Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Quyết liệt xử lý vướng mắc về mã số thuế

Quyết liệt làm sạch mã số thuế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Quan tâm đến việc làm sạch hệ thống mã số thuế, ĐBQH Hoàng Ngọc Định (Tuyên Quang) nêu rõ, theo số liệu báo cáo của Cục Thuế, hiện còn trên 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, làm sạch. Trong đó, có những doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký từ hàng chục năm nay.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ Tài chính, cơ quan thuế với tình trạng tồn đọng trên và giải pháp xử lý thời gian tới.

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc làm sạch mã số thuế với doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dừng hoạt động là yêu cầu bắt buộc. Việc này cũng nhằm cải thiện mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và hợp tác thuế.

Theo Bộ trưởng, một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam bị Diễn đàn Toàn cầu và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đưa vào danh sách theo dõi về hợp tác thuế là do chưa hoàn tất làm sạch dữ liệu mã số thuế.

Từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã làm sạch 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, hiện còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế thuộc các trạng thái doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

"Đây là khối lượng công việc lớn và cần được xử lý trước kỳ đánh giá của OECD dự kiến vào quý II/2028. Kết quả đánh giá sẽ ảnh hưởng đến việc Việt Nam có được đưa ra khỏi danh sách theo dõi hay tiếp tục bị xếp vào nhóm không hợp tác về thuế, từ đó có thể tác động đến môi trường đầu tư và phát triển kinh tế", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đã báo cáo Chính phủ đề xuất bổ sung vào chương trình Kỳ họp thứ Hai về các quy trình, thủ tục làm sạch mã số thuế.

“

Cần quan tâm xóa các nghĩa vụ tài chính đối với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh đã dừng hoạt động từ 5 năm trở lại đây, cũng như xóa bỏ thuế môn bài, tiền phạt và tiền chậm nộp. Sau khi xử lý các nghĩa vụ tài chính, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đóng những mã số thuế không còn hoạt động.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, việc làm sạch mã số thuế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quốc tế mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, ngăn việc lợi dụng các mã số thuế không còn hoạt động để trốn thuế hoặc kinh doanh bất hợp pháp.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, ĐBQH Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phân tích, thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế thời gian qua giải quyết kéo dài, ảnh hưởng đến xuất cảnh của một số chủ doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị, Bộ trưởng cho biết giải pháp tháo gỡ để hỗ trợ cho doanh nghiệp khi việc cấm xuất cảnh chỉ do vướng mắc về hồ sơ thủ tục?

Mặt khác, đại biểu lưu ý, tình trạng sai lệch thông tin do các cơ quan cập nhật không đồng thời như cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ sở dữ liệu quốc gia... dẫn đến nghẽn khớp nối dữ liệu. Điều này khiến người dân bị treo hoặc khóa mã số thuế tự động, không thể kê khai nộp thuế hoặc thực hiện giao dịch điện tử, phải chịu trách nhiệm đi giải trình, chịu chi phí tuân thủ trong trường hợp lỗi không thuộc về mình.

Khi chính sách đi trước nhưng hạ tầng công nghệ chưa theo kịp, cơ chế kết nối, chia sẻ, cập nhật thông tin chưa đồng bộ dẫn đến vướng mắc ở khâu thực thi, đây là đẩy một phần cái khó và vướng cho người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, đại biểu đề nghị Bộ trưởng đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng này.

Trả lời nội dung trên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhận trách nhiệm khi quá trình chuyển đổi số thời gian qua đã phát sinh một số người dân, doanh nghiệp nhận được thông báo sai. “Trong quá trình chuyển đổi ứng dụng công nghệ thông tin, cơ quan quản lý đang quyết liệt rà soát rất kỹ chuyện này”, Bộ trưởng cho biết.

“

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều kết hợp với dữ liệu của các cơ quan, đặc biệt là dữ liệu trên VNeID để kết hợp chặt chẽ giữa hồ sơ thủ tục của cơ quan thuế khai thác trên cơ sở dữ liệu của cơ quan công an. Làm sao để đơn giản nhất, chính xác nhất hồ sơ thủ tục liên quan đến thuế của người dân và doanh nghiệp”

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn

Bên cạnh đó, theo Bộ trưởng, nghĩa vụ thuế đối với đất phi nông nghiệp phải gắn kết với cơ quan tài nguyên môi trường về thông tin từng thửa đất, đặc biệt là trong việc sáp nhập xã, phường, thị trấn, tách nhập tỉnh thì phải chuẩn hóa mã số, định vị từng thửa đất một về diện tích, mục đích và cập nhật cùng với cơ quan tài nguyên môi trường để thống nhất mã số thuế.

Do vậy, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thu thập dữ liệu đa chiều kết hợp với dữ liệu của các cơ quan, đặc biệt là dữ liệu trên VNeID để kết hợp chặt chẽ giữa hồ sơ thủ tục của cơ quan thuế khai thác trên cơ sở dữ liệu của cơ quan công an. “Làm sao đơn giản nhất, chính xác nhất hồ sơ thủ tục liên quan đến thuế của người dân và doanh nghiệp”, Bộ trưởng khẳng định.

Đẩy nhanh hoàn thuế VAT, 100% hồ sơ thực hiện trên môi trường điện tử

Ở khía cạnh khác, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) nhấn mạnh, việc kiểm soát hoàn thuế phải vừa chặt chẽ, ngăn ngừa gian lận hóa đơn, bảo đảm tiến độ, không gây chậm trễ. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng làm ảnh hưởng đến dòng vốn cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận tiến độ xử lý vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi nguồn vốn bị tồn đọng ở khâu hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) đang trở thành một trở ngại với doanh nghiệp. "Trong các cuộc gặp, Thủ tướng cũng thường nhắc tôi phải xem lại việc hoàn thuế vì doanh nghiệp còn kêu ca nhiều, tiến độ vẫn chậm", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, việc đẩy nhanh hoàn thuế VAT là cần thiết để giảm áp lực cho doanh nghiệp. Để cải thiện tiến độ, ngành thuế đã phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ và rủi ro. Hiện khoảng 80% hồ sơ thuộc "luồng xanh", được hoàn thuế trước và kiểm tra sau; 20% còn lại phải kiểm tra trước khi hoàn.

Theo Bộ trưởng, nhờ cơ chế này, tiến độ hoàn thuế năm nay được cải thiện. Tính đến nay, cơ quan thuế đã hoàn khoảng 79.000 tỷ đồng, tương đương 99% dự toán năm 2026 dành cho công tác này và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.

Trong nhóm được hoàn trước - kiểm tra sau, 88% hồ sơ được giải quyết trong vòng 7 ngày, số còn lại cần thêm thời gian để đối chiếu và kiểm soát. Với nhóm phải kiểm tra trước khi hoàn, thời gian xử lý bình quân đã giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.

“Hiện 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phân loại doanh nghiệp kỹ hơn và ứng dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian xử lý”. Khẳng định điều này, Bộ trưởng cũng nêu rõ, mục tiêu thời gian tới là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa kiểm soát chặt chẽ để tránh thất thoát ngân sách, vừa tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.