Kinh tế

Chuyển đổi xanh phải giúp nông dân tăng thu nhập

Trúc Oanh • 17/11/2026 19:29

Chuyển đổi xanh, giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc phải gắn với nâng cao giá trị nông sản, cải thiện thu nhập, tránh tạo thêm gánh nặng chi phí cho người sản xuất, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh tại Diễn đàn lắng nghe kiến nghị của nông dân.

Chiều 17/11, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn “Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói” năm 2026.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn cho biết, Diễn đàn diễn ra trong năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời chuẩn bị cho Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2026.

Trước Diễn đàn, Ban tổ chức đã tiếp nhận hơn 1.100 câu hỏi từ cán bộ, hội viên nông dân, chuyên gia và nhà khoa học trên cả nước.

Ông Đoàn khẳng định, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung lắng nghe, giải đáp những vấn đề thuộc thẩm quyền, đồng thời tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ các vướng mắc.

Bộ Trưởng Trịnh Việt Hùng
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu. Ảnh: Ban Tổ chức

Tháo gỡ vướng mắc về đất đai, vốn và công nghệ cao

Đặt vấn đề về định hướng phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, ông Trần Ngọc Quang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Oai (Hà Nội), đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ những ưu tiên, đột phá để phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, nhất là những thay đổi cụ thể đối với điều kiện sản xuất, sinh kế và thu nhập của người dân.

Trả lời, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Lê Văn Thành cho biết, ngành tập trung vào bốn định hướng lớn: đột phá về thể chế và nguồn lực; thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và nông nghiệp sinh thái; xây dựng nông thôn hiện đại, xanh, sạch, đáng sống; phát triển thế hệ nông dân có kiến thức, kỹ năng, khả năng ứng dụng công nghệ và làm chủ thị trường.

Theo đó, ngành sẽ chú trọng hoàn thiện chính sách đất đai, môi trường, tháo gỡ khó khăn về vốn, hạ tầng và thị trường; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giống, vật tư, vaccine, truy xuất nguồn gốc; khuyến khích sản xuất hữu cơ, tuần hoàn, phát thải thấp.

Ông Thành cho rằng, những định hướng này sẽ giúp nông dân tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn lực, giảm chi phí đầu vào và rủi ro sản xuất. Đồng thời, phát triển liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp, mở rộng chế biến, du lịch nông nghiệp và ngành nghề nông thôn để đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập.

Liên quan đến phát triển khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bà Trần Thị Tuyết, Nông dân Việt Nam xuất sắc tỉnh Thái Nguyên, đề nghị làm rõ các giải pháp hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp về quỹ đất, hạ tầng, thủ tục hành chính, huy động vốn và thu hút các tổ chức nghiên cứu, sản xuất, chế biến tham gia liên kết.

Giải đáp, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Văn Long cho biết, Nghị định 263/2025/NĐ-CP đã tăng phân cấp cho địa phương, giao UBND cấp tỉnh thẩm quyền thẩm định, phê duyệt đề án khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính và số hóa quy trình triển khai.

Địa phương có trách nhiệm rà soát, bảo đảm quỹ đất sạch, hạn chế thu hồi đất trên diện rộng và tạo điều kiện góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định. Nhà nước ưu tiên đầu tư hạ tầng dùng chung, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư, kết nối các khu nông nghiệp công nghệ cao với hệ thống giao thông, điện, nước.

Về tài chính, địa phương phải xác định rõ cơ cấu vốn ngân sách, vốn xã hội hóa và vốn nhà đầu tư. Theo ông Long, chính sách hiện hành cho phép hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với một số nhiệm vụ khoa học công nghệ, chuyển giao công nghệ cao và đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ theo quy định; đồng thời có chính sách hỗ trợ lãi suất tín dụng khoảng 8%.

