Chính sách phải thực sự tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực phát triển

Đề xuất áp dụng Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, dự án Luật có nội dung chủ yếu về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính; bổ sung, sửa đổi các quy định liên quan để thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”; tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn, rà soát bảo đảm đồng bộ với các luật liên quan.

“Dự án Luật sẽ hoàn thiện cơ chế điều tiết, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển mạnh, hiệu quả và bền vững; đồng thời quy định theo hướng về các vấn đề mang tính nguyên tắc, khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Dự luật cũng bổ sung 2 nội dung mới đáng chú ý là quy định về quy trình giao dịch bất động sản và Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản.

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, dự kiến sẽ cắt giảm 5/12 thủ tục hành chính, trong đó có cắt giảm thủ tục chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư do đã phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.

Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp mới, cấp lại chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; 4 thủ tục về chuyển nhượng dự án bất động sản, thông báo nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, quyền sử dụng đất… được giữ nguyên và rà soát tinh gọn hơn.

Chính phủ cũng xin ý kiến về điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản; các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản (mở rộng lên 7 loại hợp đồng); về hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với dự án BT theo quy định của pháp luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư; về việc sử dụng hình thức bảo lãnh đối với 5% được giữ lại trước khi cấp Giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; về mở rộng cho cá nhân nước ngoài được mua diện tích sàn xây dựng…

Cân nhắc giảm điều kiện với chuyển nhượng dự án bất động sản

Thảo luận tại phiên họp, các đại biểu đánh giá dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) có nhiều điểm mới tích cực so với luật hiện hành, nhất là việc bổ sung các quy định nhằm tăng cường số hóa, minh bạch hóa thông tin thị trường bất động sản và nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư. Bên cạnh đó, các ý kiến tập trung góp ý về giải thích từ ngữ, đối tượng áp dụng, điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, kinh doanh bất động sản có sẵn và việc cập nhật thông tin lên hệ thống dữ liệu.

Đối với điều kiện chuyển nhượng dự án bất động sản, nhiều ý kiến cho rằng, mặc dù khoản 3 Điều 30 của dự thảo Luật đã mở rộng điều kiện cho phép chuyển nhượng sau khi có quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, song quy định phải "hoàn thành nghĩa vụ tài chính" vẫn có thể gây khó khăn trong thực hiện. Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để có quy định phù hợp, tạo hướng xử lý đối với các dự án "treo", khi chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Một số ý kiến cũng đề nghị nghiên cứu quy định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án trong trường hợp bên nhận chuyển nhượng có thỏa thuận và đủ năng lực hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước, vừa cần gắn với việc đánh giá đầy đủ năng lực của nhà đầu tư nhận chuyển nhượng và các tiêu chí phù hợp.

Đối với cơ chế thanh toán, bảo lãnh trong mua bán, thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai, dự thảo Luật giữ quy định trần thanh toán 95% và bổ sung quy định chuyển 5% còn lại vào tài khoản phong tỏa. Các đại biểu cho rằng, cần làm rõ cơ sở của phương án sửa đổi, bởi các mức giới hạn 30%, 70% và 50% theo quy định hiện hành có vai trò kiểm soát huy động vốn trong giai đoạn xây dựng, hạn chế tình trạng chiếm dụng vốn và tạo áp lực hoàn thành thủ tục cấp giấy chứng nhận.

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã giải trình, làm rõ các nội dung của dự thảo Luật được các đại biểu quan tâm.

Bảo đảm chính sách thực sự tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục quán triệt sâu sắc, nghiêm túc yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 27, Kết luận số 19 của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, thực thi pháp luật trong quá trình hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Ngọc Bảo lưu ý, cần tập trung làm rõ phạm vi sửa đổi, bổ sung; xác định đúng và trúng những vấn đề cần giải quyết; bảo đảm các cơ chế, chính sách đề xuất thực sự khả thi, được đánh giá đầy đủ tác động, tháo gỡ hiệu quả các vướng mắc trong thực tiễn và cắt giảm những thủ tục hành chính không cần thiết. Đồng thời, cần lượng hóa chi phí tuân thủ thực tế, tránh tình trạng chuyển điều kiện từ luật xuống nghị định hoặc từ tiền kiểm sang hậu kiểm khi chưa có đủ dữ liệu và năng lực thực thi.

Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính khả thi của dự án Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát để không làm phát sinh những vướng mắc mới trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời bảo đảm mục tiêu khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững theo phương châm "thể chế kiến tạo đi trước, mở đường cho phát triển", bảo đảm tính đồng bộ với các luật có liên quan; bảo đảm các nội dung tác động trực tiếp đến quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền tự do hợp đồng, bảo vệ bên yếu thế phải được quy định đầy đủ tại luật, với những nội dung cốt lõi, nguyên tắc làm cơ sở giao Chính phủ quy định chi tiết.