Cách nào giảm hệ số đàn hồi điện/GDP?

Công bố mới đây nhất được Bộ Xây dựng đưa ra là tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong các công trình xây dựng ở nước ta rất lớn. Đối với các công trình mới, nếu áp dụng đồng bộ các giải pháp thiết kế; sử dụng các vật liệu tiết kiệm năng lượng; lắp đặt và vận hành các trang thiết bị có hiệu suất năng lượng cao; có cán bộ chuyên môn quản lý năng lượng, có thể tiết kiệm 30 - 40% năng lượng tiêu thụ. Đối với các công trình đang hoạt động hoặc sắp cải tạo nếu kiểm toán năng lượng; triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, có thể tiết kiệm được 15 - 25% năng lượng tiêu thụ. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng, khối doanh nghiệp sản xuất thép và xi măng, khả năng tiết kiệm năng lượng có thể đạt từ 20 - 30%. Nếu tiết giảm được trong sản xuất thép và xi măng thì nhu cầu năng lượng không còn ở mức 13 -14% như hiện nay, mà sẽ giảm đi rất nhiều.

Vì vậy, tại Quy hoạch điện VII, một điểm mới cơ bản được Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh là các giải pháp, chính sách về phát triển khoa học kỹ thuật và giải pháp về sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Theo đó, sẽ kết hợp giữa công nghệ mới hiện đại và hoàn thiện cải tiến công nghệ hiện có nhằm nâng cao hiệu suất tiết kiệm. Từng bước áp dụng các biện pháp khuyến khích và bắt buộc đổi mới công nghệ, thiết bị của các ngành sử dụng nhiều điện (như thép, xi măng, hóa chất). Và hạn chế, tiến tới cấm nhập các thiết bị cũ, hiệu suất thấp trong sản xuất và sử dụng điện năng… Đặc biệt, Thủ tướng cũng yêu cầu trong 10 năm tới phải giảm được hệ số đàn hồi sản lượng điện tiêu thụ/GDP trên 2,0 như hiện nay xuống còn 1,0 vào năm 2020.  

Mục tiêu và giải pháp để triển khai đã được đề ra khá cụ thể, chi tiết tại Quy hoạch điện VII. Nhưng việc bảo đảm tinh thần của quy hoạch này là vấn đề đặt ra. Thực tế, dù Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã có hiệu lực từ đầu năm nay, song nhiều chuyên gia cho rằng, công tác tuyên truyền phổ biến Luật, cũng như chế tài áp dụng mới chỉ mang tính chất răn đe chứ chưa có biện pháp mạnh mẽ buộc các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, tiêu dùng phải thực hiện. Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Đỗ Hữu Hào cho rằng, trước hết là phải tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân về chính sách, pháp luật liên quan đến sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng. Đồng thời tăng cường tư vấn để người dân và doanh nghiệp nắm vững các giải pháp để sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm nhất.

Giám đốc Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TP Hồ Chí Minh Huỳnh Kim Tước chỉ rõ, sản xuất công nghiệp hiện nay đang tiêu thụ khoảng 47% tổng năng lượng của toàn quốc. Vì vậy, có thể nói, nếu không giải được bài toán về tiết kiệm điện trong khối công nghiệp thì khó có thể giải bài toán về tiết kiệm năng lượng, cũng như bài toán bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Hơn nữa, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đứng trước những khó khăn trong việc tiếp cận với các nguồn tài chính hỗ trợ thay thế máy móc, đổi mới thiết bị công nghệ, thiếu nguồn thông tin về các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Nhiều doanh nghiệp quan tâm đúng mức đến việc quản lý và sử dụng hợp lý nguồn năng lượng. Ông Huỳnh Kim Tước đề nghị, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tận dụng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật để quá trình sản xuất, kinh doanh hiệu quả hơn, cũng như tiết kiệm năng lượng. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả để nắm bắt được những xu hướng Nhà nước khuyến khích đầu tư, từ đó có kế hoạch phù hợp.

Thực tế triển khai chương trình Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ giai đoạn 2006 - 2010 cho thấy, khả năng tiết kiệm năng lượng nói chung, điện năng nói riêng trong khối doanh nghiệp nhỏ và vừa là rất lớn, thậm chí ở nhiều phân nhóm ngành nghề lên tới 40 - 50%. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nước ta chiếm tới 96% tổng số doanh nghiệp hiện có. Do vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị, để bảo đảm mục tiêu giảm hệ số đàn hồi điện/GDP từ bình quân 2,0 hiện nay xuống còn 1,5 vào năm 2015 và còn 1,0 vào năm 2020 như tinh thần của Quy hoạch Điện VII đòi hỏi phải triển khai thực hiện đồng bộ theo từng nhóm ngành nghề sản xuất, với những biện pháp cụ thể, hữu hiệu và chế tài xử lý mạnh mẽ hơn…