

Trong khi đó, đau cơ mạc thường liên quan đến thời gian và tình trạng mệt mỏi của cơ bắp. Hội chứng quá tải, tư thế làm việc không phù hợp hoặc sự mất cân bằng sinh học của cơ thể có thể góp phần gây ra tình trạng này.

Người bệnh thường cảm thấy đau sâu, nhức nhối tại một vùng nhất định, không lan theo rễ thần kinh. Một dấu hiệu đặc trưng là sự xuất hiện của những dải cơ căng cứng ở lưng. Khi chạm hoặc ấn vào những vị trí này, người bệnh có thể cảm thấy đau buốt hoặc đau lan tỏa.

Điều trị bảo tồn và nhận biết dấu hiệu cảnh báo

Theo bác sĩ Phạm Trần Anh, phần lớn các trường hợp đau lưng dưới lành tính có thể đáp ứng tốt với những phương pháp điều trị bảo tồn. Trong giai đoạn căng cơ cấp tính, nghỉ ngơi hợp lý, chườm đá và băng ép có thể giúp giảm sưng, hỗ trợ quá trình hồi phục. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên nghỉ ngơi tại giường từ 1–2 ngày, bởi nằm bất động quá lâu có thể làm giảm hiệu quả phục hồi.

Bên cạnh đó, vật lý trị liệu và vận động đóng vai trò quan trọng trong quá trình cải thiện triệu chứng. Tập thể dục kết hợp với hiểu biết đúng đắn có thể giúp giảm tới 45% nguy cơ tái phát đau lưng. Các bài tập kéo giãn cơ gân kheo (cơ đùi sau) và cơ gập hông đặc biệt hữu ích trong việc giải tỏa áp lực lên các mô vùng thắt lưng.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc giãn cơ hoặc miếng dán tại chỗ để kiểm soát cơn đau. Những kỹ thuật chuyên sâu như giải phóng cơ mạc bằng tay, tiêm điểm kích hoạt hoặc xịt lạnh kết hợp kéo giãn cũng có thể được áp dụng nhằm cải thiện độ mềm mại của cơ và giảm đau.

Bác sĩ khuyến cáo, đau lưng dưới không phải lúc nào cũng là tình trạng lành tính. Người bệnh cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo gồm: Đau lưng kèm sốt và ớn lạnh; cảm giác tê bì hoặc yếu dần các cơ ở chi dưới; đau lan dọc xuống mông và đùi; rối loạn chức năng ruột hoặc bàng quang; hoặc sụt cân bất thường không rõ nguyên nhân.

Những biểu hiện này có thể cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng như bệnh toàn thân, khối u, áp xe cột sống, viêm xương tủy hoặc tình trạng chèn ép tủy sống. Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để được thăm khám và can thiệp y tế kịp thời.

Để hạn chế nguy cơ đau lưng dưới, mỗi người nên chủ động điều chỉnh tư thế làm việc, tránh duy trì một tư thế quá lâu, thường xuyên đứng dậy vận động, vươn vai và duy trì chế độ tập luyện phù hợp với thể trạng.

Đặc biệt, nếu cơn đau kéo dài hoặc gây lo lắng, người bệnh không nên tự ý điều trị mà cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xây dựng phương án điều trị phù hợp.