Đặt chất lượng, ổn định, khả thi lên hàng đầu
Việc xây dựng Luật Văn bản quy phạm pháp luật phải đặt chất lượng, ổn định và khả thi lên hàng đầu - là đề nghị của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Chiều 2/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.
Mỗi chủ thể chỉ ban hành dưới một hình thức văn bản quy phạm pháp luật
Theo Tờ trình dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, dự thảo luật thực hiện chủ trương tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Theo đó, quy định mỗi chủ thể chỉ ban hành dưới một hình thức văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời xác định 5 nhóm hình thức văn bản; các nội dung thuộc thẩm quyền của các chủ thể này được thực hiện bằng hình thức văn bản phù hợp theo quy định của dự thảo Luật và có quy định chuyển tiếp, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp luật.
Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày và nêu rõ, nội dung dự thảo luật cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Tuy nhiên cần tiếp tục rà soát, làm rõ sự phù hợp của đề xuất bổ sung quy định Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ được ban hành văn bản quy phạm pháp luật để “điều chỉnh quy định của luật”.
Về đề xuất lược bỏ hình thức văn bản quy phạm pháp luật là Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội từ ngày 1/3/2027, đa số ý kiến tán thành việc lược bỏ một số hình thức văn bản quy phạm pháp luật nhằm kịp thời thể chế hoá quan điểm tại Kết luận số 09 về đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị cân nhắc tiếp tục được sử dụng hình thức Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho đến hết năm 2027 để xử lý cơ bản xong những vấn đề thực tiễn đặt ra; đồng thời, làm rõ hơn việc giữ lại thông tư liên tịch trong khi đã đề xuất bỏ Nghị quyết liên tịch. Có ý kiến đề nghị làm rõ và có hướng xử lý một số vấn đề phát sinh khi lược bỏ nghị quyết quy phạm pháp luật của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm
Cho rằng dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật cần đặt chất lượng, ổn định, khả thi lên hàng đầu, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, cần làm tổng thể, căn cơ, xử lý những vấn đề được thực tiễn kiểm nghiệm, không sửa để giải quyết tình huống trước mắt. Đồng thời, nhất trí tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; quy định mỗi chủ thể chỉ ban hành dưới một hình thức văn bản quy phạm pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị việc ban hành luật phải tinh gọn hình thức và chủ thể ban hành; phân định rõ thẩm quyền lập pháp, lập quy; nâng cao năng lực phản ứng chính sách, luôn lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, gắn kết xây dựng, tổ chức, thi hành; rõ trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện chuyển đổi số.
“Phải tập trung tinh gọn, rõ ràng, linh hoạt, trách nhiệm, nhằm khắc phục điểm nghẽn về thể chế, giảm chi phí tuân thủ, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện và thay thế luật hiện hành với tên gọi mới là Luật Văn bản pháp luật, nhằm tiếp tục thể chế hoá chủ trương, quan điểm, chỉ đạo, định hướng của Đảng về xây dựng hoàn thiện thể chế pháp luật, nhất là Kết luận số 09 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị.
Về một số vấn đề cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành việc lược bỏ các hình thức văn bản quy phạm pháp luật là Nghị quyết của Quốc hội, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định của Chủ tịch nước và Nghị quyết liên tịch, nhằm thể chế hoá yêu cầu Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về đơn giản hoá hệ thống pháp luật theo hướng mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần nghiên cứu quy định trong luật, các văn bản lược bỏ vẫn là văn bản pháp luật có hiệu lực thi hành và khi cần thiết có thể dùng các văn bản pháp luật để sửa các văn bản quy phạm pháp luật. Ví dụ, dùng Nghị quyết của Quốc hội để sửa Hiến pháp, dùng Nghị quyết của Quốc hội để sửa văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành, dùng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để giải thích Hiến pháp, giải thích luật, pháp lệnh.
Cơ bản tán thành việc bổ sung quy định về thứ bậc, hiệu lực pháp lý, nhưng Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần rà soát thêm để bảo đảm tính chính xác và thứ bậc hiệu lực đối với một số văn bản. Đồng thời nghiên cứu bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp các văn bản có cùng thứ bậc hiệu lực khác chủ thể ban hành nhưng quy định khác nhau về cùng một vấn đề.
