Cần bổ sung thẩm quyền của HĐND về kinh phí hòa giải ở cơ sở

Sáng 5/8, Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Hà Tĩnh, Lai Châu) thảo luận ở Tổ về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Ưu tiên nguồn lực hòa giải, xuất bản cho vùng dân tộc thiểu số

ĐBQH Cà Thị Thắm (Lai Châu) bày tỏ nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở và Luật Xuất bản nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, theo đại biểu, để hai luật thực sự đi vào cuộc sống cần quan tâm nhiều hơn đến đặc thù của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đối với dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu tán thành việc Nhà nước bảo đảm kinh phí và khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho công tác hòa giải. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định rõ nguyên tắc ưu tiên đối với các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 6 quy định việc bố trí, quản lý và sử dụng kinh phí phải phù hợp đặc điểm địa bàn, quy mô dân cư và điều kiện phát triển của từng địa phương; đồng thời ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và các địa bàn đặc biệt khó khăn. Quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý để địa phương chủ động phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả hòa giải ngay từ cơ sở.

Đại biểu cũng cho rằng cần thể chế hóa đầy đủ hơn chính sách của Nhà nước với hoạt động hòa giải ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tại các địa bàn này, hòa giải không chỉ giải quyết mâu thuẫn mà còn góp phần giữ gìn đoàn kết cộng đồng, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ thực tiễn nhiều tranh chấp liên quan đến đất đai, nguồn nước, quan hệ gia đình, dòng họ và phong tục, tập quán, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về chính sách đặc thù đối với hoạt động hòa giải ở vùng dân tộc thiểu số, đồng thời khuyến khích già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín, người biết tiếng dân tộc và người có kiến thức pháp luật tham gia hòa giải.

Cần bổ sung thẩm quyền của HĐND về kinh phí hòa giải ở cơ sở

Góp ý về quy định bảo đảm nguồn lực tài chính cho công tác hòa giải ở cơ sở, ĐBQH Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) bày tỏ thống nhất với việc dự thảo Luật chuyển từ quy định "Nhà nước hỗ trợ kinh phí" sang "Nhà nước bảo đảm kinh phí" cho hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Theo đại biểu, đây là bước chuyển quan trọng, phù hợp với vai trò của công tác hòa giải trong giữ gìn ổn định xã hội ở cơ sở, trong khi thực tiễn thời gian qua cho thấy tỷ lệ hòa giải thành đạt mức cao.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo mới giao UBND cấp tỉnh trách nhiệm quản lý nhà nước và bảo đảm kinh phí là chưa đầy đủ; đồng thời đề nghị bổ sung thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh trong việc ban hành chính sách về mức chi cho công tác hòa giải ở cơ sở.

Theo đại biểu, HĐND là cơ quan quyết định dự toán ngân sách địa phương, có thể căn cứ khả năng cân đối ngân sách và các nguồn lực hợp pháp khác để quy định mức thù lao, mức hỗ trợ đối với hòa giải viên và tổ hòa giải, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, kể cả quy định mức cao hơn khung chung của Trung ương nếu cần thiết. Điều này sẽ tạo động lực, khuyến khích đội ngũ hòa giải viên nâng cao hiệu quả hoạt động.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao HĐND cấp tỉnh thẩm quyền ban hành chính sách về mức hỗ trợ, thù lao đối với hòa giải viên và tổ hòa giải, thay vì chỉ quy định trách nhiệm bảo đảm kinh phí của UBND như dự thảo hiện nay.