Chính sách thuế mới tạo thuận lợi hơn cho hộ và cá nhân kinh doanh

Những điểm mới của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cùng các văn bản hướng dẫn được kỳ vọng sẽ vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa giảm chi phí tuân thủ cho người kinh doanh.

Đơn giản hóa thủ tục, tăng hỗ trợ số hóa trong quản lý thuế

Theo Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) Lê Thị Chinh, các quy định mới về đăng ký, kê khai và nộp thuế được xây dựng theo ba định hướng lớn. Thứ nhất là tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hộ và cá nhân kinh doanh ngay từ khi gia nhập thị trường. Thứ hai là cải cách thủ tục theo hướng phù hợp với mô hình kinh doanh đa kênh, đa địa điểm và trên nhiều nền tảng số. Thứ ba là tăng cường hỗ trợ người nộp thuế thông qua ứng dụng công nghệ số và khai thác dữ liệu số trong quản lý thuế.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định về đăng ký thuế tại Thông tư số 90/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo đó, đối với hộ, cá nhân kinh doanh không thực hiện đăng ký thông qua thủ tục đăng ký kinh doanh, người nộp thuế chỉ cần nộp hồ sơ khai thuế lần đầu là đồng thời hoàn thành thủ tục đăng ký thuế. Quy định này góp phần rút ngắn quy trình, giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh ngay từ giai đoạn khởi đầu.

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cũng mở rộng phạm vi khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay đối với hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên các nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến cũng như các sàn thương mại điện tử. Việc các nền tảng thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay không chỉ giúp người kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận tiện hơn mà còn hạn chế sai sót trong quá trình kê khai.

Bên cạnh việc cải cách thủ tục, các quy định mới cũng tăng cường bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế. Trường hợp hộ hoặc cá nhân kinh doanh phát sinh số thuế nộp thừa, hoặc sau quyết toán thuộc diện được miễn, giảm thuế, sẽ được bù trừ hoặc hoàn thuế theo quy định của pháp luật.

Một điểm thay đổi quan trọng khác là cơ chế kê khai thuế được thiết kế theo hướng đơn giản hơn đối với mô hình kinh doanh đa kênh. Dù có nhiều cửa hàng tại các địa bàn khác nhau hoặc đồng thời kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và website, hộ, cá nhân kinh doanh chỉ phải thực hiện một hồ sơ khai thuế duy nhất.

Theo cơ quan thuế, việc tập trung doanh thu của toàn bộ hoạt động kinh doanh vào một hồ sơ khai thuế giúp cả người nộp thuế và cơ quan quản lý dễ dàng xác định tổng doanh thu phát sinh. Trên cơ sở đó có thể nhanh chóng xác định doanh thu có vượt ngưỡng phải nộp thuế hay thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền hay không. Đồng thời, người kinh doanh cũng thuận lợi hơn trong việc theo dõi doanh thu của tất cả cửa hàng và các kênh bán hàng.

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cũng thống nhất phương thức quản lý thông tin người nộp thuế thông qua mã định danh cá nhân. Theo quy định mới, dù hoạt động ở nhiều địa điểm hay trên nhiều nền tảng khác nhau, người kinh doanh vẫn được quản lý bằng một mã số thuế duy nhất gắn với mã định danh cá nhân. Việc đồng bộ dữ liệu theo một đầu mối góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác và thống nhất trong quản lý thuế.

Song song với đó, ứng dụng eTax Mobile tiếp tục được xác định là công cụ hỗ trợ quan trọng đối với người nộp thuế. Thông qua ứng dụng, hộ và cá nhân kinh doanh có thể theo dõi đầy đủ thông báo của cơ quan thuế, số thuế đã nộp, số thuế được khấu trừ, các khoản phải nộp cũng như những thông tin nhắc nhở liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Hướng tới quản lý hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm

Để đồng hành cùng hộ và cá nhân kinh doanh trong quá trình thực hiện chính sách mới, ngành thuế đang triển khai chương trình "Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế" trên phạm vi toàn quốc. Chương trình được triển khai thông qua cơ chế phối hợp giữa nhiều đơn vị cùng các công cụ hướng dẫn trực quan, thể hiện định hướng đổi mới trong quản lý thuế theo phương châm lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Theo Cục Thuế, việc đổi mới phương thức quản lý không chỉ nhằm tăng cường tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quản lý nhà nước về thuế mà còn hướng tới chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ. Mục tiêu là hỗ trợ hộ kinh doanh nâng cao năng lực quản trị, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi không trở thành áp lực đối với người nộp thuế.

Đại diện Cục Thuế cũng khuyến nghị hộ và cá nhân kinh doanh chủ động cập nhật các quy định mới thông qua những kênh thông tin chính thức của cơ quan thuế hoặc các đầu mối đã được xác nhận để tránh tiếp cận thông tin sai lệch, chưa được kiểm chứng.

Bên cạnh việc thường xuyên theo dõi doanh thu phát sinh trên tất cả các kênh bán hàng, người nộp thuế được khuyến khích tra cứu dữ liệu trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế và cài đặt ứng dụng eTax Mobile để kịp thời nắm bắt nghĩa vụ thuế, xác định doanh thu có vượt ngưỡng chịu thuế hay không, đồng thời tiếp nhận các thông báo, hướng dẫn và chính sách mới từ cơ quan quản lý.

Cơ quan thuế cũng lưu ý người kinh doanh cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định nhằm phục vụ việc kê khai, đối chiếu và giải trình khi cần thiết. Trường hợp phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách thuế, người nộp thuế có thể chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế qua điện thoại hoặc thư điện tử để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.