Có gì trong Luật Phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa 2026 của Ấn Độ?
Để củng cố vai trò của khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) trong nền kinh tế, Ấn Độ đang thúc đẩy hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn về tài chính, thanh toán và thủ tục hành chính, qua đó cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đây là một trong những trọng tâm trong chương trình cải cách của Chính phủ Ấn Độ, được cụ thể hóa thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (sửa đổi) năm 2026. Được Quốc hội thông qua trong tháng 8/2026, văn bản này cập nhật Luật Phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa năm 2006, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của khu vực MSME trong bối cảnh quy mô hoạt động, mức độ đa dạng và khả năng ứng dụng công nghệ của các doanh nghiệp ngày càng mở rộng.
Theo Khảo sát kinh tế Ấn Độ năm tài chính 2025-2026, khu vực MSME đóng góp 31,1% GDP, chiếm 35,4% sản lượng ngành chế tạo và 48,58% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này. Tính đến tháng 8/2026, khoảng 91,6 triệu doanh nghiệp MSME đã đăng ký trên nền tảng Udyam, tạo việc làm cho hơn 400 triệu lao động. Những con số này cho thấy vị trí quan trọng của khu vực MSME đối với tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và phát triển chuỗi cung ứng của Ấn Độ.
Tập trung tháo gỡ khó khăn về thanh toán và tiếp cận tài chính
Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình cải cách là xử lý tình trạng chậm thanh toán, vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và khả năng duy trì hoạt động của các doanh nghiệp quy mô nhỏ. Theo quy định sửa đổi, toàn bộ doanh nghiệp khu vực công thuộc Chính phủ Trung ương (CPSEs) phải thực hiện thanh toán hóa đơn mua hàng hóa và dịch vụ từ các doanh nghiệp MSME thông qua Hệ thống chiết khấu khoản phải thu thương mại điện tử (TReDS). Chính quyền các bang cũng được trao quyền yêu cầu các doanh nghiệp, cơ quan và đơn vị thuộc khu vực công do mình quản lý sử dụng hệ thống này. TReDS là nền tảng điện tử cho phép doanh nghiệp MSME chiết khấu các khoản phải thu thương mại để sớm thu hồi vốn, cải thiện dòng tiền và giảm phụ thuộc vào các nguồn vay truyền thống. Giá trị hóa đơn được chiết khấu qua nền tảng này đã tăng từ 40.000 crore rupee (khoảng 4,24 tỷ USD) trong năm tài chính 2022-2023 lên 3,47 lakh crore rupee (khoảng 36,75 tỷ USD) trong năm tài chính 2025-2026.
Bên cạnh đó, Chính phủ Ấn Độ cũng chú trọng nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp liên quan đến các khoản thanh toán chậm. Luật sửa đổi đưa ra những mốc thời gian cụ thể đối với quá trình hòa giải và trọng tài. Theo đó, hòa giải phải hoàn tất trong vòng 90 ngày kể từ ngày diễn ra phiên làm việc đầu tiên. Nếu hòa giải không thành, vụ việc phải được chuyển sang trọng tài trong vòng 30 ngày. Phán quyết trọng tài phải được ban hành trong vòng 90 ngày kể từ khi hoàn tất các bản trình bày của các bên. Đáng lưu ý, trường hợp đơn yêu cầu hủy phán quyết của tòa vẫn chưa được xử lý xong sau 6 tháng, tòa án phải chỉ thị bên liên quan tạm ứng tối thiểu 50% số tiền đã tuyên cho doanh nghiệp MSME. Quy định này nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, hạn chế tình trạng tranh chấp kéo dài gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
Đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hỗ trợ trên nền tảng số
Trụ cột khác của cải cách là đơn giản hóa quy định về phân loại và đăng ký doanh nghiệp. Theo đó, tiêu chí phân loại MSME được xác định dựa trên cả vốn đầu tư vào máy móc, thiết bị và doanh thu, thay vì chỉ căn cứ vào mức đầu tư như trước đây. Việc đăng ký doanh nghiệp MSME cũng được đơn giản hóa theo hướng miễn phí và tự nguyện đối với tất cả các doanh nghiệp thông qua nền tảng số cấp quốc gia. Chính quyền các bang có thể xây dựng nền tảng đăng ký riêng, đồng thời xem xét mở rộng các chương trình hỗ trợ của bang cho những doanh nghiệp đăng ký trên hệ thống cấp quốc gia và cấp bang.
Cùng với đó, các quy định xử phạt được điều chỉnh theo hướng giảm hình sự hóa một số vi phạm hành chính. Đối với hành vi cung cấp thông tin không chính xác, doanh nghiệp sẽ nhận cảnh báo trong lần vi phạm đầu tiên và chịu xử phạt ở những lần tiếp theo. Hành vi không công khai các khoản nợ chưa thanh toán cho nhà cung cấp MSME cũng được áp dụng cơ chế cảnh báo và xử phạt theo từng mức độ vi phạm. Về hỗ trợ thể chế, nền tảng đăng ký Udyam tiếp tục cung cấp dịch vụ đăng ký trực tuyến miễn phí, không giấy tờ và dựa trên cơ chế tự kê khai. Nền tảng Udyam Assist bổ sung cơ chế công nhận chính thức đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ thuộc khu vực phi chính thức, trong đó có những đơn vị chưa đăng ký thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) hoặc chưa thuộc phạm vi quản lý của hệ thống thuế thu nhập.
Ngoài ra, Cổng giải quyết tranh chấp trực tuyến (ODR), được đưa vào hoạt động từ tháng 6/2025, cung cấp cơ chế giải quyết tranh chấp về thanh toán chậm thông qua nền tảng số với chi phí thấp. Đến nay, Ấn Độ đã thành lập 161 Hội đồng Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ tại các bang và vùng lãnh thổ liên bang nhằm xử lý các tranh chấp phát sinh từ tình trạng chậm thanh toán.

