Chọn đúng điểm nghẽn để sửa đổi Luật Kiến trúc

Tham dự Hội nghị có: Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn; đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp…

Báo cáo tổng quan về dự án luật, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc, Bộ Xây dựng Trần Thu Hằng cho biết, trong dự thảo luật đã đề xuất quy chế quản lý kiến trúc ở đô thị, quy chế quản lý kiến trúc ở nông thôn, bảo đảm tính linh hoạt cho các địa phương trong triển khai thực hiện; xác định rõ hơn các yếu tố nhận dạng về bản sắc, văn hoá dân tộc; làm rõ công trình kiến trúc có giá trị, dành nguồn lực phát triển công trình kiến trúc có giá trị; bổ sung quy định mới về thi tuyển ý tưởng kiến trúc, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác trong dự thảo luật.

Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc nhấn mạnh, điểm mới của dự thảo Luật là đã quy định thiết kế kiến trúc công trình và thiết kế kiến trúc trong đồ án quy hoạch đô thị, nông thôn phải cấp chứng chỉ hành nghề, nhằm bảo đảm an toàn cộng đồng, bảo đảm mỹ quan đô thị.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, dự án Luật có các chính sách rất mạnh mẽ, từ việc phân định lại thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đổi mới quản lý hành nghề từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đến việc quy định chuyển đổi số, áp dụng mô hình thông tin công trình BIM trong hoạt động thiết kế và quản lý kiến trúc. Đây là những chính sách lớn, có tác động sâu rộng đến bộ máy quản lý nhà nước, đến quyền lợi của đội ngũ kiến trúc sư và hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp.

Tại Hội nghị, các đại biểu đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa kiến trúc đô thị và kiến trúc nông thôn; về thi tuyển kiến trúc, có ý kiến đề nghị bổ sung thêm phương án tuyển chọn bên cạnh phương án thi tuyển; về chứng chỉ hành nghề, có ý kiến lo ngại nếu thay cấp chứng chỉ hành nghề sang áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia hay tiêu chuẩn nghề nghiệp thì không phù hợp, trên thực tế công trình do kiến trúc sư thiết kế, hoàn thành xây dựng rồi mới hậu kiểm thì không còn giá trị nữa; thậm chí công trình chưa xây dựng, chỉ hoàn thành thiết kế, nhưng nếu hậu kiểm phải huỷ bản thiết kế thì cũng rất lãng phí nguồn lực…

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải nêu rõ, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ các ý kiến của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chọn đúng điểm nghẽn trong 5 năm thi hành Luật Kiến trúc để tập trung sửa đổi, bổ sung; tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá kiến trúc.

Đối với phương án thi tuyển, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng, phải xác định đây là danh mục đầu mục bắt buộc, có chi phí và xác định rõ thực hiện ở đâu, theo công trình nào; công trình nào cho phép tuyển chọn ngay phương án kiến trúc…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường lưu ý, đối với chứng chỉ hành nghề, nhà nước phải quản lý nhưng cũng phải hướng tới đơn giản hoá thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu về kiến trúc; xác định thẩm quyền quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp... nhằm xây dựng dự án Luật chất lượng, khả thi.