Có chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài

Bãi bỏ quy định đăng ký chuẩn bị nguồn lao động

Trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết, dự thảo Luật dự kiến sửa đổi nội dung đối với 25/74 Điều (trong đó 5 điều sửa đổi tương đối toàn diện) của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Về một số nội dung chính, dự thảo Luật bãi bỏ thủ tục hành chính "đăng ký chuẩn bị nguồn lao động". Theo quy định mới, doanh nghiệp không phải đăng ký và chờ chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước, mà được chủ động chuẩn bị nguồn lao động và chỉ thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tổ chức sơ tuyển, tư vấn.

Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp, xử lý theo thẩm quyền nếu phát hiện doanh nghiệp thực hiện không đúng nội dung đã thông báo hoặc phối hợp cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng, quy định này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn lao động chất lượng có đủ: kỹ năng nghề, trình độ ngoại ngữ, văn hóa và hiểu biết pháp luật, kịp thời đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực quốc tế; định hướng người lao động tham gia các ngành nghề kỹ thuật cao, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước thông qua quá trình làm việc ở nước ngoài. Đồng thời, tăng cường vai trò giám sát của chính quyền địa phương; loại bỏ các tổ chức, cá nhân trung gian không được cấp Giấy phép nhưng vẫn hoạt động tuyển chọn, thu tiền của người lao động.

Dự thảo Luật cũng đơn giản hóa điều kiện và giao Chính phủ quy định đối với các quy định đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đối với 3 nhóm chủ thể là: doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài; doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề ở nước ngoài.

Dự thảo Luật thiết kế phương thức quản lý đơn giản hơn so với doanh nghiệp dịch vụ - vừa bảo đảm nguyên tắc quản lý tương xứng với mức độ rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu; doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài hoặc người lao động được gửi đi đào tạo, nâng cao tay nghề ở nước ngoài, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước.

Về phân quyền, trên cơ sở kế thừa có chọn lọc quy định của Nghị định số 128/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ, dự thảo Luật đã thực hiện phân quyền đối với địa phương thêm 5 nhiệm vụ mới. Cụ thể: bổ sung 4 nhiệm vụ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở và có chi nhánh; bổ sung 1 nhiệm vụ do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động thực hiện.

Có chính sách thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước

Trình bày dự thảo Báo cáo thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cho biết, Ủy ban tán thành với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và hình thức ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của dự thảo Luật.

Theo đó, Dự thảo Luật tập trung điều chỉnh 3 nhóm chính sách: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh gắn với chuyển đổi số; xử lý vướng mắc trong thực tiễn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy; bảo đảm thống nhất với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm dự thảo Luật thể hiện đầy đủ, thống nhất các nhóm chính sách đã xác định, gắn với mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí, thời gian cho người dân, doanh nghiệp.

Ủy ban đề nghị khi sửa đổi toàn diện Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng Chính phủ cần tổng kết việc thực hiện cơ chế thí điểm đối với lao động làm việc theo hợp đồng thời vụ giữa địa phương của Việt Nam và địa phương của nước tiếp nhận lao động; nghiên cứu hoàn thiện cơ chế quản lý đối với lao động khu vực biên giới, lao động qua biên giới làm việc theo thời vụ hoặc không theo hợp đồng.

Về chính sách của Nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước, góp phần giảm dần tỷ trọng lao động phổ thông, phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu thị trường lao động trong nước.

Về chuẩn bị nguồn lao động, Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về ký kết bằng văn bản giữa doanh nghiệp dịch vụ với người lao động về việc tham gia chuẩn bị nguồn lao động, quy định này sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý điều chỉnh quan hệ giữa các bên và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp dịch vụ trong trường hợp phát sinh rủi ro do người lao động tự ý chấm dứt việc tham gia chương trình hoặc không đáp ứng điều kiện để tiếp tục được phía nước ngoài tiếp nhận.

Đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường lao động ngoài nước trong bối cảnh mới

Các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, nhằm giải quyết các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn hiện nay, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng cho người lao động...

Theo các đại biểu, việc sửa đổi Luật không chỉ nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền mà còn đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường lao động ngoài nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước sau khi người lao động trở về.

Có ý kiến đề nghị có cơ chế, chính sách ưu đãi cho các công ty khai thác được các thị trường lao động chất lượng cao, để sử dụng các lao động khi trở về nước, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp; ưu hỗ trợ người lao động trong các ngành nghề chúng ta đang quan tâm như bán dẫn, nano, điện hạt nhân…

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đánh giá cơ quan chủ trì soạn thảo đã nỗ lực, chuẩn bị hồ sơ dự án Luật bảo đảm chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến; đề nghị tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các nội dung được các thành viên Ủy ban cho ý kiến tại Phiên họp.

Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh lưu ý, cần quán triệt quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ưu tiên đưa người lao động đã được đào tạo đi lao động ở nước ngoài, đặc biệt là chuyên gia, với tinh thần bảo đảm thu nhập cao nhất, điều kiện tốt nhất cho người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời khi về nước có thể hòa nhập tốt với môi trường làm việc tại Việt Nam.

Chú ý khâu lựa chọn thị trường, tiêu chí tuyển chọn, đào tạo, bố trí công việc cho người lao động sau khi về nước. Chăm lo, tạo điều kiện tối đa cho người lao động.

Đối với doanh nghiệp đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng, một mặt cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp phát triển lành mạnh, hoạt động bài bản; mặt khác siết chặt quản lý, đề cao trách nhiệm của doanh nghiệp, thể hiện qua điều kiện thành lập doanh nghiệp, cơ chế “hậu kiểm”, giám sát chặt chẽ hơn hoạt động của doanh nghiệp…

Theo chương trình, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ được trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI.