Tập đoàn Dầu khí Việt Nam

Bứt phá mới về khoa học, công nghệ 

Xem với cỡ chữ
Theo các chuyên gia, dù đạt được nhiều thành công, song, trong giai đoạn phát triển mới, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cần có những bứt phá mới về khoa học, công nghệ, đặc biệt trước sức ép hội nhập đòi hỏi sự cạnh tranh về năng lực, trí tuệ, sức sáng tạo, trước sự biến động của kinh tế dầu khí thế giới, sau tác động kép của đại dịch Covid-19 và giá dầu giảm sâu.

Ứng dụng sáng tạo công nghệ tiên tiến

Quá trình phát triển của PVN đã chứng minh hiệu quả của việc tiếp thu và ứng dụng sáng tạo những giải pháp và thành quả của khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới. Theo đó, thành quả được ghi nhận như một động lực tăng trưởng kinh tế thời kỳ đổi mới của đất nước là sự phát hiện tầng dầu phi truyền thống, chưa có tiền lệ trong khoa học dầu khí và xây dựng phương pháp luận, hệ phương pháp để khai thác hiệu quả tầng dầu đặc biệt - tầng dầu trong đá móng nứt nẻ ở mỏ Bạch Hổ với trữ lượng siêu cấp, riêng ở tầng móng đã trên 4 tỷ thùng và khai thác nhịp độ cao với sản lượng đỉnh trên 13 triệu tấn/năm.

Nghiên cứu phát triển sản phẩm tại PVCFC  Nguồn: ITN
Nghiên cứu phát triển sản phẩm tại PVCFC
Nguồn: ITN

Sự hình thành Khu công nghiệp Khí - Điện - Đạm Phú Mỹ để đáp ứng nhu cầu về điện tăng nhanh đòi hỏi sớm khai thác mỏ khí lớn Lan Tây ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam đưa vào bờ. Đường ống dẫn khí Nam Côn Sơn dài 370km dẫn khí ở trạng thái 2 pha vào bờ, công suất 7 tỷ m3 khí/năm được xem là một trong những công trình lớn bậc nhất thế giới trong thế kỷ XX. Đường ống dẫn khí Nam Côn Sơn cũng như công trình thu gom toàn bộ khí đồng hành từ bể Cửu Long đưa vào bờ được vận hành an toàn suốt 20 năm qua đánh dấu sự trưởng thành của khoa học - công nghệ dầu khí Việt Nam, đặt nền móng cho sự phát triển ngành công nghiệp khí, hóa dầu và điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực.

Việc Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động vào năm 2010 đã đánh dấu khâu cuối cùng trong chu trình hoàn chỉnh ngành công nghiệp dầu khí từ khâu tìm kiếm, thăm dò, khai thác đến vận chuyển, chế biến và dịch vụ kỹ thuật, phân phối sản phẩm, thực hiện chương trình xây dựng ngành công nghiệp dầu khí hoàn chỉnh, đồng bộ. Theo Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam Ngô Thường San, việc vận hành an toàn, với công suất cao, ổn định, tổ chức nhiều đợt bảo dưỡng tổng thể toàn nhà máy đã đánh dấu trình độ khoa học công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực chế biến dầu khí, điều khiển, tự động hóa, cơ khí chính xác, quản lý công nghiệp theo chuẩn quốc tế.

Ngoài ra, những thành tựu trong lĩnh vực cơ khí chế tạo và xây lắp các công trình biển, chinh phục vùng nước sâu trên 100m nước thềm lục địa Việt Nam có thể kể đến là sự thành công trong thiết kế, xây lắp, hạ thủy an toàn ở vùng nước sâu, xa bờ 300 - 400km như các giàn hỗ trợ khoan vùng biển sâu, giàn khai thác và xử lý khí vùng nước sâu Biển Đông, khối chân đế giàn khai thác và xử lý dầu khí siêu trường siêu trọng Sao Vàng - Đại Nguyệt, giàn khoan tự nâng trên 100m nước Tam Đảo 05.

Khoa học - công nghệ là động lực phát triển

Theo các chuyên gia, dù đạt được nhiều thành công, song trong giai đoạn phát triển mới, nền công nghiệp dầu khí Việt Nam cần có những bứt phá mới về khoa học công nghệ, nếu không sẽ khó tránh khỏi tụt hậu, đặc biệt trước sức ép hội nhập, đòi hỏi sự cạnh tranh về năng lực, trí tuệ, sức sáng tạo, trước sự biến động của kinh tế dầu khí thế giới theo chiều hướng xấu sau tác động kép của đại dịch Covid-19 và giá dầu giảm sâu. Chưa kể, những khó khăn, vướng mắc, chưa hợp lý trong việc xây dựng và tổ chức phát triển khoa học công nghệ trong cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính, khung pháp lý, quản lý Nhà nước của các tập đoàn kinh tế Nhà nước nói chung, không riêng dầu khí. 

Mối quan hệ giữa các viện, cơ sở nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ ở các đơn vị thành viên PVN chưa có sự hỗ trợ lẫn nhau, chưa hình thành được sự phân tầng về mục tiêu, quy mô, trình độ và sự kết nối. Mối quan hệ giữa nghiên cứu và ứng dụng công nghệ còn chưa hợp lý, hoạt động ứng dụng, chuyển giao công nghệ còn hạn chế.

Tăng hàm lượng đổi mới công nghệ
Tăng hàm lượng đổi mới công nghệ
Nguồn: ITN

Để nền công nghiệp dầu khí Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững, phù hợp với tiềm năng và không tụt hậu so với các tập đoàn dầu khí khu vực, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam Ngô Thường San cho rằng, cần nghiên cứu cấu trúc lại hệ thống khoa học - công nghệ trong PVN về mục tiêu, nhiệm vụ và cơ chế hoạt động, quản lý, tạo sự liên thông, hiệu quả hơn trong sử dụng tích hợp các nguồn lực, phát triển công nghệ và sản phẩm có sức cạnh tranh về giá trị trí tuệ.

Song song với việc chú ý đến hiệu quả sử dụng công nghệ đang hoạt động, cần tăng hàm lượng đổi mới công nghệ, từng bước chuyển sang nghiên cứu phát triển công nghệ thông minh, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Đồng thời, nghiên cứu cấu trúc lại mô hình phát triển tổ chức khoa học công nghệ hiệu quả hơn trong các tập đoàn kinh tế, trong đó có PVN, có cơ chế thông thoáng để tích hợp các nguồn lực đầu tư vào nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, để khoa học - công nghệ thực sự là động lực cho phát triển.

Nhật Phương