Cuộc không kích của Mỹ-Israel: Những nhân vật cấp cao nào của Iran đã thiệt mạng?

• Iran xác nhận Tổng Tham mưu trưởng Abdolrahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Tư lệnh IRGC Mohammad Pakpour, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Shamkhani đã thiệt mạng.
• Nhiều nhân vật cấp cao trong lĩnh vực tình báo và quốc phòng nằm trong danh sách tử vong.
• Tehran tuyên bố sẽ có phản ứng quyết liệt và đảm bảo duy trì hệ thống chỉ huy.
• Giới chức Iran cho biết cơ cấu lãnh đạo cho phép bổ nhiệm người kế nhiệm ngay lập tức.

Khoảng 40 quan chức quân sự thiệt mạng

Truyền hình nhà nước Iran ngày 1/3 đưa tin, Thiếu tướng Abdolrahim Mousavi, Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Iran và Chuẩn tướng Aziz Nasirzadeh, Bộ trưởng Quốc phòng đã thiệt mạng trong cuộc không kích chung Mỹ-Israel hôm 28/2.

Trước đó, truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận cái chết của Đô đốc Ali Shamkhani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao và Thiếu tướng Mohammad Pakpour, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

CBS dẫn các nguồn tin tình báo và quân sự, khoảng 40 quan chức Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công. Dưới đây là hồ sơ những nhân vật chủ chốt.

Hồ sơ các nhân vật chủ chốt

Ali Shamkhani: Ali Shamkhani là một nhân vật quân sự và chính trị kỳ cựu, mang quân hàm đô đốc trong IRGC. Trong nhiều thập kỷ, ông giữ nhiều vị trí then chốt như Bộ trưởng Quốc phòng và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao.

Ông từng là chỉ huy đầu tiên của IRGC tại tỉnh Khuzestan, sau đó chỉ huy lực lượng bộ binh của Vệ binh Cách mạng và giữ chức Phó Tổng Tư lệnh IRGC. Từ năm 2023, ông là cố vấn chính trị cho Lãnh tụ Tối cao Iran.

Shamkhani từng tham gia các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ năm 2025 và ký thỏa thuận tại Bắc Kinh năm 2023 khôi phục quan hệ giữa Iran và Saudi Arabia.

Mohammad Pakpour: Thiếu tướng Mohammad Pakpour được bổ nhiệm làm Tổng Tư lệnh IRGC vào tháng 6/2025, kế nhiệm Thiếu tướng Hossein Salami.

Ông có bằng tiến sĩ địa lý chính trị, thăng tiến qua nhiều vị trí trong IRGC, từng chỉ huy lực lượng bộ binh và đơn vị đặc nhiệm Saberin trước khi đảm nhận vị trí cao nhất. Giới chức Israel cáo buộc ông giám sát các hoạt động tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel.

Abdolrahim Mousavi: Thiếu tướng Abdolrahim Mousavi mới được bổ nhiệm làm Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Iran ngày 13/6, thay thế Mohammad Bagheri, người đã thiệt mạng trong cuộc chiến hồi tháng 6.

Ông chỉ mới đảm nhận vị trí lãnh đạo quân sự cao nhất của Iran trong thời gian ngắn trước khi được báo cáo đã tử vong trong đợt không kích mới nhất.

Aziz Nasirzadeh: Chuẩn tướng Aziz Nasirzadeh gia nhập không quân Iran từ năm 19 tuổi và từng lái tiêm kích F-14 trong cuộc chiến Iran-Iraq (1980-1988). Ông thăng tiến qua nhiều vị trí chỉ huy cấp cao và được bổ nhiệm làm Phó Tổng Tham mưu trưởng vào năm 2021.

Sau khi Masoud Pezeshkian đắc cử tổng thống năm 2024, ông Nasirzadeh được đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng và được Quốc hội phê chuẩn vào tháng 8/2024 với tỷ lệ phiếu ủng hộ cao nhất.

Giới chức Israel cáo buộc ông giám sát sản xuất tên lửa, ngành công nghiệp vũ khí tầm xa và các cấu trúc nghiên cứu quốc phòng tiên tiến.

Salah Asadi: Salah Asadi là người đứng đầu bộ phận tình báo trong Bộ Chỉ huy Tình trạng Khẩn cấp Quân sự và được mô tả là sĩ quan tình báo cấp cao trong Bộ Tổng Tham mưu Các lực lượng vũ trang Iran.

Theo tuyên bố từ phía quân đội Israel, ông đóng vai trò trung tâm trong việc định hình lập trường chiến lược của Iran đối với Israel và Mỹ.

Mohammad Shirazi: Chuẩn tướng Mohammad Shirazi đứng đầu văn phòng quân sự của Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 và thường xuyên xuất hiện bên cạnh ông.

Giới chức Israel cho rằng ông phụ trách điều phối giữa các chỉ huy cấp cao của lực lượng vũ trang và Lãnh tụ Tối cao.

Hossein Jabal Amelian: Theo Iran International, Hossein Jabal Amelian phụ trách các ngành công nghiệp hải quân trong cơ cấu IRGC.

Nguồn tin Israel cáo buộc ông tham gia phát triển các công nghệ vũ khí tiên tiến.

Reza Mozaffari Nia: Reza Mozaffari Nia, một chỉ huy IRGC và cựu lãnh đạo Tổ chức Nghiên cứu Quốc phòng SPND, bị giới chức Israel mô tả là có liên quan đến việc củng cố các chương trình quân sự tiên tiến.

Tehran tuyên bố đáp trả mạnh mẽ

Hãng thông tấn Fars dẫn lời một chỉ huy IRGC khẳng định rằng “việc ám sát các chỉ huy không có tác động dù nhỏ nhất đến tiến trình của cuộc chiến này”, nhấn mạnh cấu trúc hệ thống Iran cho phép bổ nhiệm ngay lập tức những người thay thế đủ năng lực.

Giới chức Iran tái khẳng định các thể chế quân sự và chính trị của nước này vẫn vận hành bình thường, đồng thời tuyên bố phản ứng đối với các vụ sát hại sẽ tiếp tục được triển khai trong khuôn khổ hệ thống chỉ huy hiện tại.