Chương trình hành động - cam kết chính trị trước cử tri

Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Lê Thanh Kim nhấn mạnh, trong mỗi kỳ bầu cử, lá phiếu của cử tri không chỉ là sự lựa chọn một cá nhân, mà còn là sự ủy thác quyền lực, là niềm tin và kỳ vọng vào tương lai phát triển của đất nước.

Chính vì vậy, chương trình hành động phải trở thành nhịp cầu để ứng cử viên đi tới sự thấu hiểu và niềm tin của cử tri. Nhưng theo ông, một bản chương trình dù được chuẩn bị công phu đến đâu cũng sẽ chỉ là văn bản nằm trên giấy nếu thiếu “cái tâm” và “cái tầm” của người đại biểu thực thụ.

Điểm được nhiều ý kiến thống nhất tại tọa đàm là chương trình hành động phải được nhìn như một “bản cam kết” giữa ứng cử viên với cử tri. Từ bản cam kết đó, cử tri không chỉ có thêm cơ sở để cân nhắc trước khi bỏ phiếu, mà còn có căn cứ để đồng hành, giám sát và đánh giá việc thực hiện lời hứa của người đại diện trong suốt nhiệm kỳ. Nói cách khác, giá trị của chương trình hành động không nằm ở chỗ nó được trình bày hay đến đâu, mà ở chỗ nó có đủ thực chất để trở thành “kim chỉ nam” cho hoạt động của đại biểu dân cử sau khi trúng cử hay không.

Tọa đàm cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng, tính thực tiễn và tính khả thi của chương trình hành động trong bối cảnh mới. Khi trình độ dân trí ngày càng cao, công nghệ số mở rộng khả năng tiếp cận và kiểm chứng thông tin, cử tri không còn dễ chấp nhận những cam kết mang tính khẩu hiệu, những mục tiêu quá chung chung hoặc vượt quá thẩm quyền của cơ quan dân cử.

Chương trình hành động, vì vậy, phải được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu nghiêm túc thực tiễn, phản ánh đúng hơi thở của đời sống, nhận diện trúng những vấn đề cử tri quan tâm và đưa ra các giải pháp cụ thể trong phạm vi có thể thực hiện trong nhiệm kỳ 5 năm.

Một nội dung đáng chú ý khác được các đại biểu tập trung phân tích là cơ chế giám sát việc thực hiện cam kết sau bầu cử. Nếu thiếu một cơ chế theo dõi hiệu quả, chương trình hành động rất dễ trở thành lời hứa một chiều, khó kiểm chứng và dần mất ý nghĩa ràng buộc. Bởi vậy, trong kỷ nguyên phát triển mới, việc tăng cường minh bạch thông tin, mở rộng các kênh tương tác trực tiếp giữa đại biểu với cử tri và tạo điều kiện để người dân theo dõi “lộ trình” thực hiện cam kết được xem là yêu cầu cần thiết để củng cố niềm tin giữa nghị trường và đời sống.

Việc giám sát lời hứa của đại biểu không phải trách nhiệm của riêng một chủ thể nào. Đó là quá trình đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và chính cử tri. Khi cử tri vừa là người trao quyền, vừa là người giám sát quyền lực. Có như vậy, mỗi chương trình hành động mới thực sự phát huy giá trị như một “khế ước niềm tin” giữa người đại diện và nhân dân.