Cổng một cửa đầu tư và cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư

Một trong những giải pháp được nhiều quốc gia triển khai là xây dựng cổng một cửa đầu tư, nhằm tạo lập đầu mối thống nhất để nhà đầu tư tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, kết nối với các cơ quan nhà nước và giải quyết khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Ấn Độ: hệ thống một cửa quốc gia tích hợp thủ tục phê duyệt đầu tư và kinh doanh

Ấn Độ là một trong những quốc gia có kinh nghiệm đáng chú ý trong việc xây dựng nền tảng một cửa điện tử phục vụ nhà đầu tư. Nước này triển khai Hệ thống một cửa quốc gia (NSWS) nhằm tạo lập một đầu mối thống nhất để doanh nghiệp và nhà đầu tư xác định, nộp hồ sơ, theo dõi và nhận kết quả đối với các thủ tục phê duyệt cần thiết trong quá trình triển khai hoạt động kinh doanh.

Cổng NSWS (https://www.nsws.gov.in/) được thiết kế theo hướng giúp nhà đầu tư tiếp cận các thủ tục thuộc thẩm quyền của nhiều bộ, ngành và chính quyền bang thông qua một giao diện thống nhất. Điểm nổi bật của hệ thống là chức năng “Know Your Approvals” (KYA - nghĩa là hiểu rõ thủ tục cấp phép của bạn), cho phép nhà đầu tư trả lời các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực hoạt động, địa điểm, quy mô và đặc điểm dự án để hệ thống xác định những giấy phép, chấp thuận có thể cần thiết. Theo thông tin chính thức của NSWS, công cụ này cung cấp hướng dẫn về các thủ tục thuộc 32 cơ quan cấp trung ương và 34 chính quyền bang, vùng lãnh thổ.

Bên cạnh chức năng hướng dẫn, NSWS hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến đối với các thủ tục đã được tích hợp, lưu trữ tài liệu điện tử, tái sử dụng thông tin và hồ sơ đã cung cấp, theo dõi tình trạng xử lý và nhận thông báo khi có yêu cầu bổ sung. Hệ thống cũng hỗ trợ tiếp cận một số chương trình khuyến khích đầu tư của Chính phủ trong các lĩnh vực sản xuất, năng lượng và công nghệ. Thực tế, NSWS đóng vai trò nền tảng tiếp nhận và kết nối hồ sơ, còn thẩm quyền thẩm định, phê duyệt hoặc từ chối hồ sơ vẫn thuộc các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Malaysia: kết hợp cổng điện tử với cơ quan xúc tiến đầu tư chuyên trách

Malaysia triển khai cổng InvestMalaysia do Cơ quan Phát triển đầu tư Malaysia (MIDA) vận hành. Đây là nền tảng trực tuyến hỗ trợ nhà đầu tư tiếp cận thông tin, thực hiện các thủ tục liên quan đến đầu tư và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ thuộc phạm vi quản lý của MIDA.

Cổng InvestMalaysia (https://investmalaysia.mida.gov.my/) được phát triển theo hướng cung cấp một điểm truy cập thống nhất cho nhà đầu tư. Thông qua hệ thống, nhà đầu tư có thể tiếp cận thông tin về chính sách đầu tư, lĩnh vực khuyến khích, điều kiện và yêu cầu pháp lý, đồng thời thực hiện các thủ tục trực tuyến thuộc phạm vi cung cấp dịch vụ của MIDA. Theo đánh giá của OECD trong Báo cáo rà soát chính sách đầu tư ASEAN, nền tảng này hỗ trợ nhà đầu tư theo quy trình từ đầu đến cuối, bao gồm nộp hồ sơ và theo dõi trạng thái xử lý. Bên cạnh InvestMalaysia, Malaysia còn thành lập Văn phòng Đầu tư số (DIO) trên cơ sở phối hợp giữa MIDA và Tập đoàn Kinh tế kỹ thuật số Malaysia (MDEC). Cơ chế này hướng tới điều phối, thúc đẩy và hỗ trợ các dự án đầu tư trong lĩnh vực kinh tế số, tăng cường kết nối giữa cơ quan xúc tiến đầu tư với các cơ quan quản lý có liên quan.

