Đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ sau 21 giờ căng thẳng

Sau ngày đàm phán đầu tiên kéo dài tới 21 giờ, cách đây ít phút, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance thông báo rằng phái đoàn đàm phán của ông đã rời Pakistan mà không đạt được thỏa thuận, bất chấp các cuộc gặp trực tiếp mang tính lịch sử - đánh dấu mức độ tiếp xúc trực tiếp cao nhất giữa Washington và Tehran trong nhiều thập niên. Các cuộc đàm phán tại Pakistan nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình để chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tuần. Hiện ông Vance đã rời Pakistan.

“Chúng tôi trở về Mỹ mà không đạt được thỏa thuận nào. Chúng tôi đã nêu rõ những giới hạn của mình, những điều chúng tôi sẵn sàng nhượng bộ và những điều chúng tôi không sẵn sàng nhượng bộ. Chúng tôi đã làm rõ hết mức có thể, và Iran chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi”.

“Câu hỏi đơn giản là, liệu chúng ta có thấy một cam kết cơ bản về ý chí của người Iran trong việc không phát triển vũ khí hạt nhân, không chỉ bây giờ, không chỉ hai năm nữa, mà là về lâu dài? Chúng tôi chưa thấy điều đó. Chúng tôi hy vọng sẽ sớm thấy”, Phó Tổng thống Mỹ phát biểu với báo giới.

Trong khi đó, Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin rằng việc Mỹ “đòi hỏi quá nhiều” là trở ngại cho việc đạt được thỏa thuận. Bản tin cho biết những điểm bất đồng chính là việc mở cửa eo biển Hormuz, quyền làm giàu uranium của Iran và “các vấn đề khác”.

“Mặc dù đội ngũ đàm phán Iran đã đưa ra nhiều phương án sáng tạo, nhưng sự vượt quá giới hạn và những yêu cầu vô lý của người Mỹ đã ngăn cản các cuộc đàm phán tiến triển”, bản tin của đài truyền hình nhà nước Iran nhấn mạnh.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Iran cũng đã cảnh báo rằng thành công của các cuộc đàm phán cuối tuần này phụ thuộc vào việc Washington tránh đưa ra các “yêu sách quá mức” và “đòi hỏi phi pháp”. Những vấn đề được 2 bên thảo luận bao gồm eo biển chiến lược Hormuz, chương trình hạt nhân, bồi thường chiến tranh và các lệnh trừng phạt.

Eo biển Hormuz vẫn là một trong những điểm “bất đồng nghiêm trọng” chính, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin.

Các chuyên gia nhận định, việc 2 bên đạt được thỏa thuận chỉ trong một phiên đàm phán duy nhất luôn là điều khó xảy ra. Các bên đã mất khoảng 2 năm để đàm phán thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Mặc dù điều kiện hiện nay khác biệt, vì Mỹ và Iran về cơ bản đang trong tình trạng chiến tranh, nhưng sự phức tạp của các vấn đề, tầm quan trọng của chương trình hạt nhân đối với bản sắc quốc gia của Iran và những tranh chấp về quyền kiểm soát eo biển Hormuz đều cho thấy một cuộc đàm phán sẽ có khả năng kéo dài.

Phản ứng trước thông tin đàm phán thất bại, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng rằng, việc có đạt được thỏa thuận với Iran hay không “không tạo ra khác biệt” đối với ông. “Dù điều gì xảy ra, chúng ta vẫn thắng”, ông Trump nói. “Có đạt được thỏa thuận hay không cũng không quan trọng với tôi”.

Quân đội Mỹ cho biết họ đã “bắt đầu chuẩn bị điều kiện để rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz” trong bản cập nhật công bố chiều thứ Bảy, đồng thời cho biết hai tàu khu trục hải quân đã đi qua eo biển này. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran sau đó bác bỏ thông tin của phía Mỹ về việc các tàu khu trục đã đi qua tuyến đường thủy này.

Trong một diễn biến liên quan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 11/4 khẳng định Israel vẫn cam kết tiếp tục chiến đấu chống lại Iran. “Israel dưới sự lãnh đạo của tôi sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại chế độ khủng bố của Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ”, ông Netanyahu viết trên mạng xã hội. Israel không tham gia các cuộc đàm phán Mỹ - Iran.