Cần chuyển từ tư duy “bảo vệ từng hệ thống” sang “bảo vệ cả hệ sinh thái số và toàn bộ hành trình số của người dùng”

Hội thảo là một trong những hoạt động mở đầu của Chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Vì một không gian mạng nhân văn cho mỗi người”, do Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam tổ chức dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.

Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng gắn chặt với đời sống kinh tế - xã hội, các nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, chiếm đoạt tài khoản và lừa đảo trực tuyến cũng diễn biến ngày càng phức tạp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo, deepfake, công nghệ giả giọng nói, giả hình ảnh và tự động hóa đang bị lợi dụng để tạo ra các phương thức, thủ đoạn mới với tốc độ và mức độ tinh vi cao hơn.

Phát biểu định hướng tại Hội thảo hưởng ứng Ngày An toàn mạng Việt Nam với chủ đề “Vì một không gian mạng nhân văn cho mỗi người”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) nhấn mạnh, dù công nghệ mang lại nhiều tiện ích to lớn, nguy cơ an ninh mạng luôn chực chờ và bất kỳ ai – kể cả những chuyên gia làm công tác bảo đảm an toàn mạng hay công nghệ thông tin cũng hoàn toàn có thể trở thành nạn nhân nếu lơ là trong một phút giây. Vì vậy, xây dựng một không gian mạng an toàn, nơi con người được bảo vệ và ứng xử thân ái, tử tế, là trách nhiệm chung của cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Đặc biệt, trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng được chia sẻ rộng rãi và dễ bị tội phạm mạng lợi dụng để cá thể hóa các cuộc tấn công lừa đảo, yêu cầu bảo vệ dữ liệu và người dùng càng trở nên cấp thiết. Nhìn rộng ra thế giới, khi tỷ lệ dân số sống tại các vùng lãnh thổ có quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân đã chạm mức 98%, nguyên lý cốt lõi tiếp tục được khẳng định: con người phải luôn là trung tâm của sự phát triển và được bảo vệ toàn diện trong đời sống số.

Từ yêu cầu lấy con người làm trung tâm của công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng A05 nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy “bảo vệ từng hệ thống” sang “bảo vệ cả hệ sinh thái số và toàn bộ hành trình số của người dùng”.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, an ninh mạng hiện không còn là vấn đề riêng của từng hệ thống hay từng doanh nghiệp. Một vụ việc có thể bắt đầu từ một tài khoản giả mạo trên mạng xã hội, khai thác dữ liệu cá nhân, sử dụng hạ tầng viễn thông và kết thúc bằng một giao dịch tài chính. Một lỗ hổng của doanh nghiệp cũng có thể trở thành điểm khởi đầu của chuỗi rủi ro, ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và người sử dụng.

Từ thực tiễn hoạt động trên không gian mạng, lãnh đạo A05 đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào bốn yêu cầu trọng tâm: Chủ động tích hợp an ninh mạng ngay từ quá trình phát triển sản phẩm, dịch vụ; chuyển từ phòng vệ thụ động sang chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp giữa các chủ thể; đồng thời gắn bảo đảm an ninh mạng với bảo vệ dữ liệu và người sử dụng.

Trong đó, trước xu hướng tấn công ngày càng tự động hóa, “tốc độ phòng thủ phải nhanh hơn tốc độ tấn công”. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng AI, phân tích dữ liệu và công nghệ phòng, chống gian lận để phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ trước khi thiệt hại xảy ra.

Hội thảo tập trung trao đổi các giải pháp giúp doanh nghiệp chuyển từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa và bảo vệ khách hàng; tăng cường bảo vệ tài khoản, dữ liệu, giao dịch và các hoạt động của người sử dụng trên môi trường số.

Trong khuôn khổ chương trình, Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam công bố và tổ chức ký kết chương trình “Chung tay xây dựng Lá chắn số cho mọi nhà - Vì một tương lai số an toàn”; triển khai các hoạt động hợp tác về phổ cập kỹ năng số toàn dân và phát triển công nghệ an ninh mạng chiến lược Make in Vietnam.

Tạp chí đồng thời phối hợp giới thiệu “Bộ nguyên tắc nhận diện phòng, chống lừa đảo trực tuyến”, góp phần cung cấp những kiến thức và kỹ năng thiết thực giúp người dân chủ động nhận diện, phòng tránh các hình thức lừa đảo trên môi trường số.

Các tham luận tại Hội thảo tập trung vào bảo vệ trẻ em, gia đình và doanh nghiệp; tự chủ công nghệ và hạ tầng số; nhận diện các hình thức tấn công người dùng; phát huy dữ liệu cộng đồng trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Hội thảo là một trong những hoạt động mở đầu cho Chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam năm 2026 diễn ra từ 14-16/8 tại Hà Nội.

Bên cạnh Hội thảo, chuỗi chương trình gồm triển lãm và trải nghiệm các sản phẩm, nền tảng, giải pháp công nghệ an toàn tại Công viên Thống Nhất; Gala khai mạc “Giai điệu thế hệ số”; chương trình nghệ thuật “Bình yên không gian mạng Việt Nam”; các hoạt động cộng đồng, mini game và hướng dẫn kỹ năng an toàn số cho người dân.

Điểm nhấn của Chuỗi hoạt động là Gala nghệ thuật “Bình yên không gian mạng Việt Nam”, diễn ra từ 20h00 đến 21h30 ngày 15/8/2026. Chương trình kể những câu chuyện rất đời trên không gian mạng hôm nay: từ niềm vui của sự kết nối đến những mất mát do lừa đảo trực tuyến; từ những con người âm thầm gìn giữ bình yên trên môi trường số đến những tấm lòng sẵn sàng sẻ chia và đồng hành cùng cộng đồng.

Xuyên suốt chương trình là hình tượng “Bàn tay chung sức” - biểu tượng của trách nhiệm, sự đồng hành và sức mạnh cộng đồng trong kỷ nguyên số. Qua phóng sự, giao lưu nhân vật, tiểu phẩm và âm nhạc, chương trình lan tỏa thông điệp: sự bình yên trên không gian mạng không chỉ được tạo nên bởi công nghệ hay lực lượng chuyên trách, mà còn được vun đắp từ ý thức, trách nhiệm và sự tử tế của mỗi người.

Mỗi hành động đúng, mỗi sự sẻ chia và mỗi bàn tay cùng chung sức sẽ tạo nên những “con sóng số bình yên”, góp phần kết nối cộng đồng, củng cố niềm tin và xây dựng một không gian mạng an toàn, nhân văn. Đó cũng là tinh thần của Ngày An ninh mạng Việt Nam năm 2026: “An ninh mạng: Phụng sự con người, kiến tạo phát triển.”