Có loại bỏ được xăng A83 vào cuối năm nay hay không?

Mặc dù vẫn còn rất nhiều tranh cãi liên quan đến việc kết luận xăng, dầu là nguyên nhân gây cháy nổ của các phương tiện xe máy, ô tô thời gian qua. Tuy nhiên, kết luận của Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh rằng “xăng dỏm” là tác nhân chính gây cháy xe - đã cho thấy, việc bảo đảm chất lượng xăng, dầu trong lưu thông, phân phối là đòi hỏi chính đáng của người tiêu dùng và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước.

PGS Ts Lê Văn Hiếu, Bộ môn công nghệ lọc hóa dầu, Viện Kỹ thuật hóa học, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, do máy móc từ xe máy, ô tô đang lưu thông hiện không còn loại đời cũ (tức là đã sản xuất từ những năm 1978 trở về trước) nên Bộ Khoa học và Công nghệ đã có đề xuất, để bảo đảm quyền lợi cho người tiêu dùng cũng như máy móc vận hành được tốt thì xăng tối thiểu phải là xăng A90. Trên thực tế, tại một số địa bàn thành phố lớn, việc sử dụng xăng A90 cũng rất hiếm. Tuy nhiên, do vẫn còn sản xuất và nhập khẩu xăng A83 nên vẫn còn kẽ hở cho không ít kẻ làm ăn gian dối lợi dụng pha trộn kiếm lời. Nhẹ thì trộn xăng A83 có giá rẻ hơn với xăng A92, A95 để bán bằng giá thành của xăng A92, A95. Nặng thì pha trộn tỷ lệ methanol để nâng cao trị số octan bằng với các loại xăng thông dụng để trục lợi, kiếm lời.

Bộ Công thương công bố, hiện nay Việt Nam chỉ có 2 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu được phép sản xuất và lưu thông xăng A83 là công ty Dịch vụ dầu khí Sài Gòn và Tổng công ty Dầu Việt Nam, với sản lượng trên 400.000m3/năm. Con số này chỉ bằng khoảng 5% tổng lượng xăng dầu nhập khẩu và tiêu thụ trên thị trường mỗi năm. Trước thực trạng quản lý lỏng lẻo xăng, dầu như hiện nay, liệu có bao nhiêu lượng xăng A83 được tiêu thụ đúng địa chỉ, còn bao nhiêu xăng A83 đã được nâng cấp, biến hình thành xăng A92, A95 để bán ra thị trường? Đó là chưa kể, ngay cả chất lượng và số lượng xăng A83 tham gia thị trường cũng chưa được kiểm soát chặt chẽ.

Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước, Bộ Công thương Nguyễn Văn Quyền cho biết, từ năm 2007, Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) đã từng đề xuất với Chính phủ đề nghị không cho sử dụng xăng A83. Nhưng ở thời điểm ấy một số vùng sâu vùng xa vẫn còn một số loại nông cụ còn sử dụng loại xăng này. Đặc biệt, ở trong nước khi đó có một số cơ sở mới đầu tư sản xuất ra xăng A83 (để tiết kiệm nguồn nguyên liệu khí thiên nhiên thu hồi từ Dung Quất. Theo đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ nên Thủ tướng chấp thuận cho tiếp tục sản xuất, tiêu thụ). Tuy nhiên, trước tình hình thực tế hiện nay, việc loại bỏ xăng A83 là cần thiết.

Ông Nguyễn Văn Quyền cũng cho biết, thời điểm đề xuất lên Chính phủ loại bỏ xăng A83 là cuối năm nay, bởi cũng cần có thời gian để đánh giá lại tác động của mặt hàng này, từ việc tiêu thụ hàng tồn cũng như xử lý hài hòa lợi ích cho các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu mặt hàng này.

Không chỉ đề xuất sớm loại bỏ hoàn toàn việc sản xuất và lưu thông xăng A83, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, cần quy định lại chỉ số về chất lượng xăng dầu. Theo đó, cần loại bỏ cả tiêu chuẩn xăng A90 ra khỏi thị trường, vừa góp phần đảm bảo chất lượng xăng, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời, giảm tối đa việc gian lận thương mại trong kinh doanh xăng, dầu. Không thể chỉ vì lợi ích nhóm hay của một vài doanh nghiệp mà làm méo mó thị trường, gây khó cho cả người tiêu dùng và nhà quản lý.