Cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào thực chất

Đề xuất cấm kinh doanh khí N₂O ngoài mục đích y tế

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật gồm 3 Điều và 1 Phụ lục; quy định về việc sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Theo đó, dự thảo Luật bổ sung "kinh doanh khí N₂O để con người sử dụng qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế" vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh.

Dự thảo cũng bổ sung "kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài" vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời bãi bỏ hai ngành, nghề khỏi danh mục này gồm: "hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam" và "hoạt động dầu khí".

Dự thảo Luật quy định thay thế Phụ lục IV ban hành kèm theo Luật Đầu tư năm 2025 bằng Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này. Danh mục mới được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành sửa đổi, bổ sung Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và hiệu quả thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trong dự thảo Luật. Việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào thực chất, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, thay vì chỉ tập trung vào số lượng cắt giảm.

Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban cũng tán thành sự cần thiết tăng cường kiểm soát, ngăn chặn việc lạm dụng khí N₂O nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ hành vi cần cấm với các trường hợp sử dụng hợp pháp, tránh gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu chính đáng của xã hội.

Kiến tạo phát triển nhưng không buông lỏng quản lý

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Mục tiêu là xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh Luật Đầu tư có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến quyền tự do đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân, đồng thời liên quan đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực. Vì vậy, việc sửa Luật phải quán triệt tinh thần đổi mới nhưng bảo đảm thận trọng, hài hòa giữa yêu cầu kiến tạo phát triển với quản lý rủi ro; giữa mở rộng không gian đầu tư với bảo vệ lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo quy định để trình Quốc hội xem xét.

Trong đó, lưu ý bảo đảm thể chế đầy đủ các quan điểm chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 18-KL/TW về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với việc thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “hai con số”; các nghị quyết có tính trụ cột của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực để phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đồng thời, đồng thời thực hiện nghiêm Quy định số 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật

Đối với đề xuất bổ sung kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp (ngoài mục đích y tế) vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động của chính sách; làm rõ phạm vi điều chỉnh, phân định rành mạch giữa các hành vi bị cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và các mục đích chuyên môn hợp pháp khác.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu tên gọi của Luật sửa đổi; rà soát toàn diện danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo tinh thần lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Việc bãi bỏ ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải được đánh giá đầy đủ về mức độ rủi ro, yêu cầu quản lý nhà nước và khả năng thay thế bằng các công cụ quản lý khác, nhất là đối với các lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và quản lý tài sản công.

Đối với đề xuất bổ sung kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ đối tượng quản lý, phạm vi điều chỉnh, mức độ rủi ro, cơ sở thực tiễn và sự cần thiết của chính sách; đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường đầu tư, hoạt động của doanh nghiệp, việc thực hiện các cam kết quốc tế và quan hệ đối ngoại, bảo đảm không làm phát sinh rào cản gia nhập thị trường không cần thiết.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản lý rủi ro; đồng thời nghiên cứu bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được đề xuất sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật.

+ Chiều cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.