Cơ hội phát triển chưa từng có cho giáo dục ngoài công lập

Vị thế người thầy - "nền móng" của mọi cải cách

Theo ông Đinh Đức Hiền, trước khi nghĩ đến tiền lương, điềuhiến nhiều giáo viên trăn trở nhất là vị thế nhà giáo trong xã hội. Lâu nay, dù thu nhập còn hạn chế, phần lớn thầy cô vẫn bám trường, bám lớp vì học trò và vì tình yêu nghề; nhưng cảm giác tôn sư trọng đạo bị lung lay, sự ghi nhận đôi khi chưa xứng đáng, là nỗi chạnh lòng rất thật.

Việc Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo cùng với việc sửa đồng thời ba đạo luật trong lĩnh vực giáo dục là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), là “nền tảng pháp lý cốt lõi” để định vị lại vai trò người thầy.

Không chỉ đội ngũ nhà giáo công lập, giáo viên trong hệ thống trường ngoài công lập cũng được đặt trong một khung pháp lý rõ ràng, được pháp luật và xã hội thừa nhận vị trí nghề nghiệp.

"Khi vị thế được bảo đảm, chính sách đãi ngộ được cải thiện, nhà giáo sẽ có không gian, thời gian và sự yên tâm để đổi mới, sáng tạo, dám thử nghiệm cái mới vì lợi ích của người học", ông Đinh Đức Hiền nói.

Linh hoạt để trường ngoài công lập phát huy lợi thế

Một điểm ông Hiền nhấn mạnh là tinh thần liên thông và linh hoạt mà các đạo luật mang lại. Thay vì mô hình “đường thẳng” cứng nhắc, học xong phổ thông thì thi đại học, còn không thì rẽ sang hướng khác; chính sách mới sẽ cho phép thiết kế nhiều lộ trình học tập khác nhau, có thể quay lại, chuyển đổi, tích lũy tín chỉ, học suốt đời.

Vì thế, với những hệ thống giáo dục liên cấp như FPT, nơi có đủ cấp học từ phổ thông đến đào tạo nghề, đại học, sau đại học, đây là cơ hội rất lớn. Nhà trường có thể thiết kế lộ trình cá nhân hóa cho từng học sinh: hướng nghiệp sớm, gắn chương trình phổ thông với các ngành học ở bậc trên và với yêu cầu của thị trường lao động. Người học không còn phải “chọn đại” một ngành khi ra trường, mà được định hướng dần từ sớm, trải nghiệm nhiều lĩnh vực, thử sức trong môi trường doanh nghiệp trước khi đưa ra lựa chọn cuối cùng.

Đồng thời, các nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035 sẽ mở ra “không gian thể chế” rộng hơn. Với những cơ sở giáo dục có lợi thế về tốc độ, tư duy công nghệ như FPT, đây là cơ hội để đi đầu trong việc ứng dụng AI, chuyển đổi số, hiện đại hóa cơ sở vật chất, chương trình đào tạo.

Miễn học phí, cạnh tranh bằng chất lượng

Việc miễn và hỗ trợ học phí cho học sinh phổ thông, phổ cập mầm non từ 3 tuổi có làm các trường tư “mất lợi thế”? Ông Đinh Đức Hiền cho rằng, nếu trường ngoài công lập chỉ nghĩ đến cạnh tranh bằng học phí thì sai hướng. Bởi khi Nhà nước hỗ trợ học phí cả ở khu vực công lập và ngoài công lập, gánh nặng tài chính của phụ huynh được chia sẻ, cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em được mở rộng. Lúc này, sân chơi trở nên công bằng hơn, phụ huynh lựa chọn trường công hay trường tư không phải vì chênh lệch chi phí, mà vì chất lượng, trải nghiệm, hệ giá trị giáo dục.

Đó là lúc các trường ngoài công lập phải thực sự chứng minh điểm mạnh của mình: chương trình linh hoạt, môi trường học tập cởi mở, gắn kết thực tiễn, dịch vụ hỗ trợ học sinh và phụ huynh, văn hóa trường học nhân văn, hiện đại... "Sức cạnh tranh không còn nằm ở mức thu học phí, mà ở chất lượng và trải nghiệm mà học sinh nhận được", ông Hiền khẳng định.

Từ trải nghiệm của chính mình với vai trò giám đốc điều hành một trường liên cấp ngoài công lập, ông Đinh Đức Hiền nhìn nhận, khung chính sách chưa bao giờ đồng bộ và mở như hiện nay. Một loạt luật, nghị quyết, chương trình mục tiêu đóng vai trò dẫn dắt chiến lược; phần còn lại là trách nhiệm của từng nhà trường trong việc biến những quy định đó thành thay đổi thực chất trong lớp học và trong hành trình trưởng thành của học sinh.