Bước chuyển tư duy từ ưu tiên tăng trưởng sang phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm
Nhìn lại hơn bốn thập kỷ thực hiện đường lối Đổi mới, các học giả quốc tế đánh giá Việt Nam là một câu chuyện thành công nổi bật về phát triển, đồng thời đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi tư duy quan trọng: từ mô hình tăng trưởng đặt nặng tốc độ sang mô hình phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm.
Nhận thức ngày càng sâu sắc về tính bền vững
Nhà báo Amiad Horowitz, quốc tịch Mỹ và Israel nhấn mạnh, những thành tựu kinh tế - xã hội cụ thể của Việt Nam thể hiện qua tốc độ tăng trưởng cao, mở rộng hạ tầng, đô thị hóa nhanh và đặc biệt là việc hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói tuyệt đối.
Nhà báo Amiad Horowitz đã chỉ ra những chỉ số kinh tế và xã hội cụ thể, bao gồm tăng trưởng nhanh, mở rộng cơ sở hạ tầng và đô thị hóa. Ông dẫn chứng sự chuyển mình của Việt Nam từ một quốc gia thiếu an ninh lương thực thành một nước xuất khẩu nông sản lớn như một minh chứng nổi bật cho sự tiến bộ đó.
Ông nhấn mạnh: “Việc Việt Nam từ một quốc gia thiếu lương thực trở thành một quốc gia xuất khẩu lương thực cho thấy sự trỗi dậy và thành công nhanh chóng về kinh tế của Việt Nam”.
Nhìn về phía trước, ông Horowitz nhấn mạnh rằng, Đại hội XIV cho thấy nhận thức ngày càng sâu sắc về tính bền vững, lưu ý rằng phát triển kinh tế không thể tiếp tục được theo đuổi bằng cách hy sinh môi trường hoặc phúc lợi của người dân.
Đặt trọng tâm vào nguồn “vốn” con người
Cùng quan điểm, Tiến sĩ Valeria Vershinina, Phó Giám đốc Trung tâm ASEAN thuộc Học viện Quan hệ quốc tế Moscow (MGIMO) trực thuộc Bộ Ngoại giao Liên bang Nga đặc biệt nhấn mạnh trọng tâm mới của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với phát triển nguồn nhân lực. Theo bà, đầu tư vào giáo dục, kỹ năng và chất lượng lao động không chỉ là điều kiện để duy trì tăng trưởng, mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả kinh tế dài hạn.
“Việc Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực cho thấy sự hiểu biết sâu sắc về cách duy trì ổn định chính trị, vượt qua các thách thức mới và huy động tối đa các nguồn lực cho phát triển”, bà nhận định.
Các học giả cho rằng, sự chuyển dịch này phản ánh một bước trưởng thành trong tư duy phát triển, đặt con người vào trung tâm của tiến trình đổi mới, đồng thời tạo nền tảng xã hội vững chắc cho giai đoạn tiếp theo.
Đột phá chiến lược trong hội nhập và thực thi chính sách
Giáo sư Carl Thayer cho rằng, Đại hội XIV diễn ra trong điều kiện quốc tế đặc biệt phức tạp, với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xung đột kéo dài tại Ukraine và Trung Đông, cùng xu hướng phân mảnh hệ thống quốc tế đang làm suy yếu toàn cầu hóa, các thể chế đa phương và luật pháp quốc tế.
Trong bối cảnh đó, ông đánh giá cao cam kết của Việt Nam trong việc gắn phát triển bền vững và phát triển con người với trách nhiệm quốc tế, bao gồm mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao với nền công nghiệp hiện đại vào năm 2030, đồng thời thực hiện 17 Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.
Theo Giáo sư Thayer, dù Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ, song việc hoàn thành các SDGs vẫn đòi hỏi cải cách liên tục và hợp tác quốc tế sâu rộng.
Lý giải sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế đối với Đại hội XIV, Tiến sĩ Valeria Vershinina cho rằng, Việt Nam đang được nhìn nhận như một cường quốc tầm trung mới nổi, có khả năng dẫn dắt trong một số lĩnh vực hợp tác khu vực và quốc tế. Bà nhấn mạnh, để hiểu rõ chính sách đối ngoại tương lai của Việt Nam, cần theo dõi sát các định hướng chính sách trong nước được xác lập tại Đại hội, đặc biệt khi sự kiện này diễn ra đúng dịp 40 năm Đổi mới và hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng vào năm 2030.
Một nội dung then chốt khác được các học giả nhấn mạnh là hệ thống các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị ban hành giai đoạn 2024–2025, bao trùm các lĩnh vực then chốt như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, cải cách pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, an ninh năng lượng, giáo dục - đào tạo, y tế, kinh tế nhà nước và văn hóa.
Theo Giáo sư Thayer, điểm nổi bật của các nghị quyết này là tính liên kết và triển khai đồng bộ, đặc biệt là Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, giúp tăng cường gắn kết giữa đối ngoại, quốc phòng và an ninh trong bối cảnh môi trường bên ngoài ngày càng phức tạp.
Các chuyên gia cho rằng, bằng việc đặt bền vững và con người làm trung tâm, củng cố cam kết hội nhập quốc tế và thúc đẩy thực thi chính sách thông qua một hệ thống nghị quyết chiến lược thống nhất, Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ định hình rõ hơn con đường phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, góp phần nâng cao năng lực tự cường quốc gia, làm sâu sắc hội nhập quốc tế và củng cố mô hình phát triển vì con người trong những năm tới.
