Chuyển từ xử lý đơn thư sang giải quyết tận gốc vụ việc

Tăng đối thoại, giải quyết ngay từ cơ sở

Báo cáo tại cuộc làm việc cho thấy, để chuyển trọng tâm từ “xử lý đơn thư” sang “đối thoại, giải quyết dứt điểm vụ việc tại cơ sở”, địa phương đã ban hành 33 văn bản quán triệt, chỉ đạo thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bắc Ninh tập trung tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, gắn công tác tiếp công dân với chỉ đạo giải quyết vụ việc; rà soát, xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài, nhất là những vụ việc có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự; kịp thời triển khai các quy định pháp luật mới về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu; công khai lịch tiếp công dân, tạo thuận lợi cho người dân đăng ký; kịp thời ban hành thông báo kết quả sau tiếp công dân, gắn với trách nhiệm giải quyết của các cơ quan liên quan.

Trong năm 2026, cùng với triển khai các quy định pháp luật mới và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Bắc Ninh từng bước chuyển từ phương thức quản lý đơn thư riêng lẻ sang quản lý, theo dõi toàn bộ quá trình giải quyết từng vụ việc.

Những cách làm này bước đầu đem lại kết quả tích cực. Các cấp, ngành đã giải quyết xong 498/558 đơn khiếu nại, đạt 89,3%, và 332/380 đơn tố cáo, đạt 87,4%; tỷ lệ giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền đạt trên 87%. Các vụ việc được chỉ đạo, giao nhiệm vụ tại các buổi tiếp công dân định kỳ đều được lập hồ sơ theo dõi. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, được giao cho Tổ công tác rà soát và thông báo kết quả xử lý công khai.

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ rõ ở một số địa phương, đơn vị, việc tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu vẫn còn tình trạng ủy quyền cho cấp phó hoặc chưa gắn với chỉ đạo giải quyết dứt điểm vụ việc. Chất lượng giải quyết một số vụ việc khiếu nại, tố cáo lần đầu tại cơ sở còn hạn chế, dẫn đến công dân không đồng ý, tiếp tục khiếu nại lên cấp trên hoặc vượt cấp. Việc tổ chức thực hiện một số quyết định, kết luận giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chậm, chưa dứt điểm...

Phân loại đúng, giải quyết đến cùng

Ghi nhận tinh thần chủ động của Bắc Ninh trong rà soát, cập nhật, triển khai các quy định mới của Trung ương và xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài, các thành viên Đoàn khảo sát đề nghị, địa phương nhìn thẳng vào những vấn đề còn bất cập để nâng cao chất lượng giải quyết thực chất.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Đỗ Khắc Hưởng lưu ý sự chênh lệch lớn giữa các loại đơn thư thuộc thẩm quyền của địa phương. Theo báo cáo, có đến 90% đơn thư là phản ánh, kiến nghị, chỉ 10% là khiếu nại, tố cáo. Trong khi đó, qua khảo sát tại Trụ sở tiếp công dân của phường Bắc Giang, trong sổ tiếp công dân có trường hợp nội dung được thống kê là khiếu nại nhưng khi đưa vào xử lý lại thuộc diện phản ánh, kiến nghị.

Theo đại biểu Đỗ Khắc Hưởng, thống kê, phân loại đơn thư không chính xác có thể dẫn đến áp dụng pháp luật không đúng, kéo theo trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết và hệ quả pháp lý, xã hội cũng không đúng. Nếu đưa đơn thư vào diện kiến nghị, phản ánh để giải quyết theo cách thức tương ứng thì có thể không đi đến cùng vấn đề, không giải quyết được bức xúc trong Nhân dân.

Tham gia Đoàn khảo sát, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên Nguyễn Văn Huy đề nghị làm rõ 38 vụ khiếu nại và 16 vụ tố cáo chưa có quyết định, kết luận đang ở trạng thái nào. Đồng thời, thống nhất cách đánh giá tỷ lệ đã giải quyết để phản ánh đúng kết quả thực chất.

Một yêu cầu quan trọng khác được đại biểu Nguyễn Văn Huy đặt ra là làm rõ việc tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo đã có hiệu lực. Theo báo cáo, địa phương đã thực hiện 57/62 quyết định giải quyết khiếu nại và 37/41 kết luận tố cáo; tuy nhiên, vẫn còn 5 quyết định giải quyết khiếu nại và 4 kết luận tố cáo chưa được thực hiện.

Đại biểu đề nghị, làm rõ từng vụ việc chưa thực hiện, thời điểm ban hành, nội dung phải thực hiện, nguyên nhân chậm thực hiện và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức có liên quan. Bởi, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo chỉ thực sự kết thúc khi quyết định, kết luận được tổ chức thực hiện đầy đủ trên thực tế.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công đề nghị, Bắc Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng phân loại, xử lý đơn thư; giải quyết dứt điểm vụ việc ngay từ cơ sở, bảo đảm giải quyết thấu tình, đạt lý. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp tục tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài chưa giải quyết xong; tăng cường thanh tra, kiểm tra công vụ về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cấp, các ngành.