Chương trình hành động phải được đo lường bằng kết quả
Trong bầu cử, cử tri không chỉ nghe ứng cử viên nói gì, mà ngày càng quan tâm nhiều hơn đến việc họ có thể làm được gì, làm đến đâu và kết quả có thể kiểm chứng hay không. Bởi vậy, chương trình hành động không thể dừng ở những cam kết hấp dẫn trên diễn đàn tiếp xúc, mà phải trở thành một bản cam kết thực chất, có lộ trình, có nguồn lực và có khả năng đo lường bằng kết quả sau nhiệm kỳ.
Để chương trình hành động không chỉ là “bài văn mẫu”
Trong bối cảnh thông tin ngày càng minh bạch, cử tri không chỉ lắng nghe mà còn phân tích, so sánh và đánh giá mức độ khả thi của từng lời hứa. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phân biệt một cam kết với một giải pháp thực tế có thể thực hiện được trong nhiệm kỳ 5 năm?
Tại tọa đàm “Từ ‘lời cam kết’ đến nghị trường” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 10/3, TS Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), cho rằng khi cầm lá phiếu bầu những người đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của mình, cử tri luôn đặt kỳ vọng rất lớn. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua cũng cho thấy vẫn tồn tại một khoảng cách nhất định giữa những cam kết được đưa ra ở đầu nhiệm kỳ và kết quả đạt được khi nhiệm kỳ kết thúc.
Từ thực tế đó, vấn đề đặt ra không chỉ là ứng cử viên nói gì trước cử tri, mà là chương trình hành động ấy có thực sự phản ánh nhu cầu của đời sống hay không. Theo TS Bùi Thanh Minh, chương trình hành động trước hết không thể chỉ là một “bài văn mẫu”. Nếu các bản chương trình na ná nhau, thiên về hình thức hoặc lặp lại những điều chung chung, điều đó không chỉ thiếu tôn trọng cử tri mà còn cho thấy sự thiếu trách nhiệm của chính ứng cử viên với vai trò mà mình mong muốn đảm nhận.
Điều đáng chú ý là trong bối cảnh thông tin ngày càng minh bạch, cử tri hôm nay không còn chỉ lắng nghe một chiều. Họ có thể phân tích, so sánh, đối chiếu và tự đánh giá mức độ khả thi của từng lời hứa. Vì thế, một chương trình hành động có giá trị phải được xây dựng trên nền tảng thực tiễn, xuất phát từ những vấn đề thật mà địa phương và người dân đang quan tâm, chứ không thể chỉ dựa vào chuyên môn cá nhân hay những khẩu hiệu dễ nghe. TS Bùi Thanh Minh nhấn mạnh, ứng cử viên cần biết cách chuyển hóa kiến thức và kinh nghiệm của mình thành các giải pháp phục vụ trực tiếp cho đời sống của người dân.
Từ “lời hứa đẹp” đến cam kết có thể đo lường
Ở góc độ chuyên môn, ông cho rằng một chương trình hành động thực chất cần đáp ứng một số yêu cầu rất rõ ràng:
Trước hết, phải có lộ trình và nguồn lực cụ thể, bởi nhiệm kỳ của đại biểu kéo dài 5 năm và mọi cam kết đều cần gắn với mốc thời gian rõ ràng, khả năng huy động nguồn lực thực tế.
Thứ hai, các cam kết phải dựa trên bằng chứng và cơ sở khoa học, thay vì chỉ dựa trên cảm tính hoặc chạy theo tâm lý đám đông.
Thứ ba, nội dung cam kết phải phù hợp với khuôn khổ pháp lý và thẩm quyền của Quốc hội hoặc HĐND; những lời hứa vượt quá thẩm quyền rất dễ rơi vào tình trạng không khả thi.
Và cuối cùng, điều quan trọng không kém là chương trình hành động phải có khả năng đo lường kết quả bằng những tiêu chí cụ thể, để cử tri có thể đánh giá khi nhiệm kỳ kết thúc.
Từ đó có thể thấy, giá trị của một chương trình hành động không nằm ở cách trình bày trôi chảy hay ở những lời hứa dễ tạo ấn tượng ban đầu, mà ở khả năng biến lời hứa thành kết quả. Trong đời sống nghị trường, uy tín của một đại biểu không được xây nên bằng những phát biểu đầu nhiệm kỳ, mà bằng những đóng góp thực chất cho xã hội, bằng việc dám nêu vấn đề, dám tranh luận và kiên trì theo đuổi các giải pháp đến cùng. Đây cũng là điều cử tri chờ đợi ở những người đại diện cho mình trong giai đoạn phát triển mới.
