Căn cứ pháp lý nào để Bộ GD-ĐT tổ chức thi lại tốt nghiệp đối với thí sinh tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang ?

Ngày 5/8, Bộ GD-ĐT đã họp báo công bố phương án xử lý đối với thí sinh dự thi tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Vậy, căn cứ pháp lý nào Bộ GD-ĐT tổ chức thi lại đối với điểm thi này trong khi chưa có kết luận của cơ quan điều tra về mức độ sai phạm?

Phát hiện dấu hiệu bất thường, thành lập đoàn kiểm tra

Bộ GD-ĐT cho biết, trong quá trình phân tích dữ liệu kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của 34 tỉnh, thành phố, đồng thời tiếp nhận phản ánh từ báo chí và dư luận xã hội, Bộ GDĐT nhận thấy Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có số lượng điểm 10 môn Toán cao bất thường.

Ngày 02/7/2026, Bộ GDĐT đã thành lập đoàn kiểm tra, với sự tham gia của Bộ Công an, theo Quyết định số 1904/QĐ-BGDĐT để làm rõ nghi vấn. Qua kiểm tra công tác coi thi, chấm thi và làm việc với 24 giáo viên liên quan, đoàn kiểm tra nhận định có dấu hiệu bất thường trong công tác coi thi, đồng thời cung cấp thông tin, đề nghị Công an tỉnh Tuyên Quang xác minh.

Căn cứ Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 18/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ và kết quả kiểm tra, đoàn kiểm tra đã đề nghị Ban Chỉ đạo thi tốt nghiệp THPT tỉnh Tuyên Quang với các nội dung cụ thể.

Vi phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang được Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đặc biệt quan tâm chỉ đạo sát sao. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ là:

- Xác minh đầy đủ, khách quan bản chất sai phạm, bảo đảm công bằng, công khai, theo đúng quy định pháp luật;

- Xử lý nghiêm minh tổ chức, cá nhân sai phạm, không bỏ sót vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, theo đúng quy định của pháp luật; phân hóa rõ vai trò, trách nhiệm, tính chất, mức độ vi phạm của từng tổ chức, cá nhân;

- Phương án xử lý kết quả thi phải theo đúng Quy chế thi và quy định pháp luật; bảo đảm tính nhân văn trong giáo dục, quyền lợi chính đáng, hợp pháp của thí sinh theo quy định; đồng thời phải giữ nghiêm kỷ cương, công bằng, uy tín của Kỳ thi.

Bộ GDĐT, Bộ Công an, UBND tỉnh Tuyên Quang và các cơ quan liên quan đã phối hợp, thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu.

Khởi tố vụ án, mở rộng điều tra

Ngày 07/7/2026 Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ; ngày 20/7/2026 Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an đã rút hồ sơ vụ án xảy ra tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang để tiếp tục điều tra ; đến nay đã khởi tố 29 bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng.

Kết quả điều tra ban đầu, Cơ quan an ninh Điều tra Bộ Công an đã xác định:

- Sai phạm xảy ra tại Điểm thi trường THPT Chuyên Tuyên Quang là sai phạm của tập thể ban Coi thi, đã làm cho kết quả thi của tất cả các thí sinh không trung thực, khách quan, công bằng. Căn cứ Quy định của Quy chế thi có cơ sở pháp lý để tổ chức thi lại tất cả các môn thi tại Điểm thi trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

- Bước đầu xác định sự móc nối giữa phụ huynh và giáo viên làm ảnh hưởng đến kết quả thi của thí sinh, cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ theo quy định. Qua Điều tra cũng cảnh báo đối với phụ huynh không được can thiệp vào việc thi và kết quả thi của con em mình.

Vì sao quyết định tổ chức thi lại?

Thứ trưởng thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết, phương án xử lý đối với thí sinh được xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng trên nhiều phương diện, căn cứ các quy định pháp luật hiện hành; kết quả, ý kiến của cơ quan điều tra; ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo; quá trình phối hợp, trao đổi thông tin và xin ý kiến các cơ quan chức năng, các cấp có thẩm quyền thì tổ chức thi lại là phương án phù hợp nhất.

Phương án thi lại bảo đảm tính nhân văn trong giáo dục, không để thí sinh có năng lực thực sự bị mất cơ hội học tập; bảo đảm quyền lợi và sự công bằng cho tất cả thí sinh trong tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026, đồng thời giữ nghiêm kỷ cương, pháp luật và bảo đảm uy tín, tính nghiêm túc của Kỳ thi.

Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy điểm thi các môn tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cao hơn nhiều so với các trường THPT chuyên khác trên cả nước.

Theo Báo cáo số 227/BC-UBND của UBND tỉnh Tuyên Quang ngày 20/7/2026, Cơ quan An ninh điều tra - Công an tỉnh (trước khi chuyển vụ án về cho Cơ quan An ninh điều tra của Bộ Công an) đã xác định: Giáo viên thừa nhận đã vào phòng thi nhắc bài các phòng thi, các môn thi. Kết quả xác minh ban đầu của Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an cũng đã xác định: Đến nay có một số thí sinh thừa nhận có trao đổi bài thi nhưng chưa phản ánh đúng thực tế, toàn diện.

Sai phạm xảy ra tại Điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang là sai phạm của tập thể của Điểm thi, đã làm cho kết quả thi của tất cả các thí sinh không trung thực, khách quan, công bằng. Đây là lý do để tổ chức thi lại toàn bộ các môn thi.

Mục đích thi lại là do kết quả thi ngày 11-12/6/2026 của thí sinh tại điểm thi này sẽ không được sử dụng để xét tuyển đại học, cao đẳng cho đến khi có kết quả thi lại; sau khi có kết quả hợp lệ, dữ liệu sẽ được cập nhật để xét tuyển theo nguyện vọng đã đăng ký. Việc tổ chức thi lại nhằm bảo đảm an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan, công bằng của kỳ thi; không phải là biện pháp kỷ luật đối với thí sinh, mà hướng tới bảo đảm tính nhân văn trong giáo dục, không để thí sinh có năng lực thực chất bị mất cơ hội học tập.

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan, kể cả thí sinh vi phạm, sẽ được xem xét, xử lý theo kết quả điều tra và mức độ vi phạm cụ thể.

Căn cứ pháp lý nào?

Về mặt pháp lý là căn cứ khoản 2 Điều 2, điểm c khoản 2 Điều 7 và khoản 1 Điều 59 của Quy chế thi tốt nghiệp THPT ban hành kèm theo Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT ngày 24/12/2024, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 13/2026/TT-BGDĐT ngày 09/3/2026 (Quy chế thi):

“Điều 2. Mục đích, yêu cầu

2. Kỳ thi tốt nghiệp THPT (gọi tắt là Kỳ thi) phải bảo đảm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng.

Điều 7. Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia

2. Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia:

c) Quyết định hình thức xử lý phù hợp (trong trường hợp đặc biệt, trình Bộ trưởng Bộ GDĐT quyết định): Đình chỉ tạm thời hoạt động thi hoặc tổ chức thi lại tại một số Hội đồng thi hoặc trong cả nước; đình chỉ hoạt động, đề nghị xử lý kỷ luật đối với lãnh đạo Hội đồng thi vi phạm Quy chế thi;”

“Điều 59. Trách nhiệm của Bộ GDĐT

1. Chỉ đạo tổ chức kỳ thi; quyết định phương án xử lý các trường hợp đặc biệt và các tình huống bất thường khác.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, vụ án hiện vẫn đang trong quá trình điều tra. Bộ GDĐT cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các cơ quan liên quan để xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm; thí sinh có hành vi vi phạm Quy chế thi sẽ tiếp tục bị xem xét, xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm, kể cả trường hợp đã được công nhận tốt nghiệp, trúng tuyển hoặc đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học.

Tiếp thu ý kiến của các cấp quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo, báo chí và dư luận xã hội, Bộ GDĐT sẽ rà soát, bổ sung các quy chế, quy định nhằm phòng, chống gian lận thi cử; tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo, giám sát; tiếp tục cử giảng viên đại học giám sát tổ chức thi tại các địa phương. Đồng thời, ngành giáo dục sẽ tăng cường giáo dục pháp luật, đạo đức cho học sinh, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho giáo viên và xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm đối với các vi phạm.

Bộ GDĐT cũng cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện Đề án tổ chức thi trên máy tính theo hướng bảo đảm an ninh, an toàn, tin cậy, có giai đoạn thử nghiệm, thí điểm, tổng kết và đánh giá toàn diện trước khi triển khai các bước tiếp theo; đồng thời yêu cầu các điểm thi trên cả nước thực hiện nghiêm túc Quy chế thi.

Việc kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thấy vai trò giám sát của báo chí và toàn xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bộ GDĐT khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp hiệu quả với các cơ quan báo chí, thông tin minh bạch, đầy đủ về kỳ thi và công bố kết quả để toàn xã hội cùng giám sát.