Điểm nổi bật của Malaysia là sự kết hợp giữa nền tảng số và cơ quan xúc tiến đầu tư có chức năng chuyên môn. Cổng điện tử giúp chuẩn hóa việc tiếp nhận và theo dõi hồ sơ, trong khi MIDA tiếp tục đảm nhiệm vai trò tư vấn, cung cấp thông tin, kết nối và hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Nam Phi: mô hình một cửa điều phối liên cơ quan và hỗ trợ nhà đầu tư theo từng dự án

Nam Phi xây dựng hệ thống InvestSA One Stop Shop (OSS) nhằm tạo đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình tìm hiểu, thành lập và triển khai dự án. Khác với mô hình chỉ tập trung vào việc tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, InvestSA chú trọng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và phân công cán bộ hỗ trợ trực tiếp cho nhà đầu tư.

Theo thông tin công bố trên trang chính thức của InvestSA (https://www.investsa.gov.za/one-stop-shop/), cơ chế một cửa có sự tham gia của nhiều cơ quan cung cấp dịch vụ công thiết yếu, trong đó có Cơ quan Thuế Nam Phi (SARS), cơ quan đăng ký doanh nghiệp (CIPC), Bộ Nội vụ, cơ quan điện lực Eskom và các cơ quan quản lý môi trường. Thông qua đầu mối InvestSA, nhà đầu tư được hỗ trợ tiếp cận các thủ tục đăng ký doanh nghiệp, thuế, thị thực, giấy phép, thủ tục môi trường, tiếp cận điện và các điều kiện cần thiết để triển khai hoạt động kinh doanh.

Quy trình hỗ trợ được tổ chức theo hướng tiếp nhận yêu cầu của nhà đầu tư, xác định các thủ tục và cơ quan có liên quan, kết nối với cơ quan chuyên ngành, theo dõi tiến độ và hỗ trợ giải quyết vướng mắc. Đối với những dự án có quy mô lớn hoặc phát sinh vấn đề liên ngành, cơ chế điều phối giúp nhà đầu tư có một đầu mối liên hệ thay vì phải tự làm việc với từng cơ quan.

Điểm đáng chú ý trong mô hình của Nam Phi là cơ chế tiếp nhận các khó khăn, vướng mắc về quy định và thủ tục thông qua nền tảng trực tuyến. Nhà đầu tư có thể gửi phản ánh và theo dõi quá trình xử lý. Những vấn đề liên quan đến nhiều cơ quan được đưa vào cơ chế phối hợp để tìm hướng giải quyết, qua đó góp phần nhận diện các điểm nghẽn về thể chế và thực thi chính sách.

Kenya: tích hợp các dịch vụ đầu tư với thủ tục thuế, ngân hàng và xuất nhập cảnh

Kenya phát triển Digital One-Stop Centre dưới sự quản lý của cơ quan xúc tiến đầu tư Invest Kenya. Nền tảng này được xây dựng nhằm tích hợp những dịch vụ thiết yếu mà nhà đầu tư thường phải thực hiện trong quá trình đăng ký, thành lập và triển khai dự án.

Cổng dịch vụ chính thức (https://services.investkenya.go.ke/) cung cấp các dịch vụ liên quan đến đăng ký nhà đầu tư, hỗ trợ cấp Giấy chứng nhận đầu tư, đăng ký mã số thuế cho nhà đầu tư nước ngoài, hỗ trợ thư giới thiệu mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, hỗ trợ các thủ tục liên quan đến xuất nhập cảnh và giấy phép lao động cho nhân sự chủ chốt, cũng như tiếp cận các thủ tục miễn, giảm thuế và thuế hải quan theo điều kiện pháp luật.

Ngoài cổng dịch vụ điện tử, Kenya còn phát triển hệ thống hướng dẫn quy trình đầu tư và thủ tục kinh doanh (https://eprocedures.investkenya.go.ke/), giúp nhà đầu tư tìm hiểu các bước cần thực hiện, cơ quan có thẩm quyền và yêu cầu liên quan đến từng giai đoạn của dự án.