Chuyển biến mới

Máy bay chiến đấu của Israel                                                                Nguồn: thinkprogress

Chính trường Israel lại nóng lên với những cuộc tranh cãi công khai gay gắt về việc có nên đơn phương tấn công những cơ sở hạt nhân của Iran hay không, nhất là sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu bổ nhiệm một cựu lãnh đạo an ninh ủng hộ tấn công Tehran làm Bộ trưởng Dân phòng mới. Ông Avraham Dichter, 59 tuổi, cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Nội địa, vốn được xem là nhân vật thân tín của cả Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak - hai nhân vật tối cao có quyền ra quyết định về một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran trong tương lai. Ông Dichter từng phát biểu rằng Israel cần chuẩn bị tấn công Iran trong trường hợp cộng đồng quốc tế không hành động.

Quyết định bổ nhiệm trên lập tức làm bùng nổ những thông tin cho rằng, các nhà lãnh đạo Israel đang lên kế hoạch tấn công Iran trước thềm bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới bất chấp Washington kêu gọi Tel Aviv dành thêm thời gian cho nỗ lực ngoại giao. Trước đó, Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Barak đã công khai phát biểu về khả năng phát động một cuộc tấn công quân sự chống Iran. Giới chức Israel lo ngại các cuộc đàm phán diễn ra chậm sẽ tạo cơ hội để Tehran có thêm thời gian cho chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.

Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên giới lãnh đạo Israel cảnh báo tấn công Iran nhằm ngăn chặn nước Cộng hòa Hồi giáo sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, phía Mỹ chưa tỏ ra ủng hộ Israel trong việc mở một cuộc tấn công quân sự chống Iran. Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc hôm 14.8, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta bác bỏ việc Israel đã đưa ra quyết định tấn công Iran. Ông chủ Lầu Năm Góc tuyên bố hành động quân sự là phương sách cuối cùng và vẫn còn thời gian để các biện pháp trừng phạt cũng như áp lực ngoại giao phát huy tác dụng.

Nhận định của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ trái ngược với cảnh báo của Israel trong những ngày gần đây về khả năng có một cuộc tấn công. Trả lời phỏng vấn CNN hôm 13.8, Công sứ đặc mệnh toàn quyền Israel tại Washington Michael Oren cho biết, thời gian để đưa ra các hành động quân sự nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran đang được rút ngắn. Hai ngày sau đó, Bộ trưởng An ninh nội địa Israel Matan Vilnai tuyên bố, Israel không loại trừ khả năng tấn công quân sự nhằm vào Iran và nước Do Thái sẵn sàng đối mặt với mọi hậu quả một khi đụng độ với Iran. Tuy nhiên, ông Vilnai cũng cho biết Israel sẽ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định và sẽ phối hợp với Mỹ trong vấn đề này.

Các nhà phân tích trước đây thường bóc mẽ rằng, những tin đồn như vậy chỉ là ý đồ của Thủ tướng Netanyahu nhằm đánh lạc hướng dư luận về việc Israel chiếm đóng khu Bờ Tây hay về tình hình giá cả trong nước leo thang. Song, lần này, sự chú ý của các phương tiện truyền thông về vấn đề Iran có thể báo hiệu một sự chuyển hướng mới. Báo National của Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) dẫn lời Giáo sư Haggai Ram thuộc Đại học Ben Gurion (Israel) cho biết: “Kể từ thập kỷ 90 của thế kỷ trước, đây là cuộc tranh luận công khai liên quan tới vấn đề Iran thu hút được nhiều quan tâm nhất. Lần đầu tiên, những tuyên bố của các quan chức cấp cao Israel mang tính chất kích động đến mức dư luận cho rằng cuộc tấn công không còn là trò lừa bịp”.

Các nhà phân tích an ninh Israel cho rằng, những tuyên bố của giới lãnh đạo nước này cộng với kết quả ít ỏi từ các cuộc đàm phán giữa Iran và nhóm P5+1 về chương trình hạt nhân của Tehran đang củng cố thêm khả năng tấn công Iran. Một số báo Israel đăng tải thông tin cuộc tấn công thậm chí có thể sẽ diễn ra trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới. Tuy vậy, khả năng này cho đến nay được cho là không có nhiều cơ sở vì nếu phát động cuộc tấn công vào thời điểm đó sẽ không có lợi cho chiến dịch tái tranh cử của Tổng thống Mỹ Barack Obama, người hiện phản đối cuộc tấn công chống Iran.

Tuy nhiên, theo Giáo sư, Thủ tướng Netanyahu có thể sẽ cố gắng tận dụng khoảng thời gian ngắn ngủi trước cuộc bầu cử để phát động cuộc tấn công, vì vào thời điểm nhạy cảm đó, Tổng thống Mỹ Obama ít có khả năng công khai lên án cuộc tấn công này, nhằm giành phiếu từ cử tri gốc Do Thái.

Trả lời phỏng vấn báo Haaretz ngày 9.8, Bộ trưởng Quốc phòng Barak cho biết một báo cáo tình báo gần đây của Mỹ xếp vấn đề Iran “khẩn cấp hơn”. Ngày 14.8, báo Maariv đưa tin ông Netanyahu và ông Barak đã đưa ra thời hạn chót là ngày 25.9 để Tổng thống Mỹ Obama đưa ra tuyên bố rõ ràng rằng Washington đang chuẩn bị có hành động quân sự, nếu không Israel sẽ hành động. Trước các thông tin về khả năng xảy ra cuộc đối đầu quân sự giữa Israel và Iran, Tehran đã lập tức bác bỏ và cho rằng ngay cả một số quan chức Israel cũng nhận thấy hành động “ngu ngốc” này có thể dẫn đến những hậu quả hết sức nghiêm trọng.

Một số nhà phân tích nhận định sự quan tâm sát sao của các phương tiện truyền thông Israel về vấn đề Iran thực chất được khơi mào bởi các quan chức Bộ Quốc phòng, những người đang tìm cách tăng ngân sách quốc phòng bằng cách nhấn mạnh Iran là mối đe dọa an ninh lớn. Ngay cả dư luận Israel cũng tỏ ra hoài nghi về việc đơn phương tấn công Iran. Kết quả thăm dò dư luận công bố trên truyền hình Israel ngày 12.8 cho thấy, 46% số người được hỏi phản đối cuộc tấn công khi chưa được Washington bật đèn xanh.