Các kiến nghị tại diễn đàn còn đề cập những vướng mắc trong tổ chức sản xuất và đáp ứng yêu cầu thị trường. Ông Nguyễn Văn Dự, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Nam Cường (Ninh Bình), đề xuất cơ chế hậu kiểm, cảnh báo sớm đối với mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sau khi phân cấp thủ tục về cấp xã, nhằm bảo đảm dữ liệu chính xác, cập nhật và đáp ứng yêu cầu thị trường nhập khẩu.

Trong khi đó, ông Nguyễn Công Bắc, Giám đốc Công ty cổ phần Chăn nuôi Lộc Phát (Sơn La), kiến nghị tháo gỡ vướng mắc trong đấu nối, bán điện mặt trời mái nhà dư thừa lên lưới điện; xây dựng cơ chế giá mua hợp lý, ổn định, đơn giản hóa thủ tục và có chính sách ưu đãi phù hợp, nhất là với doanh nghiệp chăn nuôi vùng sâu, vùng xa.

Chuyển đổi xanh phải tạo thêm giá trị cho nông dân

Phát biểu kết luận Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn chính sách, khơi thông nguồn lực phát triển nông nghiệp, nông thôn. Trong năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Bộ đã tập trung tham mưu xây dựng bốn dự án luật cùng nhiều văn bản quy phạm pháp luật, hướng tới tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sản xuất, kinh doanh.

Toàn cảnh Diễn đàn
Toàn cảnh Diễn đàn. Ảnh: Ban Tổ chức

Theo Bộ trưởng, nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hành chính và tạo điều kiện để nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp tiếp cận vốn. Bộ sẽ phối hợp với các tổ chức tín dụng thúc đẩy hình thức cho vay phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh và đặc thù ngành nông nghiệp; triển khai hiệu quả chính sách bảo hiểm nông nghiệp nhằm giảm thiểu rủi ro.

Đối với chuyển đổi xanh, giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn và truy xuất nguồn gốc, Bộ trưởng khẳng định đây là những xu hướng tất yếu, song phải gắn với nâng cao giá trị nông sản và thu nhập của nông dân, tránh để các yêu cầu mới trở thành gánh nặng chi phí.

Để thực hiện, ngành cần tổ chức lại sản xuất, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ.

Đặc biệt, Bộ trưởng đề nghị chuyển từ tư duy “hỗ trợ từng hợp tác xã” sang “kiến tạo hệ sinh thái để hợp tác xã phát triển”, tạo điều kiện để các hợp tác xã liên kết sản xuất, tiếp cận công nghệ, nguồn lực và thị trường.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng phải đi vào thực tiễn sản xuất. Bộ trưởng yêu cầu hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ xuất phát từ nhu cầu thực tế; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đặt hàng các viện nghiên cứu, trường đại học giải quyết những vấn đề cụ thể.

Cùng với đó, cần phát triển dịch vụ kỹ thuật, cơ giới hóa, bảo quản và chế biến để các hộ sản xuất nhỏ có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến mà không phải tự đầu tư toàn bộ máy móc, thiết bị.

Về chuyển đổi số, Bộ trưởng đề nghị ưu tiên các công cụ đơn giản, dễ sử dụng, giúp nông dân quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, tiếp cận thị trường và dịch vụ công. Công tác đào tạo phải chuyển từ “học cho biết” sang “học để làm được việc”, phát huy vai trò của Hội Nông dân, hợp tác xã và lực lượng khuyến nông trong hướng dẫn tại cơ sở.

Đối với xây dựng nông thôn hiện đại, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sống, bảo đảm môi trường an toàn, sinh kế bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngành cần nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo thiên tai, hỗ trợ người dân điều chỉnh sản xuất tại những vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn.

Hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa vào vận hành Hệ thống thông tin nông nghiệp và môi trường MAE-INFO, cung cấp thông tin phục vụ sản xuất, dự báo thời tiết và cảnh báo thiên tai.

Khẳng định các kiến nghị tại diễn đàn sẽ được nghiêm túc tiếp thu, nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách và điều hành, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam theo Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030, phát huy vai trò cầu nối của Hội trong phản ánh kiến nghị, tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn, hướng tới nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân.

    Chuyển đổi xanh phải giúp nông dân tăng thu nhập
    • Mặc định