Đàm phán hòa bình Ukraine: Mỹ nói “tiến triển”, Nga nói “không”

Điện Kremlin cuối tuần qua đã bác bỏ các thông tin cho rằng đã có tiến triển đáng kể trong vòng đàm phán hòa bình mới nhất về Ukraine diễn ra tại Miami (Mỹ), đồng thời đánh giá nhiều đề xuất được đưa ra là “khá thiếu tính xây dựng”. Phản ứng này phần nào làm lu mờ những tuyên bố lạc quan trước đó từ phía Mỹ và Ukraine, cho thấy con đường hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột vẫn còn nhiều trở ngại.

Trong ba ngày đàm phán tại Miami, các đại diện của Mỹ đã tiến hành các cuộc gặp riêng rẽ với phái đoàn Ukraine và Nga, trong nỗ lực mới nhất nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình cho cuộc xung đột kéo dài hơn ba năm qua. Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff cùng ông Rustem Umerov - quan chức an ninh cấp cao Ukraine, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Kiev - đều mô tả các cuộc gặp với phía Mỹ và châu Âu là “hiệu quả và mang tính xây dựng”.

Theo các tuyên bố chung được đăng tải trên mạng xã hội, trọng tâm của các cuộc thảo luận là việc phối hợp lập trường chiến lược giữa Ukraine, Mỹ và các đối tác châu Âu. Hai bên cũng đề cập tới “việc tiếp tục hoàn thiện một kế hoạch 20 điểm” do Ukraine đề xuất trong tháng này, nhằm định hình khuôn khổ cho một giải pháp hòa bình lâu dài.

Kế hoạch này được xem là nỗ lực của Kiev nhằm đối trọng với một đề xuất trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó kêu gọi Ukraine chấp nhận nhượng bộ thêm lãnh thổ như một phần của thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Giới quan sát nhận định, khả năng Nga chấp thuận kế hoạch 20 điểm của Ukraine là rất thấp, song việc đưa ra đề xuất này cho thấy Kiev đang tìm cách chủ động hơn trên bàn đàm phán.

Song song với các cuộc tiếp xúc với Ukraine, phái đoàn Mỹ cũng đã có cuộc gặp riêng với ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Truyền thông nhà nước Nga cho biết, ông Dmitriev, người đứng đầu Quỹ Tài sản Quốc gia Nga tới Miami vào ngày thứ Bảy và lập tức tham gia cuộc họp với ông Witkoff cùng ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump.

Sau cuộc gặp, ông Witkoff đưa ra tuyên bố mang tính tích cực, khẳng định Nga “vẫn hoàn toàn cam kết đạt được hòa bình tại Ukraine” và “đánh giá cao những nỗ lực và sự ủng hộ của Mỹ” trong việc giải quyết xung đột cũng như khôi phục an ninh toàn cầu. Ông Dmitriev ban đầu cũng mô tả các cuộc trao đổi là mang tính xây dựng, theo hãng thông tấn TASS của Nga.

Tuy nhiên, lập trường từ Moscow sau đó đã có sự điều chỉnh. Trợ lý chính sách đối ngoại hàng đầu của Điện Kremlin, ông Yuri Ushakov cho biết các cuộc đàm phán với phía Mỹ “không mang lại kết quả thực chất”. Theo ông Ushakov, phần lớn các đề xuất được thảo luận do phía Ukraine và châu Âu đưa ra và bị Moscow đánh giá là “khá thiếu tính xây dựng”.

Những phát biểu trái chiều từ các bên phản ánh thực tế rằng, dù các kênh đối thoại vẫn được duy trì nhưng khoảng cách về lập trường giữa Nga, Ukraine và các nước phương Tây vẫn còn rất lớn. Trong khi Mỹ và các đồng minh châu Âu nhấn mạnh tới một giải pháp dựa trên chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, Nga tiếp tục bảo lưu các yêu cầu cốt lõi liên quan tới lãnh thổ và an ninh.

Các cuộc đàm phán tại Miami diễn ra ngay sau cuộc họp báo thường niên kéo dài của Tổng thống Vladimir Putin tại Moscow. Tại đây, nhà lãnh đạo Nga cho rằng, Ukraine từ chối chấm dứt xung đột bằng biện pháp hòa bình, đồng thời khẳng định Nga đang nắm ưu thế trên chiến trường.

Nhìn từ diễn biến tại Miami, giới phân tích cho rằng, các cuộc tiếp xúc ngoại giao hiện nay mới chỉ dừng ở mức thăm dò và trao đổi lập trường, thay vì tiến tới những nhượng bộ cụ thể. Việc Moscow nhanh chóng phủ nhận tuyên bố tích cực từ các cuộc đàm phán cho thấy Nga chưa sẵn sàng chấp nhận các đề xuất mà nước này cho là không đáp ứng lợi ích chiến lược cốt lõi.

Trong bối cảnh đó, dù Washington tiếp tục thể hiện vai trò trung gian và khẳng định cam kết thúc đẩy hòa bình, triển vọng đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến sự trong ngắn hạn vẫn còn nhiều bất định. Các vòng đàm phán tiếp theo, nếu có, được dự báo sẽ tiếp tục căng thẳng và khó đạt được đột phá, khi chiến sự trên thực địa và tính toán chiến lược của các bên vẫn chi phối mạnh mẽ tiến trình hòa bình.